Кіріспе
1990 жылы американдық экипажбен ұшырылған ғарыш сапары, Ұзақ мерзімдік әсер ету құрылысын қайтарып алу мақсатында.
STS 32 – НАСА-ның ғарыш шаттл бағдарламасының 33-ші миссиясы және 9-шы ұшырылыс. 1990 жылдың 9 қаңтарында ұшырылған бұл миссия Кеннеди ғарыш орталығының 39А ұшыру кешенін 1986 жылдан бері алғаш рет пайдалануды белгіледі; сонымен қатар, ғарыш шаттл бағдарламасында Мобильді ұшыру платформасы 3 (MLP 3) алғаш рет қолданылды. STS 32 сол кездеге дейін жүзеге асырылған ең ұзақ шаттл миссиясы болып есептеледі, оның ұзақтығы шамамен 11 күнге созылды. STS 32-ден бұрын, 1983 жылы өткен STS 9 миссиясы ғана осындай ұзақтықта болған. 1990 жылдың 20 қаңтарында STS 32 шаттл бағдарламасының үшінші түнгі қонуын сәтті орындады. STS 32 сонымен қатар 1990 жылдардың алғашқы шаттл миссиясы болды. Миссия техникалық тұрғыдан STS 32R деп белгіленді, себебі бастапқы STS 32 таңбасы STS 61 C, 24-ші ғарыш шаттл миссиясы үшін ішкі түрде қолданылған еді. Бұл миссияның ресми құжаттары мен ұшу қағаздарында STS 32 деген атау жиі кездесетін. STS 26-дан STS 33-қа дейінгі таңбалары бар ұшулар, бір миссиядан екіншісіне іздеу деректерінің қақтығыстарын болдырмау үшін құжаттамаларында R әрпін пайдаланды.
Экипаждың отыру орындары
Орын Launch Landing Орын 1–4 Ұшу палубасында. Орын 5–7 Ортаңғы палубада. S1 Brandenstein Brandenstein S2 Wetherbee Wetherbee S3 Dunbar Төмен S4 Ivins Ivins S5 Төмен Dunbar
Ұшыру дайындықтары
39А ұшыру кешені ұшыруға дайындық үшін кең ауқымда жаңартылды, STS 32 1986 жылы STS 61 C ұшырылысынан бері жаңартылған ұшыру алаңынан алғашқы ұшыру болды. НАСА экипаждың авариялық эвакуация жүйесін және шаттлдың жүк бөлімін жақсартты, су жүйелері үшін антифриздік қорғауды күшейтті, отын құю кезінде қолданылатын сынықтарды ұстау құрылстарын орнатты, сондай-ақ ауа райынан қорғау мүмкіндіктерін арттырды және қатты ракеталық күштеуіштердің (SRB) қосылыс бөлімдеріне қуат, құралдар мен басқаруды қамтамасыз ететін кабельдік желіні қосты. Аполлон дәуіріндегі үш ұшыру құрылысының ең ескісі – MLP 3 шаттлмен пайдалану үшін кең ауқымда қайта жаңартылды. Бұл жаңартуларға кабельдік бастырыны алып тастау, үш газ шығару тесігін қайта конфигурациялау және электрлік және механикалық жердегі қолдау жүйелеріне түзетулер енгізу кірді.
