1914 жылғы АҚШ пен Мексика арасындағы дипломатиялық және әскери дағдарыс

Кіріспе

Мексика мен АҚШ арасындағы дипломатиялық және әскери дағдарыс (1914)

Тампико оқиғасы АҚШ Теңіз күштерінің теңізшілері мен мексикалық диктатор генерал Викториано Уэртаға адал Мексика Федералдық Армиясы арасындағы ұсақ инцидент ретінде басталды. 1914 жылдың 9 сәуірінде тоғыз теңізші жағаға азық-түлікпен қамтамасыз ету үшін келді және мексикалық әскерлер оларды ұстады. Әскери-теңіз күштерінің командирі адмирал Генри Мейо АҚШ теңізшілерін босатуды, Мексиканың кешірім сұрауын және АҚШ туын көтеріп, 21 зеңбірекпен салют беруді талап етті. Мексика бұл талапты қабылдамады. АҚШ президенті Вудро Вильсон адмиралдың талабын қолдады. Мексика революциясының барлық фракцияларының мексикалықтары АҚШ талаптарына қарсы бірікті. Америкалықтар Веракрус портын басып алып, оны алты айдан астам уақыт бойы оккупациялаған кезде жанжал ушықты. Бұл 1914 жылдың шілдесінде отставкаға кеткен Уэртаның құлауына себеп болды. АҚШ 1913 жылы Уэрта билікті басып алғаннан кейін Мексикамен дипломатиялық қарым-қатынас үзбегендіктен, ABC елдері (Аргентина, Бразилия және Чили) Канадада өткен Ниагара шарлауы бейбітшілік конференциясында жанжалды реттеуге делдалдық жасады. Американың Веракрусты оккупациялауы кеңінен антиамерикандық сезімге әкелді.

