Көбінесе сілекейлік жәндіктер деп аталатын Cercopoidea суперотбасысы – өсімдіктердің шырынын соратын, көбік қорғаныш жасайтын жәндіктер тобы. Тұқымдастықтары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шынайы жәндіктердің суперотбасы
Superfamily of true bugs
Көктеп кететінлер немесе Cercopoidea суперотбасы – Auchenorrhyncha кіші тобына жататын гемиптерлік жәндіктер тобы. Ересек жәндіктер өз биіктігі мен ұзындығынан бірнеше есе жоғары секіре алады, осының арқасында оларға ортақ атау берілген. Алайда, көптеген түрлері өсімдіктердің шырынын соратын, көбікті қоршау құратын нимфаларымен көбірек танымал және оларды "көпіршік жәндіктері" деп атайды.
The froghoppers, or the superfamily Cercopoidea, are a group of hemipteran insects in the suborder Auchenorrhyncha. Adults are capable of jumping many times their height and length, giving the group their common name, but many species are best known for their plant sucking nymphs which produce foam shelters, and are referred to as "spittlebugs".
Таксономия
Дәстүрлі түрде, осы суперотбасының көп бөлігі бір ғана отбасы – Cercopidae деп есептелді, бірақ бұл отбасы көп жылдар бойы үш отбасыға бөлінді: Aphrophoridae, Cercopidae және Clastopteridae. Соңғы кезде Epipygidae отбасы Aphrophoridae-ден бөліп шығарылды.
Traditionally, most of this superfamily was considered a single family, the Cercopidae, but this family has been split into three families for many years now: the Aphrophoridae, Cercopidae, and Clastopteridae. More recently, the family Epipygidae has been removed from the Aphrophoridae.
Спэтлбэг нимфалары
Бұл отбасылар ең көп көбікше сатысымен танымал, ол өсімдік шырынынан жасалған көпіршікті жамылғыны шығарады, ол көзге сілекейге ұқсайды; сондықтан көбікшелер көбіне түкіргіштер деп аталады, ал олардың көбігі – құмырсқа түкіргісі, бақа түкіргісі немесе жылан түкіргісі деп танылады. Бұл ерекше көпіршік пайда болуы ксилемамен қоректенудің ерекше қасиетімен байланысты. Көптеген шырынмен қоректенетін жәндіктер флоэмадан келетін қоректік заттарға бай сұйықтықпен қоректенсе, Cercopidae тамырдан ксилема арқылы жоғары қарай ағып жатқан әлдеқайда сұйылтылған шырышты пайдаланады. Көп мөлшерде су шығару қажеттігі және арнайы тыныс алу түтіктерінің дамуы жас көбікшелерге көпіршіктің салыстырмалы түрде қорғанышпен қамтамасыз етілген ортасында өсуге мүмкіндік береді. Әдетте, жануарлар мұндай аз қоректік заттармен тіршілікке келмейді, бірақ жәндіктердің ас қорыту жүйесінде симбиоздық бактериялар бар, олар оларды қажетті аминқышқылдарымен қамтамасыз етеді. Көпіршіктің бірнеше мақсаты бар. Ол көбікшені жыртқыштар мен паразиттерден жасырады, сондай-ақ ыстықтан және суықтан қорғайды, осылайша температура мен ылғалдылықты реттейді; көпіршіксіз жәндік тез кеуіп кетеді. Көбікшелер өсімдіктерді тесіп, шырын сорып, өте аз зиян келтіреді; сүзгіленген сұйықтықтың көп бөлігі көпіршік жасауға жұмсалады, ол ащы дәмді, жыртқыштарды қайтарады. Кейбір түрлері ауыл шаруашылығына елеулі зиян келтіреді. Топтағы шағын отбасы – Machaerotidae, түтікшелі түкіргіштер деп белгілі, Cercopoidea арасында ерекше болып табылады, өйткені олардың көбікшелері басқа отбасылар сияқты көпіршік шығарудың орнына, карбонаттық түтіктерде өмір сүреді.
