Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Силла Кореяның негізін қалаушы патшасы, б.з.д. 57 – 4 ж.
Founding King of Silla Korea, 57 BC – 4 AD
Силланың Хёкгеосе (б.з.д. 69 – 4 ж., билеген жылдары б.з.д. 57 – 4 ж.), сонымен қатар толық атымен Бак (Парк, Пак) Хёкгеосе деп те белгілі, Кореяның Үш Патшалығының бірі – Силланың негізін қалаушы патша болды. Ол Кореядағы барлық Бак (Парк) руларының атасы саналады.
Hyeokgeose of Silla (69 BC – 4 AD, r. 57 BC–4 AD), also known by his personal full name as Bak (Park, Pak) Hyeokgeose , was the founding monarch of Silla, one of the Three Kingdoms of Korea. He was the progenitor of all Bak (Park) clans in Korea.
Атауы
Оның атағы Геосео хан (labels=no) немесе Геосеул хан (labels=no), Корея түбегінің оңтүстік-шығысындағы басшылықтар тобы – Цзиньхан конфедерациясының тілінде "император" немесе "патша" дегенді білдіреді. "Хёкгеосе" жеке есім емес, оның құрметті есімі үшін қолданылған ханжа, архаикалық корей тілінде "Булгеунэ" (белгілер = жоқ) деп айтылады, яғни "жарық әлем". 赫 hyeok, қытай таңбасы "жарық, сәулелі, жарқыраған" (赤 jeok "қызыл" таңбасының екі еселенуінен) мағынасын білдіреді, ол корей тіліндегі 븕 bylg > 붉 bulg "қызыл" (< көне корей сөзі "қызыл; жарқын түсті; жарық"), корей тіліндегі 블 byl > 불 bul "от" және ᄇᆞᆰ bawlg > 밝 balg "жарық, нұр" сөздерімен байланысты, осы сөздерді транскрипциялау үшін қолданылады. 居 geo, "өмір сүру, тұру, қоныстану, отыру" деген мағына беретін қытай таңбасы, корей тіліндегі препозитивті сын есімнің ᄂ n ~ 은 eun түріне ауысуын транскрипциялау үшін қолданылады, яғни "~ жарық/қызыл", "~ бұл жарық/қызыл". 世 se, "бір ұрпақ; көптеген ұрпақтарды қамтитын, ұрпақтан ұрпаққа жалғасатын, ұзақ мерзімді, мұрагерлік; әлем, әлемде өмір сүретін барлық адамдар; эпоха, дәуір, кезең, жас; өмір бойы; әулет, билік, режим" деген мағына беретін қытай таңбасы, ескірген корей сөзі 뉘 nuy ~ 누리 nuri "әлем" (Самгук Юсаға сәйкес, бұл контексте "әкімшілік, басқару" мағынасында қолданылған) сөзімен байланысты көне сөзді транскрипциялау үшін қолданылады.
His title Geoseo khan (labels=no) or Geoseul han (labels=no), means "Emperor" or "king" in the language of the Jinhan confederacy, the group of chiefdoms in the southeast of the Korean Peninsula. "Hyeokgeose" was not a personal name, but the hanja for his honorific name, pronounced "Bulgeunae" (labels=no) in archaic Korean, meaning "bright world." 赫 hyeok, a Chinese character that means "bright, radiant, glowing" (from doubling the character for 赤 jeok "red"), is used to transcribe the Korean adjective stem 븕 bylg > 붉 bulg "red" (< ancient Korean word for "red; brightly colored; bright," related to Korean 블 byl > 불 bul "fire" and ᄇᆞᆰ bawlg > 밝 balg "bright, light"). 居 geo, a Chinese character that means "live, dwell, reside, sit," is used to transcribe the Korean prenominal adjective inflection ㄴ n ~ 은 eun "~ that is (bright/red), ~ which is (bright/red)." 世 se, a Chinese character that means "a generation; spanning many generations, one generation after another, longstanding, hereditary; a world, all the people living in the world; an epoch, an era, a period, an age; a lifetime; a dynasty, a reign, a regime" is used to transcribe an ancient word related to the obsolescent Korean word 뉘 nuy ~ 누리 nuri "world" (which, according to the Samguk Yusa, has been used in this context in the sense of "governance, rule").
