Generalfeldmarschall of Prussian Army ( 1760–1831)
Август Вильгельм Антониус Граф Нейдхарт фон Гнайзенау (27 қазан 1760 – 23 тамыз 1831) – пруссиялық фельдмаршал. Ол пруссиялық әскер реформасы мен Азаттық соғысындағы маңызды тұлға болды.
August Wilhelm Antonius Graf Neidhardt von Gneisenau (27 October 176023 August 1831) was a Prussian field marshal. He was a prominent figure in the reform of the Prussian military and the War of Liberation.
Ерте өмір
Гнайзенау Саксония электоратындағы Шилдау қаласында дүниеге келді. Ол Саксония артиллериясының лейтенанты Август Вильгельм Нейдхардт пен оның әйелі Мария Ева Нейдхардттың (құрметті Мюллер) ұлы еді. Ол Шилдауда, содан кейін Вюрцбургте және Эрфуртта үлкен кедейлікте өсті. 1777 жылы Эрфурт университетіне түсті, бірақ екі жылдан кейін онда тұрақтанған австриялық полкке қосылды. 1782 жылы ол отбасының Австриядағы жоғалған иеліктерінің құрметіне Гнайзенау деген қосымша тегін алды және Байрейт маркграфы Ансбахтың қызметіне офицер болып кірді. Ол сол князьдің британдық жалақымен жалдаған әскерлерінің бірімен бірге Америка Тәуелсіздік соғысында белсенді қызметте болды және құнды тәжірибе жинады. 1786 жылы ол пруссиялық қызметке өтініш берді, ал Ұлы Фридрих патша оған жаяу әскерде бірінші лейтенант шені берді. 1790 жылы штаб капитаны (штаб капитаны) болды, Гнайзенау 1793-1794 жылдары Польшада қызмет етті. Жауэрдегі келесі он жылдық тыныш гарнизондық өмір оған әскери және саяси тарихты кеңінен зерттеуге мүмкіндік берді. 1796 жылы ол Каролина фон Котвицке үйленді.
Gneisenau was born at Schildau in the Electorate of Saxony. He was the son of a Saxon lieutenant of artillery, August William Neidhardt, and his wife Maria Eva Neidhardt, née Müller. He grew up in great poverty at Schildau, and subsequently at Würzburg and Erfurt. In 1777 he entered the University of Erfurt, but two years later joined an Austrian regiment quartered there. In 1782, taking the additional name of Gneisenau from some lost estates of his family in Austria, he entered as an officer the service of the Margrave of Bayreuth Ansbach. With one of that prince's mercenary regiments in British pay, he saw active service and gained valuable experience in the American Revolutionary War. Returning in 1786, he applied for Prussian service, and King Frederick the Great gave him a commission as first lieutenant in the infantry. Made Stabskapitän (Staff Captain) in 1790, Gneisenau served in Poland from 1793 to 1794. Ten years of subsequent quiet garrison life in Jauer enabled him to undertake wide ranging studies of military and political history. In 1796 he married Caroline von Kottwitz.
