Кіріспе

Богемия патшалығы, екі Лузация, Моравия маркграфтығы және Силезия Габсбургтердің билігінде болғанымен, олардың даму жолдары әртүрлі болды. Моравиялықтар мен Силезиялықтар Австрия Габсбургтерінің мұрагерлік билік құқығын қабылдап, Богемия тарихындағы жергілікті биліктер мен Габсбург монархиясы арасындағы қатал күрестен қашып құтылды. Керісінше, Богемия патшалығында өздерінің құқықтары мен еркіндіктерін қорғауға дайын, мықты билік иелері болды. 1620 жылғы 8 қарашада чех биліктері Праганың жанындағы Ақ тау шайқасында императорлық әскерлермен кездесіп, шешулі жеңіліске ұшырады.

Жеңістің салдары (1620 1648)

Чехияның Ақ тау шайқасындағы жеңілісінен кейін Габсбургтердің билігін және Рим-католик шіркеуінің үстемдігін бекітетін шаралар қабылданды. Көптеген чех ақсүйектері өлім жазасына кесілді, ал қалғандары патшалықтан қашуға мәжбүр болды. Ақ тау шайқасынан кейін чех ақсүйектерінің бес алты бөлігі жер аударылып, олардың мүліктері тәркіленді. Көптеген чех және неміс протестант буржуалары эмиграцияға кетті. 1622 жылы Карл университеті иезуит академиясымен біріктірілді, Богемия патшалығының білім беру жүйесі толығымен иезуиттердің бақылауына көшті. 1624 жылы патша жарлығымен католик емес дін қызметкерлерінің барлығы елден қуылды. 1627 жылғы Жер туралы түзетілген жарғы Габсбургтердің абсолютизміне заңдық негіз салды. Барлық чех жерлері Габсбургтер әулетінің мұрагерлік мүлігі деп жарияланды. Неміс тілі чех тілімен теңестірілді. Богемия және Моравия диеталарының заң шығару функциясы жойылды, ал барлық келешек заңдар патша жарлығымен қабылданатын болды, диеталар тек формалды мақұлдаудан өтетін. Патшалықтың жоғары лауазымды шенеуніктері жергілікті ақсүйектерден таңдалып, патшаға толық бағынышты болуға тиіс болды. Осылайша, тәуелсіз және ерекше Богемия патшалығынан көбі қалмады. Габсбургтердің билігі Оңтүстік Германия аймақтарынан Богемияға келген католик немістердің көптеп қоныс аударуымен нығайтылды. Немістер чех иелерінен тәркіленген жерлердің көп бөлігін алып, жаңа Богемия ақсүйектерін құрады. Қалған чех католик ақсүйектері біртіндеп чех ерекшелігінен бас тартып, императорлық жүйенің адал қызметшілеріне айналды. Католик неміс иммигранттары сауда мен өнеркәсіпті де өздеріне қаратуға ұмтылды. Чехия жеңіліске ұшырағаннан кейін де діни соғыстар жалғасты. 1618-48 жылдардағы неміс протестант князьдерінің Киелі Рим императорына қарсы отыз жылдық соғысы шетелдік державаларды қамтыды және Германия шегінен тысқары жерлерге тарады. Чехтер соғыстың барлық тарапында күресті: көптеген көтерілісші чех генералдары протестант әскерлеріне қосылды, ал Валенштейннің Альбрехты императорлық жаққа кеткен ең танымал чех болды. Богемия соғыс бойында майдан ретінде пайдаланылды. Түрік жалдамалы әскерлерімен күшейтілген князь Бетлен Габордың венгр әскерлері императорға қарсы күресіп, Словакия мен Моравияны үнемі қиратты. Протестант неміс әскерлері, содан кейін Дания және Швеция әскерлері чех провинцияларын жермен теңеді. Қалалар, ауылдар және қамалдар қиратылды. 1635 жылы Лузатия Саксония құрамына қосылды. 1648 жылы Вестфалия бейбіт шарты Богемия патшалығының Габсбургтер императорлық жүйесіне енуін растады, ол Венада орналасқан. Богемия патшалығы де-факто тәуелсіздігін жоғалтты (де-юре тек Мария Терезия тұсында).

Мұра

Чехтер 1620/1648 жылдан бастап 18 ғасырдың соңына дейінгі кезеңді "Қараңғы дәуір" деп атайды. Бұл кезең шетелдік әскерлердің тудырған қирауымен, германизациямен және экономикалық, саяси төмендеумен сипатталады. Богемия ақсүйектері мен Габсбургтердің абсолютизмі арасындағы күрес Богемия ақсүйектерінің Габсбургтердің мүдделеріне толық бағынуына әкелді. Ақ тау шайқасындағы жеңілістен кейін чехтер өздерінің туаған ақсүйектерінен, реформаланған дінінен және жанды чех протестанттық мәдениетінен айырылды. Неміс тілі үкіметте және жоғары қоғамда маңыздырақ атанды. Богемия Корольдігі Габсбургтер империясының қарапайым провинциясына айналды. Отыз жылдық соғыстан (1618-1648) кейін Богемия мен Моравияның бастапқы 2,6 миллион халқынан Богемияда шамамен 950 000 адам, ал Моравияда бар болғаны 600 000 адам қалды.