Кіріспе

Седа гестатория (ˈsɛːdja dʒestaˈtɔːrja, сөзбе-сөз "тасымалдауға арналған орындық") немесе гестаторлық орындық – 1978 жылға дейін папалардың иықтарында тасымалданатын салтанатты тақ. Кейіннен, көбінесе сыртқы іс-шараларда, оның орнына папамобиль қолданыла бастады. Ол екі жағында екі алтын сақинасы бар суппеданеумға (suppedaneum) бекітілген, бай сәнделген, жібекпен жабылған креслодан тұрады. Осы сақиналар арқылы қызыл киім киген он екі жаяу күзетші (palafrenieri) тақты иықтарында көтеріп жүретін ұзын таяқтар салынады. Бұрынғы кездерде, мысалы, Папа Степан III заманында, папалар адамдардың иығында тасымалданған. Седа гестатория – седан креслосының бір түрі, одан да әсем әрі күрделі. Седа гестаторияның екі жағынан ақ түйе құстың қауырсынынан жасалған екі үлкен желдеткіш (флабелла) ұсталады – бұл флабеллиннің ежелгі литургиялық қолданысының қалдығы, ол "Constitutiones Apostolicae"-де еске алынған.

Тарих

Ол жаңа папаның таққа отырғызу рәсімі толығымен тоқтатылғанға дейін оның салтанатты шараларында қолданылды. Сондай-ақ, папаның Әулие Петр шіркеуіне немесе қоғамдық консисторияларға салтанатты түрде кіруі үшін де пайдаланылды. Бірінші жағдайда, жаңадан сайланған понтифик отырған sedia gestatoria-ның алдында үш тоқ шоғыр жағылды, ал рәсімдер шебері: "Pater Sancte, sic transit gloria mundi" (Қасиетті Әке, осылай өтеді әлемнің даңқы) дейді. Жаңадан сайланған папаны, ал бұрын кейбір елдерде жаңадан сайланған епископты өз шіркеуіне алып жүру дәстүрі ғасырлар бойы сақталған және римдіктердің sella curulis қолданысымен салыстырылады, онда жаңадан сайланған консулдар қала бойынша тасымалданды. Павия епископы Магнус Феликс Эннодий өзінің "Apologia pro Synodo" еңбегінде "Gestatoriam sellam apostolicae confessionis" деп жазып, Римдегі Әулие Петр шіркеуінің хорында сақталған С. Петр кафедрасына сілтеме жасайды. Бұл – екі жағында екі темір сақинасы бар, піл сүйегімен әсемделген, тасымалданатын ағаш кресло. 1978 жылы папа Иоанн Павел II иықтарында таситын тақты пайдалануды тоқтатты. Оның ізбасарлары, папа Бенедикт XVI және папа Франциск осы дәстүрді қайта жаңғыртпады.