Құрылтайшы аңыз
Самгук Саги мен Самгук Юса Силланың Хёокгеоземен құрылуын сипаттайды. Годжосоннан келген босқындар қазіргі Оңтүстік Кореяның Кёнсан провинциясының аңғарларында Янсан, Гохео, Джинжи, Даэсу, Гари және Гоя деп аталатын алты ауылда қоныстанды. Б.з.д. 69 жылы алты әміршіліктің басшылары патшалық құру және патша таңдау мәселесін талқылау үшін жиналды. Орман ішінде, Янсандағы Наджонг құдығының жанында аспаннан ерекше жарық түсті (кейбір деректерде күн мен айдың бірдей уақытта шығуы, сондай-ақ жанартаудың атқылауы айтылады), және ақ ат түсті. Гохео басшысы Собеолгонг сол жерде үлкен жұмыртқа тапты. Жұмыртқадан бала шығып, оны жуғанда денесінен жарық шығып, құстар мен жануарлар биледі. Жұмыртқаның пішіні лақ пішіндес болған, содан Бак (Парк, Пак) тегінің шығу тегі осы лақ (박, bak) корей сөзімен байланыстырылады. Собеолгонг оны өсірді, ал алты әмірші оған құрмет көрсетті. Ол он үш жасқа келгенде әміршілер оны патша етіп тағайындады. Мемлекет Сеорабеол деп аталды. Патша болған соң, ол Арыонг ханымға үйленді, ол айдаһардың қабырғасынан туған деген әңгіме бар.
The Samguk Sagi and Samguk Yusa describe the founding of Silla by Hyeokgeose. Refugees of Gojoseon lived in the valleys of present day Gyeongsang Province, South Korea, in six villages called Yangsan (labels=no), Goheo (labels=no), Jinji (labels=no), Daesu (labels=no), Gari (labels=no), and Goya (labels=no). In 69 BC, the heads of the six chiefdoms gathered to discuss forming a kingdom and selecting a king. In the forest, at a well called Najeong at Yangsan, a strange light shone from the sky (some accounts describe the simultaneous rising of the sun and moon, as well as a volcanic eruption), and a white horse descended. Chief Sobeolgong of Goheo discovered a large egg there. A boy came out of the egg, and when bathed, his body radiated light and birds and beasts danced. The egg was gourd shaped, which has been posited as the origin of the Bak (Park, Pak) name, as it aligns with the Korean word for gourd (박, bak). Sobeolgong raised him, and the six chieftains revered him. The chieftains made him king when he became 13 years old. The state was named Seorabeol. Upon becoming king, he married Lady Aryeong, who is said to have been born from the ribs of a dragon.
Тарихи контекст
Бұл аңыз қала-мемлекет кезеңіндегі дамуды көрсетеді, алты әмірші Гожосоннан келген босқындардың біріккен емес тобын бейнелейді. Оқиға Бақ тайпасының жергілікті халыққа басымдығын көрсетеді және жылқыға және күнге табынуды білдіруі мүмкін. Құрылған күні бүгінде көптеген күмәндік тудырады, себебі "Самгук Саги" Силланың көзқарасынан жазылған, ол Гогурё мен Бэкжеден Силланың артықшылығы мен ежелгілігін дәлелдейді. Дәстүрлі түсінік бойынша, Силла бірінші болып құрылған, одан кейін Гогурё, содан соң Бэкже. Алайда, археологиялық дәлелдер мүлдем басқаша картинаны көрсетеді, және Гогурёның үш патшалықтың ең ежелгісі болуы мүмкін деген күдік туып отыр, ал Силла Бэкжемен бірдей уақытта немесе одан кейін дамыған болуы ықтимал.
This legend reflects developments in the city state stage, the six chieftains representing a loose group of Gojoseon refugees. The story implies the ascendency of the Bak clan over the native peoples, and may indicate horse and sun worship. The founding date is widely questioned today, as the Samguk Sagi was written from the viewpoint of Silla, claiming Silla's superiority and antiquity over Goguryeo and Baekje. Silla in this traditional thinking is thought to have been founded first, followed by Goguryeo, and then Baekje. Archaeological evidence, however, paints a different picture, and it is suspected that Goguryeo is the oldest of the three kingdoms, with Silla developing either concurrently with Baekje or after it.
Билік
Самгук Сагиде айтылғандай, Хёкгеозе және оның патшайымы б.з.д. 41 жылы елді аралап, халыққа егін жинауға көмектесті. Халық оларды "Екі қасиетті" немесе "Екі киелі тұлға" деп мақтап, құрметтеді. Б.з.д. 37 жылы Хёкгеозе астанада (қазіргі Кёнджу) Гымсон салды, ал б.з.д. 32 жылы оның ішінде патша сарайын тұрғызды. Б.з.д. 20 жылы Махан конфедерациясының патшасы салық талап етті. Силла Хогон атты министрін жіберді. Патша Силланың Хогонды жіберіп, салық бермегеніне ашуланды. Хогон патшаның әдепсіздігін батыл түрде сынады. Патша оған ашуланып, өлтірмекші болды, бірақ жанындағылар патшаны тоқтатып, оған Силлаға қайтуға рұқсат берді. Б.з.д. 19 жылы Хёкгеозе Махан патшасының қайтысымен байланысты елші жіберді. Б.з.д. 5 жылы Шығыс Окджео (кейін Гогурё басып алған солтүстіктегі кішкентай мемлекет) елші жіберді, ал Хёкгеозе оған 20 жылқы сыйлады. Самгук Юса бойынша, 61-ші жылы (б.з.д. 4 жылы) бір күні ол аспанға көтеріліп, сегіз күннен кейін денесі жерге шашырады. Патшайымы да оның соңынан еріп қайтыс болды. Ел тұрғындары оларды жерлеуге тырысты, бірақ үлкен жылан пайда болып, бәрін бұзып жіберді. Сондықтан, бас пен аяқ-қолдары бөлек жерленді, осылайша бес қабір (五陵) салынды, ал қабір Сареунг деп аталды. Ол Сареунг (蛇陵) деп аталады, себебі жылан (蛇) қабірді қорғайды.
