1984 жылғы Канада федералды сайлауы: Консерваторлардың күшті жеңісі

Кіріспе

1984 жылғы Канаданың федералды сайлауы 1984 жылдың 4 қыркүйегінде Канаданың 33-ші Парламентінің Өкілдер палатасына депутаттарды сайлау үшін өтті. Канада саяси тарихындағы ең ірі жеңістердің бірінде Брайан Малруни басқарған Прогрессивті консервативтік партия (ПК партиясы) премьер-министр Джон Тернер басқарған үкіметтегі Либералдық партияны жеңді. Бұл 1958 жылдан бері ПК партиясы көпшілік үкіметке ие болған алғашқы сайлау болды. Малрунидің жеңісі Батыстан әлеуметтік консерваторлар, Шығыстан қызыл торилер, Квебек ұлтшылдары және қаржылық консерваторлардан тұратын «үлкен коалиция» құруының нәтижесі болды. Малрунидің партиясы Канада тарихындағы ең көп депутаттық орындарды (211) жеңіп алды және Канада тарихындағы орындықтардың екінші ең үлкен үлесін (74,8%) иеленді, бұл көрсеткіш 1958 жылғы федералды сайлаудағы прогрессивті консервативтік премьер-министр Джон Дифенбеккердің жеңісінен (78,5%) кейін ғана қалды. Бұл жеңімпаз партияның барлық провинциялар мен территорияларда жеңіске жеткен соңғы сайлау және жеңімпаз партияның ұлттық дауыс берудің 50% -дан астам жинаған соңғы сайлау болды. Либералдық партия сол кездегі федералдық деңгейдегі биліктегі партия үшін ең ауыр жеңіліске ұшырады (орындықтардың пайыздық көрсеткіші бойынша). Жаңа демократиялық партия (ЖДП) өздерінің депутаттық орындарының санында маңызды өзгеріс көрмеді. Бұл сайлау Квебек провинциясында либералдық партияның ұзақ жылдар бойы басымдығының аяқталуын білдірді, бұл провинция шамамен бір ғасыр бойы либералдық партияның қолдауының негізі болған. Олар 2015 жылға дейін Квебекке көпшілік орынды қайта жеңіп ала алмады.

Өмірбаян

Сайлаулар негізінен 1963 жылдан бері бір жылды қоспағанда билікте болған либералдардың қызметіне қатысты болды. 1968-1979 жылдары және 1980 жылдан бастап премьер-министр болған Пьер Эллиот Трюдо 1984 жылдың басында саясаттан шықты. Оның орнын бұрынғы кабинет министрі, Трюдо мен Лестер Б. Пирсон үкіметтерінде қызмет істеген Джон Тернер басты. Тернер тоғыз жыл бойы саясаттан тыс болды және осы сайлау кампаниясы кезінде парламент депутаты болған жоқ. Басшылыққа келгеннен кейін, ол либералдардың төмендеп бара жатқан беделін жақсарту үшін дереу өзгерістер жасады. Мысалы, ол Төменгі палатаға қайта оралу үшін қосымша сайлауға түспейтінін, керісінше, Британдық Колумбиядағы Ванкувер Квадра округіндегі кезекті жалпы сайлауда либералдық кандидат ретінде қатысатынын мәлімдеді. Бұл Вестминстер жүйесіндегі дәстүрлі тәжірибеден өзгеше болды, онда қауіпсіз округтің депутаты жаңадан сайланған партия басшысына парламентке өтуге мүмкіндік беру үшін отставкаға кетеді. Бірақ либералдық партия батыс канадалықтардың қолдауын жоғалтқан еді, ал Ұлттық энергетикалық бағдарлама сияқты шаралар бұл сезімді одан әрі күшейтті. Тернердің батыс Канадада сайлауға түсу жоспары аймақтағы қолдауды қайта жандандыру мақсатында жасалған еді. Сайлауға дейін либералдық партия Онтарионың батысында тек бір орынға ие болды – Виннипегтен, Манитоба штатының Форт-Гарри округінен сайланған Ллойд Аксуортидің орыны. Одан да маңыздысы, Квебекте либералдық үкіметке наразылық күшті болды, партияға дәстүрлі қолдау көрсеткеніне қарамастан. Провинциялық және федералды партиялар арасындағы қайшылықтар, бірқатар даулар және Квебек провинциялық үкіметінің келісімінсіз 1982 жылы Канада конституциясын қабылдау провинцияда либералдардың имиджіне нұқсан келтірді. Квебекте сәттілікке үміттене отырып, партия басшысы Джо Кларк провинциядағы жұмсақ ұлтшыл сайлаушыларды белсенді түрде қолдауға кірісті. Бұл Квебек тумасы, екі тілді еркін сөйлейтін кәсіпкер Брайан Малронидің Кларктың орнын басуының басты себебі болды. Тернер 1985 жылға дейін сайлауды шақыруға міндетті болмаса да, ішкі мәліметтер либералдардың пікір сауалнамаларында алда екенін көрсетті. Тернер мен оның кеңесшілері Трюдоның 1970 жылдардың соңындағы жағдайды пайдалана алмағанын, толық бес жыл күтіп, (уақытша болғанымен) жеңіліске ұшырағанын еске алды. Сонымен қатар, бірнеше қосымша сайлаулардағы жеңілістер және депутаттардың партиядан шығуы либералдардың төрт жыл бұрын жеңіп алған үлкен басымдығын азайтты. 1984 жылға қарай либералдардың парламенттегі орындары азайып, азаматтық үкіметке жақын қалды, Тернерді сенімсіздік дауысымен құлату қаупі төнді, сонымен қатар Тернердің өзі парламент депутаты болмады, бұл конституциялық тұрғыдан бірегей және бұрын-соңды болмаған жағдай еді. Осыны ескере отырып, жаңа премьер-министр Елизавета II-нің Канадаға сапарын кейінге жылдыруын сұрады және генерал-губернатор Жанн Совеге 9 шілдеде парламентті таратуды сұрады. Канаданың конституциялық тәжірибесіне сәйкес, Сове өтінішті мақұлдады және сайлауды 4 қыркүйекке белгіледі.

