Кіріспе

"Анклет" операциясы – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық командостар жүргізген шабуылдың кодолық атауы. Лофотен аралдарына жасалған шабуыл 1941 жылдың желтоқсан айында No. 12 командосы және Норвегиялық тәуелсіз ротасы 1-нің 300 адамымен жүзеге асырылды. Десанттық топқа үш елдің әскери-теңіз күштерінен 22 кеме көмек көрсетті. Сол уақытта Вэгсёйде тағы бір шабуыл болды. Бұл шабуыл 1941 жылдың 27 желтоқсанында "Аркулер" операциясы болды, ал "Анклет" операциясы неміс теңіз және әуе күштерін аудару мақсатында жасалған, осы ірі шабуылдан назарды аудару үшін жүргізілген шабуыл ретінде қарастырылды.

Өмірбаян

1940 жылы британдық экспедициялық корпусы Дюнкерктен эвакуацияланғаннан кейін, сол кездегі британ премьер-министрі Уинстон Черчилль немістерге зиян келтіріп, британдықтардың рухын көтеру үшін күш жинап, жабдықтауға шақырды. Черчилль Біріккен штабтар басшыларына Германия басып алған Еуропаға қарсы шабуыл жоспарларын ұсынуды бұйырды және: «Олар жаудың жағалауында үрей билігін орната алатын, арнайы даярланған «аңшы» класындағы әскерлермен дайын болуы керек» деді. Командалар Біріккен операциялар штабының оперативтік бақылауына көшті. Бастапқыда командир ретінде таңдалған адам – Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Галлиполи жорығының және Зеебрюгге шабуылының қатысушысы, адмирал сэр Роджер Киес болды. 1940 жылы Ұлыбританиядағы әлі де сақталған бірнеше құралымдардағы әскери қызметтегілер арасынан еріктілер шақырылды, сондай-ақ Норвегиядағы операцияға қатысқан, таратылып жатқан дивизиялық тәуелсіз роталардың сапынан алынған әскерилер де ерікті болып тіркелді. Лофотен аралдары Солтүстік Мұздық шеңберінің ішінде, шамамен 100 миль (161 км) қашықтықта орналасқан Норвегияның солтүстік-батыс жағалауының бөлігін құрайды. «Анклет» операциясы аралдарға жасалған екінші шабуыл болды. Алғашқысы, «Клеймор» операциясы 1941 жылдың наурыз айында өтті, ал үшінші шабуыл, «Арчер» операциясы, «Анклет» операциясымен бір уақытта жүзеге асырылды. «Анклет» операциясы үшін құрылған теңіз күштеріне үш елдің 22 кемесі кірді. Корольдік теңіз күштері ең көп кеме ұсынды, оның ішінде жеңіл крейсер; алты эсминец; үш мина тазартқыш; екі десанттық кеме (HMS Prins Albert және Prinses Josephine Charlotte); екі суасты кемесі; және зерттеу кемесі. Корольдік теңіз күштерінің қосымша күштері екі жанармай танкерін (RFA Grey Ranger және Black Ranger); Gudrun Maersk жүк кемесін; және Jaunty буксирлеуші кемесін ұсынды. Норвегия Корольдік теңіз күштері HNoMS Andenes және Eglantine корветтерін, ал Польша теңіз күштері ORP Krakowiak және Kujawiak эсминецтерін берді. Олармен бірге 200-ден астам норвегиялық еріктілер де Норвегияның бос күштеріне қосылды. Шабуыл сәтті аяқталды, одақтас күштерінен ешкім зардап шекпеді. Бұл әуе көмегінсіз жасалған соңғы шабуыл болғандықтан, кем дегенде бір сабақ алынған сияқты. Немістер бұған жауап ретінде сол жердегі әскерлерінің санын арттырды. 1944 жылға қарай Норвегиядағы неміс гарнизоны 370 000 адамға жетті. 1944 жылы британдық жаяу әскер дивизиясының құрамында 18 347 адам болды.