Өмірбаян

Мексика революциясының ортасында генерал Викториано Уэрта Мексика президенті болды, демократиялық жолмен сайланған президент Франсиско И. Мадероны құлату үшін жасалған төңкерістен кейін. Уэртаға қарсылық Морелос штатындағы шаруалар көшбасшысы Эмилиано Сапата күштерінен және Коауила губернаторы Венустиано Карранса басшылығымен солтүстік оппозициялық конституционалистердің жылдам ілгерілеуінен туды. 1914 жылдың 26 наурызына қарай Карранса әскерлері Тамаулипас штатындағы Тампико мұнай портынан 16 шақырым қашықтықта болды. АҚШ фирмаларының жергілікті мұнай өнеркәсібіне салған үлкен инвестицияларының арқасында Тампикода көптеген АҚШ азаматы тұрды. Контр-адмирал Генри Т. Мейо басқаратын бірнеше АҚШ әскери кемелері АҚШ азаматтары мен мүлігін қорғау мақсатымен жағалауға орналастырылды. 1914 жылдың көктеміне қарай АҚШ пен Мексика арасындағы қарым-қатынас шиеленісті. АҚШ президенті Вудро Уилсон төңкеріс арқылы билікке келген мексикалық генерал Викториано Уэртаның президенттігін мойындаудан бас тартты. Бұрынғы президент Порфирио Диас немересі, бүлікші генерал Феликс Диас, АҚШ елшісі Генри Лэйн Уилсонның мақұлдауымен елшілік келісіміне қол қойды, кейіннен президент оны қызметтен алды. Мейоның Атлантика флотының 5-дивизиясы Тампикода американдықтардың өмірін және мүдделерін қорғау үшін болды. Оның құрамында Коннектикут және Миннесота линкорлары, Честер және Де-Мойн крейсерлері болды. АҚШ мүдделеріне Арбол Грандедегі Standard Oil мұнай зауыты, Дона Сесилиядағы басқа мұнай мүліктері және жақын жердегі американдық отбасылар мен үйлер кірді. Тампико конституционалистермен қоршауда болғанына қарамастан, АҚШ күштері мен Уэртаның федералдық гарнизоны арасындағы қарым-қатынас достық болды. Мейоның флагманы, «Долфин» канонерлік қайығы, мексикалық үкіметтің өтініші бойынша 2 сәуірде мексикалық туға үш рет 21 оқтан салют атты. Бұл 1867 жылы генерал Порфирио Диас француздардан Пуэбланы басып алғандығының құрметіне жасалды. Сонымен қатар, АҚШ канонерлік қайығы мен екі крейсердің теңізшілері Пануко өзені арқылы Тампикоға күн сайын жағаға шығып бейсбол ойнады. Макс Тайрон капитан Эрл мен адмирал Мейоға «Долфин» бортында хабарлады, содан кейін Мейо Эрлге адамдарын наразылық білдіріп босатуды бұйырды. Эрл Кларенс Миллермен бірге Сарагосамен кездесті, ол кешірім сұрап, өзінің адамдарының «соғыс заңдарының бірінші қағидаларын білмейтіні анық» екенін түсіндірді. Қайық тұтқынға алынғаннан бір сағат өткен соң, қайық «Долфинге» оралды. Мейо энсин Коппты АҚШ кемесінен адамдарын алып кетуге рұқсат бергені үшін кінәлады. Мейо бұл оқиғаны АҚШ егемендігіне жасалған тұрақсыздық деп қарастырып, өтемақы талап етті. Мейо командир Уильям А. Моффетке Сарагосаға хат жеткізуді тапсырды: «Америка туы бар қайықтан адамдарды алу – бұл дұшпандық әрекет, оны кешіруге болмайды». Мейо одан әрі «ресми түрде бас тартуды», жауапты офицердің «қатаң жазаға тартылуын» және «жағалаудағы көрнекті жерде Америка туын көтеріп, оған 21 оқтан салют атқызуын» талап етті, бұл салютқа осы кеме тиісінше жауап беретін еді. 1914 жылы]] Нельсон Дж. О'Шонесси, АҚШ-тың Тынық мұхитындағы уақытша іскерлік өкілі, АҚШ теңіз күштері Уэрта күштері мен көтерілісшілер арасындағы шайқасты бақылап, АҚШ азаматтары мен мүдделерін қорғады. Мексиканың Баха-Калифорния штатындағы Энсенадада АҚШ консулы Клод Э. Гаянт және оның 250 азаматы 23 сәуірде басталған антиамерикандық демонстрацияларды бақылауға биліктің мүмкіндігі болмағандықтан, АҚШ консулдығына қауіпсіздік үшін жүгінуге мәжбүр болды. Гаянт Вашингтонға телеграмма жіберіп: «Консулдықта бас сауғалады. Жағдай өте қиын. Тез арада әскери кеме жіберіңіздер». «Шейен» кемесі Сан-Диегодан Энсенадаға АҚШ азаматтарының өмірін кез келген бағамен қорғауға, қажет болған жағдайда портыны басып алуға бұйрықпен жіберілді. «Айрис» Масатланға бағытталған, «Шейенге» көмектесу үшін Энсенадаға бағытын өзгертті. Олар Гаянтты және басқа американдықтарды эвакуациялауға тиіс еді. Мексикада тұратын шамамен 50 000 АҚШ азаматының әл-ауқаты Веракрустың басып алынуынан зардап шекті. Сан-Диего, Техас және Нью-Орлеанс қалаларында босқындар лагерлері құрылды. Ақырында, АҚШ әскери көлік кемесі USS мамыр айының басында Сан-Францискодан шығып, Мексиканың батыс жағалауындағы көптеген порттарға тоқтады. «Айрис» кемесі де мамыр айында көптеген американдық босқындарды, соның ішінде Акапулькодағы АҚШ консулы Клемент Эдвардсты эвакуациялады. 4 мамырға қарай Мексика суларында 71 АҚШ теңіз кемесі жұмыс істеді. 1917 жылдың қаңтарында Германия «Циммерман телеграммасын» жіберді, онда Мексиканың АҚШ-қа қарсы Германиямен одақтасуы Мексиканың бұрынғы соғыстарда АҚШ-тан тартып алынған территорияларын қайтаруына және Германияның шектеусіз су асты кемелерінің соғысының британдық және француздық әскерлерді жеңіске жеткізуіне кепілдік беретіні айтылды. Британдықтардың «Циммерман телеграммасын» ұстауы және АҚШ сауда кемелеріне қарсы Германияның шектеусіз су асты кемелерінің соғысы президент Уилсонға Германияға қарсы соғыс жариялауға қажетті соңғы себептер болды. Тампико оқиғасынан туған Мексикадағы антиамерикандық сезім Мексика үкіметінің Бірінші дүниелік соғыста бейтарап болуының басты себебі болды. Мексика Еуропадағы АҚШ әскери экспедициясына қатысудан бас тартып, Мексика қаласындағы компаниялардың жұмысын жалғастыруға толық кепілдік берді. Президент Уилсон 1917–1918 жылдары Веракрус пен Тампикоға тағы бір әскери шабуыл жасауды қарастырды, Атлант және Тынық мұхиттары арасындағы ең қысқа құрлық жолы және Тампико мұнай кендерін бақылауға алу үшін. Жаңадан сайланған мексикалық президент Венустиано Карранса, егер теңізшілер құрлыққа шықса, мұнай кендерін жоюмен қауестендірді.