The election was fought almost entirely on the record of the Liberals, who had been in power for all but one year since 1963. Pierre Trudeau, who had been Prime Minister from 1968 to 1979 and again since 1980, retired from politics in early 1984. He was succeeded by John Turner, a former Cabinet minister under both Trudeau and Lester B. Pearson. Turner had been out of politics for nine years, he was not an MP during this election campaign. Upon assuming the leadership, he made immediate changes in an attempt to rebuild the Liberals' struggling reputation. For example, he announced that he would not run in a by election to return to the House of Commons, but would instead run in the next general election as the Liberal candidate in Vancouver Quadra, British Columbia. This was a sharp departure from usual practice for a Westminster system, in which the incumbent in a safe seat resigns to allow a newly elected party leader a chance to get into Parliament. But the Liberal Party had lost favour with western Canadians, and policies such as the National Energy Program only aggravated this sentiment. Turner's plan to run in a western Canada riding was, in part, an attempt to rebuild support in that region. Going into the election, the Liberals held only one seat west of Ontario—that of Lloyd Axworthy, from Winnipeg—Fort Garry, Manitoba. More seriously, there was great disaffection in Quebec with the Liberal government, despite their traditional support for the party. Conflict between the provincial and federal parties, a series of scandals, and the 1982 patriation of the Canadian constitution without the approval of the Quebec provincial government had damaged the Liberals' brand in the province. Hoping for success in Quebec, leader Joe Clark began actively courting soft nationalist voters in the province. This was also a main reason why businessman Brian Mulroney, a fluently bilingual native of Quebec, was chosen as Clark's replacement. Although Turner was not required to call an election until 1985, internal data initially showed that the Liberals had regained the lead in opinion polls. Turner and his advisers were also mindful of the fact that Trudeau had seemingly missed an opportunity to take advantage of favourable opinion polls in the latter half of the 1970s, when he waited the full five years to call an election only to go down to an (albeit temporary) defeat. Additionally, several by election losses and floor crossings had eroded the large majority that the Liberals had won four years earlier. By 1984, the Liberals' position in the house had been whittled down close to being a minority government, leaving Turner in danger of being toppled by a motion of no confidence, in addition to the fact that Turner himself was not actually a member of the House of Commons, a constitutionally unique and unprecedented occurrence. With this in mind, the new Prime Minister requested that Queen Elizabeth II delay her tour of Canada, and asked Governor General Jeanne Sauvé to dissolve Parliament on July 9. In accordance with Canadian constitutional practice, Sauvé granted the request and set the election for September 4.