According to the Samguk Sagi, Hyeokgeose and his queen traveled the realm in 41 BC, helping the people improve their harvests. The people praised them as the Two Saints or Two Holy Ones (labels=no). In 37 BC Hyeokgeose built Geumseong (labels=no) in the capital city (present day Gyeongju), and in 32 BC he built a royal palace inside. In 20 BC, the king of the Mahan confederacy demanded a tribute. Silla sent Hogong, who was a minister of Silla. The king was angry that Silla sent Hogong and not a tribute. Hogong criticized the king's impoliteness with fortitude. The king was angry at him and tried to kill him, but nearby subordinates stopped the king, and he was permitted to return to Silla. In 19 BC, Hyeokgeose also sent an emissary upon the death of the Mahan king. In 5 BC, East Okjeo (a small state to the north, later conquered by Goguryeo) sent an emissary, and Hyeokgeose presented him with 20 horses. According to Samguk Yusa, in the 61st year(4 CE), one day he went up to the sky, and eight days later, his body was scattered on the ground. And the queen also follows the king and dies. The people of the country tried to bury them, but a large snake appeared and disturbed them. Accordingly, the head and limbs were buried separately to create five tombs (五陵), and the name of the tomb was called Sareung. It is called Sareung (蛇陵) because snake (蛇) protect the tomb.
Өлім және мұрагерлік
Хёкгеосе шамамен 60 жыл билік етті және 668 жылы Корея түбегінің көп бөлігін біріктіретін мемлекеттің негізін қалады. Хёкгеосе өз мемлекетін бақылауда ұстады және Силла билігіне толық құқық ие болған Парк әулетінен шыққан сипаттағы бірнеше билеушінің бірі болды. Ол 73 жасында қайтыс болды және Намчонның оңтүстігіндегі Дамеомсаның солтүстігіндегі Сареунгке жерленді. Хёкгеостен кейін үлкен ұлы Намхэ билікке келді. "Самгук Юса" бойынша, Намхэ Хёкгеостің тағын зорлықпен басып алып, оны өлтірген. Қазіргі заманғы тарихшылар да Намхэнің Хёкгеостің мұрагері болуы мүмкін емес, Бэкжеден қуылған және патша болғанға дейін Силлада қоныстанған Бэкже дін қызметкері болуы ықтимал деп санайды.
Hyeokgeose ruled for around 60 years, and set the foundation for a kingdom that would unify much of the Korean Peninsula in 668. Hyeokgeose maintained control over his kingdom and was one of the few Park rulers to hold complete power over Silla. He died at age 73, and was buried in Sareung, north of Dameomsa (south of Namcheon). Hyeokgeose was succeeded by his eldest son Namhae. According to the Samguk Yusa, Namhae had violently usurped Hyeokgeose' throne and killed him. Modern historians also believe that Hyeokgeose's successor Namhae may have actually been a Baekje priest who had been expelled from Baekje and had settled in Silla before becoming king.
Мұра
Хёкгеозе туралы көп мәлімет болмаса да, оның көптеген мұралары мен естеліктері бүгінге дейін сақталып келеді. Олардың бірі – оның көптеген ұрпақтары, Кореядағы Пак тайпалары, олар бір тегі бар адамдардың үшінші ең ірі тобы болып саналады. Кореядағы Пак тайпаларының барлығы өз шежіресін Силланың бірінші патшасы Бак Хёкгеозеге дейін жегізеді. Оның тағы бір мұрасы – ол құрған мемлекеті. Оның Силла мемлекетін құрғандығы Силла тарихы бойы Гьонджу Ким (김) руы мен Ульсон Сок (석) руы тарапынан жоғары құрметке және үлкен назарға ие болды.
Though not much is known about Hyeokgeose, his many legacies and reminders survive to this day. One of them being his numerous descendants, the Park clans of Korea, who are numbered as the third largest group of people with a common last name. All the Park clans in Korea trace their ancestry back to the first king of Silla, Bak Hyeokgeose. Another legacy was the kingdom that he established. The fact that he founded the Silla kingdom remained under high respects and great consideration by Gyeongju Gim (Kim) (hangul=김) clan and Wolseong Seok (hangul=석) clan throughout Silla's history.