Наполеон соғыстары
1806 жылы Гнайзенау ханзада Хоэнлогенің штабындағы офицерлердің бірі болып қызмет етті, Саальфельдте (10 қазан 1806 ж.) және Йенада (14 қазан 1806 ж.) шайқасты, ал кейін Литва жорығында Л’Эстоктың басшылығымен шайқасқан уақытша жаяу әскер бригадасына қолбасшылық етті. 1807 жылдың басында Пруссия армиясы майор фон Гнайзенауды Кольбергке командир ретінде жіберді. Кольберг шағын және нашар қорғалған болғанымен, Шилль мен Неттелбектің қосымша көмегімен Наполеон әскерлеріне қарсы тұруға жетті. Комендант жоғары бағаланған «Pour le Mérite» орденімен марапатталып, подполковник шеніне көтерілді. Гнайзенау үшін жаңа жұмыс аясы ашылды. Инженерлер басқармасының бастығы және қайта ұйымдастыру комитетінің мүшесі ретінде ол Шарнхорстпен бірге пруссия армиясын қайта құру жұмысында маңызды рөл атқарды. Әскери қайта ұйымдастыру мәселесіне баса назар бергенімен, ол 1808 жылдың желтоқсанында құрылған Министрліктің жалпы саясатына да ықпал етті. 1809 жылы полковник болған ол, өзінің белсенділігімен француздық биліктің күдігіне ілікті, ал Стайн құлағаннан кейін (1809 жылдың қаңтары) Гнайзенау зейнетке шықты. Бірақ Австрия, Ресей империясы, Швеция және Англияға құпия сапарлар жасағаннан кейін ол Берлинге оралып, патриоттық партияның жетекшісі ретіндегі орнына қайта келді. Ашық әскери қызмет пен құпия амалдар оның энергиясын және патриотизмін сынады. 1812 жылы Азаттық соғыстары басталғаннан кейін генерал-майор Гнайзенау Блюхердің бас штаб бастығы болды. Осылайша осы екі сарбаздың арасындағы байланыс орнады, ол әскери тарихқа қолбасшы мен бас штаб бастығы арасындағы өте табысты ынтымақтастықтың жарқын мысалы ретінде енді. Гнайзенау 1814 жылы Блюхермен бірге Парижді басып алуға қатысты. Оның әскери қасиеттері Блюхерді толықтырды, осы сәтті басшылықтың арқасында Пруссия әскерлері кейде жеңіліске ұшырағанымен, жігерін жоймады және Францияның терегіне дейін жол ашты. 1814 жылдың сәуір айында Наполеонның тақтан түсуіне тікелей себеп болған Парижге шабуыл жоспары бас штаб бастығының еңбегінің нәтижесі болды. 1814 жылы көрсеткен ерен еңбегі үшін Гнайзенау Йорк, Клейст және Бюловпен бірге граф шеніне көтерілді, ал Блюхер Вальштадт князі атанды. 1815 жылы Гнайзенау тағы да Блюхердің бас штаб бастығы болды және маусым-шілде айларындағы Ватерлоо жорығында өте маңызды рөл атқарды. Йорк пен Клейст сияқты жоғары шенді генералдар қажет болған жағдайда бас штаб бастығы басшылықты өз қолына алуы үшін шеттетілді. Лигни шайқасы (16 маусым 1815 ж.) кезінде ескі фельдмаршал жарақат алғанда, Гнайзенау пруссия армиясына басшылық етті. Ол әскерді қайта жинап, Ваврге бағыттап, одан армияның бір бөлігі 18 маусымда Веллингтонға қосылу үшін Ватерлоо шайқасына аттанды. Пруссиялықтардың флангалық шабуылы шайқастың нәтижесін шешуге көмектесті. Ватерлоо шайқасы алаңында Гнайзенау Наполеонның экипажын қолға түсірген қуғын-сүргін операциясын жүргізді. Шабуылдан кейінгі күндері Гнайзенау пруссиялық әскерлердің Веллингтоннан бұрын Парижге жеткенін қамтамасыз етті. Осының нәтижесінде Гнайзенау шенді жоғарылатып, Пруссияның Қара бүркіт орденімен марапатталды.