Науқан

Либералдардың алғашқы басымдығы Тернер бірнеше көзге түсетін қателіктер жасағанда күрт төмендеді. Әсіресе, ол жаңа "жұмыс табу бағдарламаларын" құру туралы айтты, бұл бұрынғы онжылдықтардағы ұғым, оны "жұмыс орындарын құру бағдарламалары" деген, көбірек құрметті естілетін атаумен ауыстырды. Сонымен қатар, ол Либералдық партия төрағасы Иона Кампаньолоның арт жағынан ұстағанын бейнекамераға түсіріп алды. Тернер бұл әрекетін достық ниет білдіру деп қорғады, бірақ көптеген адамдар оны кемсіртушілік деп қарады. Басқа сайлаушылар либералдарға қарсы бұрылды, себебі олардың патронаж бен жемқорлықтың артып келе жатқан мұрасы бар еді. Трюдоның Сауэге кеңсеге келгенге дейін 200-ден астам либералды патронаждық лауазымдарға тағайындауды ұсынғаны ерекше маңызды мәселе болды. Бұл әрекет барлық жақтағы канадалықтарды ашуландырды. Тернер тағайындауларды кері қайтару туралы кеңес беруге құқылы еді, бұл Сауэ конституциялық дәстүрге сәйкес жасауы керек болған. Алайда, Тернер мұны жасамай ғана қоймады, сонымен қатар Оттаваға саясаттың жаңа жолын әкелетініне уәде бергеніне қарамастан, 70-тен астам либералды патронаждық лауазымдарға тағайындады. Ол Трюдомен жасалған жазбаша келісімге сілтеме жасап, егер Трюдо тағайындауларды жасаған болса, либералдар сайлауда жеңіліп қалуы мүмкін екенін айтты. Бірақ Тернердің бір жылға ертерек сайлауды жариялауы оның сөзін жоққа шығарды. Тернер Мулрунидің жеңіске жету үшін патронаж машинасы құрып жатқанын білді. Мулруни, Тернер және Жаңа демократиялық партияның басшысы Эд Бродбент арасындағы ағылшын тіліндегі теледебатта Тернер Мулрунидің патронаж жоспарларын сынап, оларды Квебектегі ескі Ұлттық одақ жүргізген патронаж машинасымен салыстырды. Бірақ Мулруни Трюдо мен Тернердің кеңесімен жасалған патронаж тағайындауларын көрсетіп, жағдайды өзгертті. Ол "осы қорқынышты тағайындауларға" мән бермегені үшін кешірім сұрағанын айтты және Тернерден Трюдо ұсынған тағайындауларды жоймағаны үшін және өзінің тағайындауларын ұсынғаны үшін ел алдында кешірім сұрауын талап етті. Тернер таң қалды және тек "Менің басқа амалым болмады" деп жауап бере алды. Мулруни атақты түрде жауап берді:

The Liberals' early lead began to slip as Turner made several prominent gaffes. In particular, he spoke of creating new "make work programs", a concept from earlier decades that had been replaced by the less patronizing sounding "job creation programs". He also was caught on camera patting Liberal Party president Iona Campagnolo on her posterior. Turner defended this action as being a friendly gesture, but it was seen by many as condescending. Other voters turned against the Liberals due to their mounting legacy of patronage and corruption. An especially important issue was Trudeau's recommendation that Sauvé appoint over 200 Liberals to patronage posts just before he left office. This action enraged Canadians on all sides. Turner had the right to advise that the appointments be withdrawn, which Sauvé would have had to do according to constitutional convention. However, Turner not only didn't do so, but appointed more than 70 Liberals to patronage posts himself despite a promise to bring a new way of politics to Ottawa. He cited a written agreement with Trudeau, claiming that if Trudeau had made the appointments, the Liberals would have almost certainly lost the election. However, the fact that Turner dropped the writ a year early hurt his argument. Turner found out that Mulroney was allegedly setting up a patronage machine in anticipation of victory. At the English language televised debate between Mulroney, Turner and New Democratic Party leader Ed Broadbent, Turner started to attack Mulroney on his patronage plans, comparing them to the patronage machine run by old Union Nationale in Quebec. However, Mulroney turned the tables by pointing to the raft of patronage appointments made on the advice of Trudeau and Turner. Claiming that he'd gone so far as to apologize for making light of "these horrible appointments," Mulroney demanded that Turner apologize to the country for not cancelling the appointments advised by Trudeau and for recommending his own appointments. Turner was visibly surprised, and could only reply that "I had no option" except to let the appointments stand. Mulroney famously responded:

