Кіріспе

Рудольф Небель (21 наурыз 1894 – 18 қыркүйек 1978) – ғарышқа ұшуды қолдаған, 1930 жылдары Германияның әуесқой зымыран тобы Verein für Raumschiffahrt (VfR – "Ғарышқа ұшу қоғамы") құрамында белсенділік танытқан және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін неміс зымырандарын қайта құруға атсалысқан адам.

Жастық шағы мен Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуы

Небель Вайсенбургте дүниеге келген. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Luftstreitkräfte әуе күштерінде Jagdstaffel 5 эскадрильясында истребитель ұшқышы болып қызмет етті. Ол неміс истребителінен бастап, бағытталмайтын әуеден ұшырылатын сигналдық ракеталарды шабуылдық қару ретінде пайдалануды қадағалады, 1916 жылдың басында Halberstadt D. II ұшағымен ұшқанда тіпті екі британдық ұшақты осы импровизацияланған ракеталық қарумен жерге түсірді. Соғыстан кейін бұрынғы лейтенант Небель инженерлік мамандық бойынша білім алды.

Азаматтық ракеталық техника мен саясаттағы іс-әрекеттер Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын

Ол Неміс ғарыш саяхаттары қоғамының (VfR) алғашқы мүшесі болды, Вернер фон Браун, Рольф Энгель, Герман Оберт немесе Пол Эхмайр сияқты адамдармен тығыз жұмыс істеді және Фриц Лангтың «Айдағы әйел» (Frau im Mond) фильмінің премьерасында зымыранды ұшырудың сәтсіз жарнамалық трюгіне көмектесті. Осы сәтсіздікке қарамастан, Небель Рейхсверден, сондай-ақ Адольф Гитлер мен Альберт Эйнштейн сияқты түрлі адамдардан демеушілік іздеуді жалғастырды. Небель топтың өкілі ретінде әрекет етті, әртүрлі жергілікті кәсіпорындардан материалдар тартуын ұйымдастырды және Берлиндегі қалалық кеңеспен VfR-дің ұшыру алаңы немесе Raketenflugplatz үшін пайдаланылмаған оқ-дәрі қоймасын пайдалану туралы келіссөздер жүргізді. Кейіннен ол Магдебург кеңесін кемеде жолаушысы бар зымыранды ұшыруды қаржыландыруға көндірді (Magdeburger Startgerät). Оның оңшыл саясаты және «Дер Штальхелм» әскери ардагерлер ұйымымен байланысы ракеталардың әскери мақсатта қолданылуын насихаттаумен үйлесімді болды. Осыған қарамастан, ол Армия қару-жарағы кеңсесінің қызметкері Карл Бекермен қиын қарым-қатынаста болды. Бекер Небельдің көрекейлігіне және жарнамаға құштарлығына сенімсіздік танытты және 1931 жылдың мамырында онымен ресми байланысты уақытша тоқтатты. 1932 жылдың сәуірінде Бекер Небельдің белгілі бір талаптар орындалған жағдайда ракета ұшыруды армияға қаржыландыру туралы ұсынысын қабылдады. Сол жылдың 22 маусымындағы ұшыру сәтсіз аяқталды және Небель мен оның экипажы бұл әрекеті үшін ешқандай төлем алмады. Бекер команданы қатаң бақылаудағы армиялық ракеталық жобаға қабылдауды ұсынғанда, Небель бас тартты, өйткені ол және оның әріптестері технологияны өңдеп тапқан және армия оларды «қызыл бюрократиямен тұншықтырады» деді. Керісінше, Вернер фон Браун және басқалары ұсынысты қабылдады. Кейінірек фон Браун соғыс кезінде оны қайтадан қосылуға тырысты, бірақ енді SS Небельді сенімсіз деп санады және фон Браунға әрекеттерін тоқтатуға бұйырды.

Соғыстан кейінгі мансап

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Небель Германияны ракета зерттеулерін қайта бастауға ынталандырды. Ол Халықаралық астронавтика федерациясының алғашқы отырыстарына қатысып, 1951 жылы Куксхавенде халыққа арналған лекция оқыды, ол ескі әскери базаның 1960 жылдардың ортасына дейін зымырандарды ұшыру үшін қайта ашылуына әкелген оқиғалар тізбегін бастады. Ол Дюссельдорфта қайтыс болды. Небель, оның есімі неміс тілінде "тұман" дегенді білдіреді, көбінесе Екінші дүниежүзілік соғыста неміс әскері (Wehrmacht) қолданған "Небельверфер" ("тұман таратқыш") ракеталық артиллерия жүйесін ойлап тапқан деп дұрыс емес айтылады. Бұл құпия қаруға оның аты шпиондарды оны тек түтін жабатын құрылғы деп ойлауға бағытталған дезинформация стратегиясы ретінде берілді.