In 1806 Gneisenau served as one of Prince Hohenlohe's staff officers, fought at Saalfeld (10 October 1806) and Jena (14 October 1806), and a little later commanded a provisional infantry brigade which fought under L'Estocq in the Lithuanian campaign. Early in 1807, the Prussian Army sent Major von Gneisenau as commandant to Kolberg, which, though small and ill protected, with the additional assistance of Schill and Nettelbeck succeeded in holding out against Napoleonic forces until the Peace of Tilsit of July 1807. The commandant received the highly prized Pour le Mérite and promotion to lieutenant colonel. A wider sphere of work now opened to Gneisenau. As chief of engineers, and a member of the reorganizing committee, he played a great part, along with Scharnhorst, in the work of reconstructing the Prussian army. Though primarily devoted to the problem of military reorganization, he exercised considerable influence on the general policy of the Ministry (established in December 1808) as well. A colonel in 1809, he soon drew upon himself, by his energy, the suspicion of the dominant French, and soon after the fall of Stein (January 1809), Gneisenau retired. But after visiting Austria, Imperial Russia, Sweden and England on secret missions, he returned to Berlin and resumed his place as a leader of the patriotic party. Open military work and secret machinations tested his energy and patriotism equally, and after the outbreak of the Wars of Liberation in 1812, Major General Gneisenau became Blücher's quartermaster general. Thus began the connection between these two soldiers which has furnished military history with one of the best examples of harmonious co operation between a commander and his chief of staff. With Blücher, Gneisenau served in the capture of Paris in 1814; his military character perfectly complemented Blücher's, and under this happy guidance the troops of Prussia, at times defeated but never discouraged, fought their way into the heart of France. The plan for the march on Paris, which led directly to the abdication of Napoleon in April 1814, was specifically the work of the chief of staff. In 1814, as a reward for his distinguished service, Gneisenau — along with Yorck, Kleist, and Bülow — was elevated to the rank of count, while at the same time Blücher became Prince of Wahlstatt. In 1815, once more chief of Blücher's staff, Gneisenau played a very conspicuous part in the Waterloo campaign of June/July 1815. Senior generals such as Yorck and Kleist had been set aside in order that the chief of staff should take command in case of need, and when on the field of Ligny (16 June 1815) the old field marshal was disabled, Gneisenau assumed command of the Prussian army. He rallied the army and directed it towards Wavre, from where part of it marched to join Wellington at the Battle of Waterloo on 18 June 1815, where the flanking attack by the Prussians helped to decide the battle. On the field of Waterloo, Gneisenau carried out a pursuit that resulted in the capture of Napoleon's carriage. In the days following the battle, Gneisenau saw that the Prussian forces reached Paris before Wellington. In reward Gneisenau gained further promotion and the Prussian Order of the Black Eagle.
Кейінгі өмірі
1816 жылы Гнейзенау VIII пруссиялық корпусының қолбасшысы болып тағайындалды, бірақ денсаулығының нашарлауы және саяси себептерге байланысты қызметтен көп ұзамай кетті. Гнейзенау екі жыл бойы Силезиядағы Эрдмансдорф имениесінде зейнетте болды, бірақ 1818 жылы Калькреуттің орнына Берлиннің губернаторы және Штатсрат (Мемлекеттік кеңес) мүшесі болды. 1825 жылы генерал-фельдмаршал шеніне көтерілді. 1831 жылы, 1830 жылғы поляк көтерілісі басталғаннан кейін, ол Польша шекарасындағы Бақылау армиясына қолбасшы болып тағайындалды, ал Клаузевиц оның штаб бастығы болды. Позенде ол холераға шалдығып, 1831 жылдың 24 тамызында қайтыс болды, ал қарашада оның штаб бастығы да осы аурудың құрбаны болды.
In 1816 Gneisenau was appointed to command the VIII Prussian Corps, but soon retired from the service, both because of ill health and for political reasons. For two years Gneisenau lived in retirement at his estate, Erdmannsdorf in Silesia, but in 1818 he became governor of Berlin, as successor to Kalckreuth, and member of the Staatsrath (Council of State). In 1825 he was promoted to general field marshal. In 1831, soon after the outbreak of the Polish insurrection of 1830, he was appointed to the command of the Army of Observation on the Polish frontier, with Clausewitz as his chief of staff. At Posen he was struck down by cholera and died on 24 August 1831, soon followed by his chief of staff, who fell a victim to the same disease in November.