Миссияның қысқаша мазмұны
STS 32 ғарышқа 1990 жылдың 9 қаңтарында сағат 7:35:00-де Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан (KSC) ұшырылды. Бастапқыда ұшыру 1989 жылдың 18 желтоқсанына жоспарланған болатын, бірақ кейіннен А алаңына енгізілген өзгерістерді аяқтау және тексеру үшін кейінге шегерілді. 1990 жылдың 8 қаңтарында жоспарланған екінші ұшырылу әрекеті ауа райының қолайсыздығына байланысты тоқтатылды. «Колумбия» ғарыш кемесінің ұшыру салмағы құрады. Миссияның басты мақсаттары – Syncom IV F5 әскери байланыс спутнигін (Leasat 5 деп те аталады) орбитаға шығару және 1986 жылғы «Челленджер» апаты мен кестедегі өзгерістер салдарынан 4,5 жылға кейінге шегерілген НАСА-ның ұзақ мерзімдік әсер ету қондырғысын (LDEF) қайтарып алу болды. Syncom IV F5 (Leasat 5) екінші күні орбитаға шығарылды, ал үшінші сатыдағы Minuteman қатты отынды апогейлік жылдамдатқышы оны геосинхронды орбитаға итерді. Дунбар LDEF-ті ұшудың төртінші күні «Canadarm» деп аталатын ғарыш кемесінің қашықтан басқару жүйесі арқылы қайтарып алды. Қайтарып алудың уақтылылығы маңызды болды, себебі күн сәулесінің күшті әсері LDEF орбитасының тығыздығын арттырып, орбиталық ыдырау жылдамдығын үдетті. Ғарыш кемесінің орбиталық тұрақтылығын қадағалап отырған мамандар LDEF уақтылы қайтарылмаса, ғарыш кемесінің қауіпсіз жақындасуына тым төмен түсіп, 1990 жылдың ақпан айында атмосфераға қайта кірген кезде жойылуы мүмкін екенін болжады. Сондықтан, миссияның ұшыру уақыты ұшырылуға 12 сағат қалғанда LDEF туралы соңғы деректер негізінде нақтыланды. Ғарыш кемесі экваторға 28.45 градус бұрышпен еңкейген орбитада ұшты. Ұшу экипажы 57 ғылыми, технологиялық және қолданбалы эксперименттер орналасқан еркін ұшатын құрылымды 4,5 сағат бойы фотоға түсірді. Шағын спутниктік автобуспен салыстырылатын 12 қырлы цилиндр ғарыш кемесінің жүк бөліміне жерге қайтару үшін орналастырылды. НАСА экипаж мүшелерінің ұзақ уақыт бойы салмақсыздыққа ұшырауының әсерін және ұзақ миссиядан кейін ғарыш кемесін жерге қондыру кезінде олардың жұмысына тигізетін әсерін зерттеуді жоспарлады. STS-32 ғарыш кемесінің ұшу ұзақтығы бойынша жаңа рекордты орнатты – шамамен он бір күн. Ғарыш кемесінің Жер орбитасында 16 күнге дейін жұмыс істеуіне мүмкіндік беретін жиынтық әзірленді, ол 1992 жылы «Колумбия» ғарыш кемесінің STS-50 миссиясында қолданылды. LDEF-ті қайтару IMAX камерасымен түсіріліп, 1994 жылы шыққан «Destiny in Space» атты IMAX фильмінде көрсетілді. Камерадан түсірілген Жерді бақылау кадрлары 1990 жылы түсірілген «Көк планета» фильмінде де пайда болды. «Колумбия» ғарыш кемесі 1990 жылдың 20 қаңтарында Калифорния штатындағы Эдвардс әуе базасының 22-ші ұшу-қону жолағына сағат 1:35:37-де аман-есен қонды. Ғарыш кемесінің қону салмағы құрады, ал қону кезіндегі қашықтық және уақыт 62 секундты құрады. Ғарыш кемесі 1990 жылдың 26 қаңтарында Кеннеди ғарыш орталығына оралды.