These families are best known for the nymphal stage, which produces a cover of foamed up plant sap visually resembling saliva; the nymphs are therefore commonly known as spittlebugs and their foam as cuckoo spit, frog spit, or snake spit. This characteristic spittle production is associated with the unusual trait of xylem feeding. Whereas most insects that feed on sap feed on the nutrient rich fluid from the phloem, Cercopidae utilize the much more dilute sap flowing upward from the roots via the xylem. The large amount of excess water that must be excreted and the evolution of special breathing tubes allow the young spittlebug nymphs to grow in the relatively protective environment of the spittle. Normally an animal should not be able to survive on a diet so low in nutrients, but the insects' digestive system contains symbiotic bacteria that provide them with the essential amino acids. The foam serves a number of purposes. It hides the nymph from the view of predators and parasites, and it insulates against heat and cold, thus providing thermal control and also moisture control; without the foam, the insect would quickly dry up. The nymphs pierce plants and suck sap causing very little damage; much of the filtered fluids go into the production of the foam, which has an acrid taste, deterring predators. A few species are serious agricultural pests. A small family in the group, the Machaerotidae, known as the tube spittlebugs, is an outlier among the Cercopoidea because the nymphs live in calcareous tubes rather than producing foam as in the other families.
Ересектер
Ересек бақашалар өсімдіктерден өсімдікке секіреді; кейбір түрлері тік бойымен секіре алады: бұл дене салмағына шаққанда биттерге қарағанда әсерлі көрсеткіш. Бақашалар секіргенде 400 g-ден астам үдеу күшіне ие болады (400 g-тан жоғары үдеуді сезінеді). Спитлбугтар өз ұзындығынан 100 есе секіре алады. Көптеген бақаша түрлері жапырақшаларға ұқсайды, бірақ оларды артқы тібіктеріндегі бірнеше қалың тікендерімен ажыратуға болады, ал жапырақшаларда ұсақ тікендер болады. Machaerotidae тұқымдасына жататын өкілдер үлкен кеуде тікенінің арқасында ағашқа секіріп жүретін жәндіктерге өте ұқсайды, бірақ махаэротидтердегі тікен скутеллумның кеңеюі болып табылады, ал ағашқа секіріп жүретін жәндіктерде пронотум кеңейеді. Clastopteridae тұқымдасына жататын өкілдердің қанаттары құйрық бөлігінде жалған бас құру үшін өзгертілген, бұл – жыртқыштардан қорғануға бейімделу. Көптеген ересек Cercopidae-лердің тарсыларынан рефлекстік түрде қан кетуі мүмкін, ал гемолимфаның дәмді еместігі байқалады; олар көбінесе көзге түсетін түстерге боялған.
Adult froghoppers jump from plant to plant; some species can jump up to vertically: a more impressive performance relative to body weight than fleas. The froghopper can accelerate at over as it jumps (experiencing over 400 gs of acceleration). Spittlebugs can jump 100 times their own length. Many species of froghopper resemble leafhoppers, but can be distinguished by the possession of only a few stout spines on the hind tibiae, where leafhoppers have a series of small spines. Members of the family Machaerotidae greatly resemble treehoppers, due to a large thoracic spine, but the spine in machaerotids is an enlargement of the scutellum, where treehoppers have the pronotum enlarged. Members of the family Clastopteridae have their wings modified to form false heads at the tail end, an antipredator adaptation. Many adult Cercopidae can bleed reflexively from their tarsi, and the hemolymph appears to be distasteful; they are often aposematically colored.
Эволюциялық тарих
Ең көне секіргішлер Жура дәуірінің басынан белгілі. Мезозой дәуірінің секіргішлері екі негізгі тұқымдасқа бөлінеді: Азиядағы ерте юралық кезеңнен кейінгі кредалық кезеңнің басына дейін таралған Процеркопидеялар, олар қазіргі секіргішлердің ата-тегі деп есептеледі, және Синоалидеялар, ол Азиядағы орта юралық кезеңнің соңынан және ерте кредалық кезеңнің басына дейін белгілі. Қытайдың орта юралық Янан формациясынан табылған Қибиний туысы екі тұқымдастың да белгілерін біріктіреді және оны ешқайсысына жатқызу мүмкін емес. Бразилияның Аптиан қабатындағы Крато формациясынан табылған Cercopion туысы Процеркопидеялардан шыққан және негізгі топқа жақын туыс.
The oldest froghoppers are known from the Early Jurassic. Mesozoic froghoppers are divided into two main families, Procercopidae known from the Early Jurassic to early Late Cretaceous of Asia, which are thought to be ancestral to living froghoppers, and Sinoalidae, which is known from the late Middle Jurassic and early Late Cretaceous of Asia. The genus Qibinius the Middle Jurassic Yanan Formation of China mixes characters of both families and cannot be assigned to either. The genus Cercopion from the Aptian aged Crato Formation of Brazil appears to be derived from the Procerocopidae and closely related to the crown group.