"Сізде таңдау болды, мырза. Сіз: 'Мен мұны істемеймін. Бұл Канада үшін дұрыс емес, мен канадалықтардан оның құнын төлеуді сұрамаймын' дей аласыз. Сізде 'жоқ' деп айтуға мүмкіндік болды, ал сіз Либералдық партияның ескі көзқарастары мен ескі әңгімелеріне 'иә' деуді таңдадыңыз. Міне, мырза, егер мен құрметпен айта алсам, бұл канадалықтар үшін жеткіліксіз." Тернер Мулрунидің осы өткір жауабынан қатты ыңғайсыздық сезінді және тек "Менің басқа амалым болмады" деп қайталап айта алды. Ашуланған Мулруни мұны "жетіспеушілікті мойындау" және "басшылықтың жоқтығын мойындау" деп атады. Ол Тернерге: "Сізде таңдау болды, мырза. Сіз одан да жақсы жасай алар едіңіз" деді. Мулрунидің қарсы шабуылы келесі күні көптеген газеттердің басты жаңалығы болды және оны көбінесе "Сізде таңдау болды, мырза, сіз 'жоқ' деп айта алар едіңіз" деп қайталап жазды. Көптеген сарапшылар мұны Тернердің билікте қалудың кез келген нақты мүмкіндігінің соңы деп қарады.

Соңғы күндер

Кампанияның соңғы күндерінде либералдық партияның көптеген қателіктері жиналып, үстемеленді. Тернер "жұмыс жасау жобалары" туралы әңгімелеуін жалғастырды және сайлаушылардың оны өткеннің қалдығындай көруіне себеп болған басқа да қателіктер жасады. Тернер тіпті соңғы апталарда Трюдоның көптеген қызметкерлерін қайта жұмысқа алды, бірақ бұл дауыс беру нәтижелерінің төмендеуін тоқтатуға көмектеспеді. Трюдоның өзі Тернерді қолдау үшін үгіт жүргізбеді, тек либералдық кандидаттарды қолдау үшін ғана пайда болды. Торилерден басқа, либералдық қолдаудың төмендеуінен НДП да пайда тапты. Бродбент басшылығымен партия бұрынғыдан да көп қолдауға ие болды және Батыс Канаданың көп бөлігінде либералдық партияны екінші партия ретінде ығыстырды.

Облыс бойынша нәтижелер

Партия атыBCABSKMBONQCNBNSPENLNTYKЖалпыПрогрессивті консерваторлық мандаттар:19 21 9 9 67 58 9 9 3 4 2 1 211Халық дауысы:46.6 68.8 41.7 43.2 47.6 50.2 53.6 50.7 52.0 57.6 41.3 56.8 50.0Либералдық мандаттар:1 1 14 17 1 2 1 3 40Дауыс:16.4 12.7 18.2 21.8 29.8 35.4 31.9 33.6 41.0 36.4 26.9 21.7 28.0Жаңа демократиялық партия мандаттары:8 5 4 13 30Дауыс:35.1 14.1 38.4 27.2 20.8 8.8 14.1 15.2 6.5 5.8 28.2 16.1 18.8Қандай да бір партияға жатпайтын мандаттар: 1Дауыс:xx 0.2 0.8 xx 0.4 0.3Жалпы мандаттар:28 21 14 14 9575 10 11 4 7 2 1 282Мандат ұтпаған партиялар:Дауыс:0.4 0.4 0.2 0.2 0.1 2.4 0.3 1.1 0.8Ұлтшыл дауыс: 2.5 0.7Дауыс:0.2 2.2 1.3 6.7 0.5Дауыс:0.6 0.3 0.1 0.3 0.1 0.1 0.2Дауыс:0.3 0.1 0.4 0.3 0.1 0.1 0.1 4.4 0.2Тәуелсіз дауыс:0.1 0.5 0.1 0.4 0.1 0.1 0.3 0.1 0.1 0.1 3.5 0.2Дауыс:0.2 0.6 0.1 0.2 0.1 0.1Дауыс:0.1 0.1 0.1 0.1 0.1 0.1Дауыс: 0.2 0.0