The primary objectives of the mission were to deploy the Syncom IV F5 military communications satellite (also known as Leasat 5), and to retrieve NASA's Long Duration Exposure Facility (LDEF), whose retrieval had been delayed for 41/2 years by scheduling changes and the Challenger disaster of 1986. Syncom IV F5 (Leasat 5) was deployed on the second flight day, and a third stage Minuteman solid apogee kick motor propelled it into a geosynchronous orbit. Dunbar retrieved the LDEF on the fourth day of the flight using the shuttle's Remote Manipulator System (Canadarm). The timeliness of the retrieval was of critical importance, because a high rate of solar flux had increased the density of the LDEF's orbital environment and accelerated its rate of orbital decay. Specialists who carefully monitored the stability of the craft's orbit had anticipated that if the LDEF was not retrieved in time, it would pass too low for the shuttle to safely reach, and could be destroyed during re entry in February 1990. Thus, the mission's exact liftoff time was determined about 12 hours before launch, using the latest tracking data on LDEF. It was flown on a orbit inclined 28.45° to the equator. The crew performed a 41/2 hour photographic survey of the free flying structure, which held 57 science, technology and applications experiments. The 12 sided cylinder, about the size of a small satellite bus, was then berthed in the orbiter's payload bay for return to Earth. NASA had planned to acquire data on the crew members' exposure to long periods of zero gravity, and its effects on the crew's performance while landing the orbiter after an extended mission. STS 32 set a new shuttle duration record of nearly eleven days. An orbiter kit was developed to allow the shuttle to operate for up to 16 days in Earth orbit, and would later make its debut on Columbias STS 50 mission in 1992. The retrieval of LDEF was filmed with an IMAX camera, and appeared in the IMAX film Destiny in Space in 1994. Earth observation footage from the camera also appeared in the 1990 film Blue Planet. Columbia landed safely on January 20, 1990, at 1:35:37 a. m. PST on Runway 22 of Edwards Air Force Base, California. The orbiter had a landing weight of The roll out distance was , and the roll out time was 62seconds. The orbiter returned to KSC on January 26, 1990.
Ортаңғы палубадағы пайдалы жүктемелер
Syncom IV F5 (Leasat 5) спутнигінен өзге, STS-32 ортаңғы палубада бірқатар ғылыми жүктерді тасымалдады, олардың кейбіреулері бұрынғы ғарыш кемесі сапарларында сынақтан өткен. Эксперименттердің арасында:
Ояту қоңырауы
NASA "Жетіздер" жобасы кезінде астронавттарға музыка ойнау дәстүрін бастады және алғаш рет "Аполлон-15" миссиясында ұшқыштар экипажын ояту үшін музыка қолданды. Әрбір ән арнайы таңдалады, көбінесе астронавттардың отбасылары таңдайды, және әдетте экипаждың жеке мүшесі үшін ерекше мағынаға ие немесе олардың күнделікті іс-әрекеттерімен байланысты болады. Ұшу күні Әнші/композитор 2-күн "Америкалыққа не жетіспейді?" Бинг Кросби 3-күн "Бананалық қайық әні" пародисы 4-күн "Қар жаусын" пародисы 5-күн "Сәлем, Долли!" пародисы 6-күн "Қызанақтың шабуылы" 7-күн "Нотр-Дам жеңіс маршы" 8-күн "Вашингтонға бас иеміз" Вашингтон университеті 9-күн "Даңқ, даңқ, Колорадо!" Колорадо университеті 10-күн "Дэнни Бой" Ларри Берд 11-күн "Вашингтон және Ли" Вашингтон және Ли университеті 12-күн "Жабайы туылған" Steppenwolf 13-күн "Аңкерлерді көтеруге" Чарльз А. Циммерман
Миссияның белгісі
STS 32 белгісінің сол жағындағы үш жұлдыз және оң жағындағы екі жұлдыз ғарыш тасымалы жүйесінің миссиялық тізбегіндегі ұшу нөмірін көрсетеді. Миссия таңбасының кері бұрылған орбиталық аппараты LDEF-пен кездесу үшін қажет болған жоғарыдан жақындасуды бейнелейді. LDEF соншалықты төмен биіктікке түскендіктен, орбиталық аппарат қалың атмосфераға байланысты әдеттегідей төменгі орбитамен арақашықтықты қысқарта алмады және LDEF-ке жоғарыдан жетіп, кездесуіне тура келді.