In the midst of the Mexican Revolution, General Victoriano Huerta became President of Mexico following a coup to oust the democratically elected president, Francisco I. Madero. Opposition to Huerta grew from the forces of peasant leader Emiliano Zapata in the state of Morelos and the rapid advance of the Northern opposition Constitutionalists under the leadership of Governor of Coahuila Venustiano Carranza. By March 26, 1914, Carranza's forces were 10 mile (16 km) from the prosperous coastal oil town of Tampico, Tamaulipas. There was a large settlement of US citizens there due to the immense investment by US firms in the local oil industry. Several US Navy warships commanded by Rear Admiral Henry T. Mayo were deployed off the coast for the stated purpose of protecting US citizens and property. By the spring of 1914, relations between the US and Mexico were strained. US President Woodrow Wilson refused to recognize the presidency of Mexican General Victoriano Huerta, who came to power by a coup d'état, with rebel General Félix Díaz, a nephew of ex President Porfirio Díaz, had signed the Embassy Pact with the approval of US Ambassador Henry Lane Wilson, who had since been removed by the president. Mayo's Fifth Division of the Atlantic Fleet was in Tampico to protect American lives and interest. Ships at his disposal included the battleships Connecticut and Minnesota and cruisers Chester and Des Moines US interests included the Standard Oil refinery at Arbol Grande, other petroleum properties at Doña Cecilia, and associated American families and homes nearby. Although Tampico was besieged by Constitutionalist forces, relations between the US forces and Huerta's federal garrison remained amicable. Mayo's flagship, the gunboat Dolphin, honored a request of the Mexican government and fired a 21 gun salute to the Mexican flag three times on 2 April. This was in commemoration of the capture of Puebla from the French in 1867 by General Porfirio Díaz. Additionally, sailors from the US gunboat and two cruisers, anchored off Tampico in the Pánuco River, went ashore each day to play baseball. Max Tyron informed Capt. Earle and Admiral Mayo aboard the Dolphin, and Mayo ordered Earle to seek his men's release under strong protest. Earle, accompanied by Clarence Miller, met with Zaragoza who apologized, explaining his men were "evidently ignorant of the first laws of war." Within an hour of their arrest, the whaleboat had returned to Dolphin. Ensign Copp was faulted by Mayo for allowing his men to be taken from a US vessel. Mayo viewed the incident as an insult to US sovereignty, requiring reparation. Mayo had Commander William A. Moffett deliver a note to Zaragoza stating, "taking men from a boat flying the American flag is a hostile act, not to be excused." Mayo further demanded a "formal disavowal", that the responsible officer "receive severe punishment," and "that you hoist the American flag in a prominent position on shore and salute it with 21 guns, which salute will be duly returned by this ship." in 1914]]

Nelson J. O'Shaughnessy, the US Chargé d'Affaires ad interim On the Pacific Coast of Mexico, US Naval units were monitoring the fight between Huerta's forces and the rebels while they protected US citizens and interests. In Ensenada, Baja California, US Consul Claude E. Guyant and 250 of his fellow citizens were forced to seek safety in the US consulate building, as Mexican authorities were powerless to control anti American demonstrations that had erupted on April 23. Guyant cabled Washington, "Have taken refuge in consulate. Situation critical. Send warship immediately." USS Cheyenne was sent from San Diego, California, to Ensenada with orders to protect US lives at any cost, including capturing the port if necessary. Iris, en route to Mazatlan, diverted course to Ensenada to assist Cheyenne. They were to evacuate Guyant and other Americans. The welfare of approximately 50,000 US citizens living in Mexico was affected by the invasion of Veracruz. Refugee camps were set up in San Diego, Texas, and New Orleans to receive the Americans. Ultimately, the US military transport ship USS sailed from San Francisco in early May and made stops at numerous ports on the west coast of Mexico to pick up additional American refugees. USS Iris also picked up numerous American refugees during May, including Clement Edwards, the US consul at Acapulco. By May 4, a total of 71 US Navy ships were operating in Mexican waters. In January 1917, Germany sent the so called Zimmermann Telegram, which implied that a Mexican alliance with Germany against the US would result in Mexico regaining territory taken from it by the US in prior wars and that Germany's forthcoming unrestricted submarine warfare campaign would guarantee defeat of the British and French. The British interception of Zimmermann's telegram and the German unrestricted submarine warfare against US merchant ships soon afterward, were effectively both final justifications that President Wilson needed to request a declaration of war against Germany, in April 1917. Anti American sentiment in Mexico from the Tampico incident was the chief reason that the Mexican government remained neutral in World War I. Mexico refused to participate with the US military excursion in Europe and granted full guarantees to German companies for keeping their operations open, specifically in Mexico City. President Wilson considered another military invasion of Veracruz and Tampico in 1917–1918, to take control of the Isthmus of Tehuantepec, the shortest overland route between the Atlantic and Pacific oceans, and the Tampico oil fields. The relatively new Mexican president, Venustiano Carranza, threatened to destroy the oil fields in case the Marines landed there.