10 жақын орналасқан округтер

Ренфрю—Ниписсинг—Пенбрук, ОН: Лен Хопкинс (Либералдық партия) Дос Уилансты (Консервативтік партия) 38 дауыспен жеңді
Оттава орталығы, ОН: Майк Кэссиди (ЖСДП) Данияр Чилкоттты (Консервативтік партия) 54 дауыспен жеңді
Нунациак, НТ: Томас Сулук (Консервативтік партия) Роберт Купталаны (Либералдық партия) 247 дауыспен жеңді
Принс Альберт, СК: Стэн Ховдебо (ЖСДП) Гордон Добровольскиді (Консервативтік партия) 297 дауыспен жеңді
Бурин—Сент-Джордж, НФ: Джо Прайс (Консервативтік партия) Роджер Симмонсты (Либералдық партия) 299 дауыспен жеңді
Батлфордс—Медоу Лейк, СК: Джон Гормли (Консервативтік партия) Дог Ангуишті (ЖСДП) 336 дауыспен жеңді
Виллоудейл, ОН: Джон Оостром (Консервативтік партия) Джим Петерсонды (Либералдық партия) 362 дауыспен жеңді
Саскатун шығысы, СК: Дон Равис (Консервативтік партия) Колин Клейді (ЖСДП) 417 дауыспен жеңді
Хамбер—Порт-о-Порт—Сент-Барбе, НФ: Брайан Тобин (Либералдық партия) Майк Монаганды (Консервативтік партия) 493 дауыспен жеңді
Маккензи, СК: Джек Скоуэн (Консервативтік партия) Мель МакКорристонды (ЖСДП) 555 дауыспен жеңді

Либералдар

Тернердің Трюдоға деген ыңғайсыздық сезімін жеңе алмауы, оның өзінің қателіктері либералдардың сүреңсіз жеңілісіне әкеп соқты. Олар 1980 жылдан бері халық дауысының үштен бірінен астамын жоғалтты, 44 проценттен 28 процентке дейін төмендеді. Олардың мандаттары таратылған кезде 135-тен 40-қа дейін азайды, яғни 95 мандатты жоғалтты – сол кездегі Канада тарихында (1935 жылғы сайлаудан кейін) биліктегі үкіметтің екінші ең ауыр жеңілісі және Вестминстер жүйесінде биліктегі партияның ең ауыр жеңілістерінің бірі. Бұл олардың ұзақ тарихындағы ең нашар көрсеткіш болды; 40 мандат олардың ең аз мандат саны болып қала берді, 2011 жылы олар тек 34 мандатқа ие болғанға дейін, ал ұлттық деңгейде мандаттар саны бойынша үшінші орынға түсті. Тернердің кабинетінің 11 мүшесі сайлауда жеңіліске ұшырады. Батыста көбірек қолдау табуға үміттенсе де, либералдар Онтарионың батысында тек екі мандатты ғана жеңіп алды. Солардың бірі Тернерге тиесілі, ол Ванкувер Квадрада консерватор Билл Кларкты 3200 дауыс айырмасымен жеңді. Екіншісі Ллойд Аксуортиге тиесілі, ол Виннипег-Форт-Гарриде 2300 дауыспен қайта сайланды. Әсіресе Квебек провинциясындағы либералдардың күрт азаюы таң қалдырды. Олар Монреаль және оның айналасындағы төрт мандаттан басқа, барлығы 17 мандатты жеңіп алды. Бұл провинция шамамен бір ғасыр бойы либералдардың қолдауының берік негізі болған; 1958 жылғы консерваторлардың үлкен жеңісінен кейін 1896 жылғы сайлаудан бері либералдар Квебекте ең көп мандатты жеңіп алмаған. Олар 2015 жылғы сайлауға дейін провинцияда ең көп мандатты жеңіп ала алмады (бірақ 2000 жылы провинцияның халық дауысын жеңді). Онтариода либералдар тек 14 мандатты жеңіп алды, олардың барлығы дерлік Торонто агломерациясында.

