Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1953–1968 жылдары Оңтүстік Африкадағы саяси партия
1953–1968 political party in South Africa
Оңтүстік Африканың Либералды партиясы 1953 жылдан 1968 жылға дейін Оңтүстік Африкадағы саяси партия болды.
The Liberal Party of South Africa was a South African political party from 1953 to 1968.
Тарих
Өмірінің алғашқы жартысында Либералдық партия салыстырмалы түрде консервативті болды және өз міндетін негізінен ақ сайлаушылардың санасын өзгерту тұрғысынан қарастырды. Ол шектеулі сайлау құқығын жақтады. Бұл 1959-1960 жылдары өзгерді. 1959 жылы наразы болған Біріккен партия депутаттарынан құрылған Прогрессивтік партия, Либералдық партияның сол кезге дейін басып келген саяси аренасында пайда болды. 1960 жылы Шарпвиллдегі қырғын мен одан кейінгі төтенше жағдай кезінде қара нәсілді ұйымдарға тыйым салынды және Либералдық партияның бірнеше мүшесі қамауға алынды, бұл партияның көзқарасын өзгертті. Тағы бір фактор – партиялық құрылтайларда синхронды аударма құрылғыларын пайдалану, бұл алғаш рет ауылдық қара нәсілді мүшелерге кедергісіз сөйлеуге мүмкіндік берді. Партия Оңтүстік Африка Ассамблеясында төрт депутатқа жетті, олардың барлығы «Тұрғындар» өкілдерінен, Кейптегі шектеулі сайлау құқығы бойынша сайланды. 1960 жылы Банту халқының өзін-өзі басқаруын ілгерілету туралы заң қабылданғаннан кейін, «Тұрғындар» өкілдері депутаттығы жойылды, соның салдарынан Либералдық партия парламентте өкілдігінсіз қалды. Бөлінуден кейін Прогрессивтік партия жеті депутаттан тұрды, бірақ 1961 жылғы жалпы сайлауда олардың барлығынан біреуін жоғалтты. Осылайша Прогрессивтік партия апартеидке қарсы күресте маңызды саяси күшке айналды, бірақ оның бағдарламасы шамалы болды, ол ескі Кейп сайлау құқығына ұқсас, бірақ қатаң түрде нәсілдік емес, шектеулі сайлау құқығын жақтады, тіпті 1961 жылы Родезияда қабылданғанға ұқсас.
For the first half of its life, the Liberal Party was comparatively conservative and saw its task primarily in terms of changing the minds of the white electorate. It leaned towards a qualified franchise. This changed in 1959–1960. The Progressive Party, formed from a number of disgruntled United Party MPs in 1959, emerged on the political ground the Liberal Party had occupied up until then. In 1960, the Sharpeville massacre and consequent State of Emergency, during which black organisations were banned and several Liberal Party members were detained, changed the outlook of the party. Another factor was the use of simultaneous translation equipment at party congresses, which enabled black rural members to speak uninhibitedly for the first time. The party reached a peak of four MPs in the South African House of Assembly, all of them from the "Native" representatives, elected under the Cape Qualified Franchise. In 1960, after the passing of the Promotion of Bantu Self government Act, the Native representative MPs were abolished, and so the Liberal Party was left without parliamentary representation. The Progressive Party, following the split, had seven but lost all but one in the 1961 general election. The Progressive Party hence came to emerged as the more "relevant" political arm against apartheid, although its programme was more modest, favouring a qualified (but strictly non racial) franchise akin to the old Cape franchise, indeed similar to that enacted in Rhodesia in 1961.