Жасалған тіл – Бритениг (Комроиг): Латын тілінің Ұлыбританияда кельт тілдерін ығыстырса, дамитын роман тілі ретінде ойлап табылған. Тілдер, конлангтар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Құрылыс тілі
Constructed language
Бритхениг, немесе сондай-ақ Комройг деп аталады, — ойлап табылған тіл, яғни құрастырылған тіл ("конланг"). Оны 1996 жылы Жаңа Зеландиялық Эндрю Смит хобби ретінде жасады және оны "түсіндіру" үшін Ill Bethisad тарихының балама нұсқасын ойлап тапты. Ill Bethisad Wiki сайтында ресми түрде көрсетілгендей, Бритхениг кельт тілдерін ығыстырған басқа роман тілдерімен бірге Британиялық-роман тіліне жатады. Бритхенигтің Эсперанто немесе Интерлингва сияқты нақты әлемде қолдану немесе "Жұлдыз жолы" франшизасындағы Клингон сияқты көркем шығармаға толықтыру мақсатында жасалмаған. Керісінше, Бритхениг — роман тілін жасауға бағытталған ой-эксперимент болды, егер Латын тілі Ұлыбританиядағы халықтың сөйлеу тілі ретінде туған кельт тілін ығыстырғанда қалай дамитынын қарастыру үшін жасалды. Нәтижесінде француз, каталон, испан, португал, румын, окситан және итальян тілдеріне жасанды туыс тіл пайда болды, ол валлий тіліне әсер еткенге ұқсас дыбыстық өзгерістерге ие және оның тарихи өрнегінде бриттон тілдерінен және ағылшын тілінен алынған сөздерді қамтиды. Бритхениг пен валлий тілінің маңызды айырмашылығы — валлий тілі P-кельт тобына жатады, ал Латын тілі Q-италық тілі болды (Оскан сияқты P-италық тілге қарамастан), және бұл ерекшелік Бритхенигке берілді. Роман тілдерін болжауға жасалған ұқсас әрекеттер — Бретанах (кельт тілінің басқа тармағының ықпалымен), Юдайка (иврит тілінің ықпалымен), Тржотрунн (Исландия тілінің ықпалымен Ill Bethisad тілі емес), Венедик (поляк тілінің ықпалымен) және Ксипония (Гримм заңына ұқсас дыбыстық өзгеріске ұшыраған). Ол сондай-ақ ежелгі кельт тілімен байланысқа түскен гипотетикалық герман тілі — Вессискке де әсер етті. Бритхенигке ISO 639 3 стандартының бөлігі ретінде BZT коды тағайындалды. Эндрю Смит 2008 жылдың мамыр айынан тамыз айына дейін Кливленд қалалық кітапханасында көрсетілген "Эсперанто, эльф тілі және одан да көп: Құрастырылған тілдер әлемі" атты көрмеге қатысқан конлангерлердің бірі болды. Смиттың Бритхенигті жасауы оның көрмеге қосылуының себебі ретінде айтылды (көрмеге Смит тіліндегі Бабель мәтіні де кірді).
Brithenig, or also known as Comroig, is an invented language, or constructed language ("conlang"). It was created as a hobby in 1996 by Andrew Smith from New Zealand, who also invented the alternate history of Ill Bethisad to "explain" it. Officially according to the Ill Bethisad Wiki, Brithenig is classified as a Britanno Romance language, along with other Romance languages that displaced Celtic. Brithenig was not developed to be used in the real world, like Esperanto or Interlingua, or to provide detail to a work of fiction, like Klingon from the Star Trek franchise. Rather, Brithenig started as a thought experiment to create a Romance language that might have evolved if Latin had displaced the native Celtic language as the spoken language of the people in Great Britain. The result is an artificial sister language to French, Catalan, Spanish, Portuguese, Romanian, Occitan and Italian which differs from them by having sound changes similar to those that affected Welsh, and words that are borrowed from the Brittonic languages and from English throughout its pseudo history. One important distinction between Brithenig and Welsh is that Welsh is P Celtic, but Latin was a Q Italic language (as opposed to P Italic, like Oscan), and the trait was passed onto Brithenig. Similar efforts to extrapolate Romance languages are Breathanach (influenced by the other branch of Celtic), Judajca (influenced by Hebrew), Þrjótrunn (a non Ill Bethisad language influenced by Icelandic), Venedic (influenced by Polish), and Xliponian (which experienced a Grimm's law like sound shift). It has also inspired Wessisc, a hypothetical Germanic language influenced by contact with Old Celtic. Brithenig was granted the code BZT as part of ISO 639 3. Andrew Smith was one of the conlangers featured in the exhibit "Esperanto, Elvish, and Beyond: The World of Constructed Languages" displayed at the Cleveland Public Library from May through August 2008. Smith's creation of Brithenig was cited as the reason for his inclusion in the exhibit (which also included the Babel Text in Smith's language).
Синтаксисі
Бритхендегі сөздердің әдеттегі реті субъект-етістік-объект (SVO) болып табылады, жалпы синтаксисі француз тіліне ұқсас, бірақ уэльс тілінен өзгеше. Дегенмен, егер етістік объект мүшесімен бірге қолданылса, сөздердің реті субъект-объект-етістікке өзгереді. Жауап сұрағында (иә/жоқ сұрақтарында) рет етістік-субъект-объект болады (мысалы, "gw pharolath Brithenig" - "сіз Бритхенде сөйлейсіз" және "parola'gw Frithenig?" - "сіз Бритхенде сөйлеп тұрсыз ба?").
The default word order in Brithenig is subject–verb–object (SVO), overall syntax is similar to French but unlike Welsh. However, when the verb coexists with an object pronoun the word order changes to subject–object–verb. The word order for yes–no questions is verb–subject–object (gw pharolath Brithenig "you speak Brithenig" vs. parola'gw Frithenig? "are you speaking Brithenig? ").