Прогрессивті консерваторлар

Сайлаудың басында Малрони Квебек ұлтшылдарын батыс халықшыл консерваторларымен және Онтарио мен Атлантика провинцияларының қаржылық консерваторларының дәстүрлі Тори коалициясына қосуға баса назар аударды. Бұл стратегия, сондай-ақ либералдық үкіметтегі күдікті жемқорлықты айыптау, торилер үшін үлкен табыс әкелді. Олар 211 орын жеңіп алды, бұл 1958 жылығы 208 орыннан 3 орынға көп, ал Канада партиясының сайлауда 200 орыннан астам жеңіп алған жалғыз жағдайы. Олар барлық провинция мен территорияда орын көпшілігін де, халық дауысының кемінде көп бөлігін де жеңіп алды, бұл Канада тарихында бір партияның мұндай жетістікке қол жеткізген жалғыз жағдайы (алдыңғы ең жақын жағдай 1949 жылы болған, онда тек Альберта либералдардың толық жеңіске жетуіне кедергі келтірді). Сонымен қатар, олар халық дауысының жартысынан астамын жеңіп алды, бұл Канада партиясының халық дауысының көпшілігін жеңген соңғы реті. Торилер Квебек провинциясында үлкен жетістікке жетті, онда оларға шамамен бір ғасыр бойы сайлауға түсу мүмкін болмады. Алайда, Малронидің Квебекке жаңа келісім ұсынуы провинцияның оны күшейте қолдауына себеп болды. 1980 жылы 75 орынның тек біреуін жеңіп алғаннан кейін, торилер 1984 жылы 58 орын жеңіп алды, бұл провинциядағы бұрынғы ең жоғары көрсеткіштен сегіз орынға көп. Көптеген жағдайларда, тұрғындарының көпшілігі ешқашан Тори өкілі болмаған сайлау округтерінде, либералдар жылдар бойы жинаған көрсеткіштерге ұқсас нәтижелер тіркелді.

Жаңа демократиялық партия

NDP бір орынды жоғалтты, бұл ПК толқынының күші ескерілгенде, күтілгеннен әлдеқайда жақсы нәтиже болды. Тарихи тұрғыдан алғанда, үшінші партиялар үлкен өзгерістер кезінде жақсы нәтиже көрсетпейді, әсіресе, тек орын санына қарай билік беретін жүйеде. Жалпы дауыс үлесінен бір проценттен азырақ жоғалтса да, NDP либералдардың дауыс жинауының үштен екісінен кеміне ие болды. Дегенмен, NDP дауысы ел бойынша тең бөлінбегендіктен тиімдірек болды. Олар Онтарионың шығысында үшінші орында болғанымен, Онтариода либералдардан бір орын ғана кем алды. Батыс Канадада NDP торилерге орын жоғалтты, бірақ торилерден кейін екінші ірі партия болды. Кейбір NDP депутаттары өз дауыс берушілерін сақтап қалды, либералдардан торилерге көшкен дауыстардың әсерінен аман қалды, бірақ көп жағдайда бұл NDP депутатын орынсыздандыруға жеткіліксіз болды. Ең маңыздысы, олардың 30 орыны либералдардан 10 орынға ғана кем болды. NDP бұрыннан Канададағы үшінші ірі партия ретінде орныққан болса да, бұл 1921 жылғы прогрессивтік партияның торилерді қысқа мерзімге басып өткенінен бергі Гриттерге немесе Торилерге жақын нәтиже болды. Бұл Канаданың Ұлыбританиядағы Лейборист-Консерваторлар сияқты бөлініске ұшырауы мүмкін деген болжамға әкелді, онда NDP либералдарды үшінші партия деңгейіне түсіруі мүмкін. Бұл NDP-ның 2011 жылға дейін Ресми Оппозицияға жақындауының шегі болды, сол жылы партия Халық қамалында екінші орынды және Квебек провинциясындағы көптеген орындарды жеңіп алды.

Басқа тараптар

Социалдық несие партиясы, ұзақ уақыт бойы елдің төртінші (кейде үшінші) ірі партиясы болған, бұрынғы сайлауда дауыс берудің үлкен бөлігін және барлық депутаттарын жоғалтқаннан кейін, қолдауы күрт төмендеді. Келесі жылдары түрлі сайлауларда нашар көрсеткен партия 1983 жылғы маусымда партия басшылығы Холокостты жоққа шығаратын Джеймс Кигстра басқаратын топты қайта қабылдағанда беделін жоғалтты. Партия басшысы Мартин Хэттерсли наразылық білдіріп, қызметтен кетіп, оның орнына Кен Свейгард тағайындалды. Свейгард Кигстраның партиядағы рөлін (оны жеке пікірлерінен бөлек) қолдады және оған Ред-Дирде Социалдық несие партиясынан кандидат болуға рұқсат берді. Бұл, сондай-ақ Свейгардтың баспасөзбен байланысты болмау саясатын енгізуі, бұрынғы сайлауда басталған қолдаудың төмендеуін күрт тездетті. Квебекте партияның соңғы жылдары тірі қалуына көмектескен қолдаудың көп бөлігі Прогрессивті консерваторларға бұрылды. Партия онда толығымен жойылды – тіпті 1979 жылы жеңіп алған округтерде де бір ғана үміткерді тікелей ұсына алды (ол соңғы орында қалды). Социалдық несие партиясының қалдығы негізінен батысқа бағытталған партияға айналды, ол 51 округте 52 үміткерді тікелей ұсынды (бір Британдық Колумбия округінде екі социалист тұрды), олардың ешқайсысы сайлауға жақын болмады. Бұл партияның Манитобаның шығысында алғаш рет кандидаттарды тікелей ұсынғаннан бері екінші ең кішкентай тізімі болды және Социалдық несие партиясының тіркеуін сақтауға жеткілікті болды. Партия 1980 жылдан бері дауыс берушілердің 92 пайызын жоғалтып, халықтың дауыс беруінде төртінші орыннан тоғызыншы орынға түсті. Барлық мағынасында, бұл Социалдық несие партиясының ұлттық партия ретіндегі өмірінің соңы болды. Ол 1988 жылы соңғы рет көзге түсті және 1993 жылы толығымен таратылды. Сатирикалық «Риноцерос» партиясы, бұрынғы сайлаудағы дауыс санының аздап төмендеуіне қарамастан, жалпы сайлаудағы ең жоғары нәтижесін тіркеді, төртінші ірі партия болып аяқтады. Кіші партиялардың ішінде тек Квебек ұлттық партиясы және Канаданың Аймақтар конфедерациясы партиясы ғана «Риностардан» бір кандидатқа шаққанда көбірек дауыс жинады, тіпті аздаған айырмашылықпен. Квебек ұлттық партиясы, бұрынғы Квебек ұлттық партиясы «Union populaire» партиясының мұрагері, осы сайлауда алғашқы (және соңғы) рет қатысты. 1980 жылы олардың алдыңғылары алған дауыс санынан шамамен алты есе көп дауыс жинап, халықтың дауыс беруінде бесінші орынға ие болғанына қарамастан, Социалдық несие партиясы сияқты, олар Прогрессивті консерваторлармен бәсекелесе алмады және бірде-бір орын жеңе алмады. Партия 1987 жылы таратылды, бірақ оның бірнеше мүшелері, диссидент торилер мен либералдармен бірге, сәтті «Bloc Québécois» партиясын құрды. Канаданың Аймақтар конфедерациясы партиясы, негізінен бұрынғы социалистерден құралған, осы сайлауда дебют жасаған тағы бір партия болды. Олар халықтың дауыс беруінде алтыншы орынға ие болып, өздерінің алдыңғыларынан төрт есе көп дауыс жинағанмен, олар бірде-бір орынға үміткер бола алмады. Социалдық несие партиясы сияқты, олар да 1988 жылдан кейін ұлттық сахнадан жоғалып кетті, бірақ бірнеше жыл бойы аймақтық деңгейде жұмыс істеді.

The Social Credit Party, which for a long time had been the country's fourth largest (and occasionally even third largest) party, suffered a massive drop off in support from the previous election, in which they had already lost a major share of the vote and all their remaining MPs. Having performed poorly in various by elections in the years that followed, the party suffered a blow to its image in June 1983, when the party executive voted to re admit a faction led by Holocaust denier James Keegstra. Party leader Martin Hattersley resigned in protest and was replaced by Ken Sweigard, who publicly endorsed Keegstra's role in the party (if not his personal views) and allowed him to run as the Social Credit candidate in Red Deer. This, along with Sweigard instituting a new party wide policy of not engaging with the press, caused the drop in support that had begun at the previous election to accelerate dramatically. In Quebec, most of the support which had helped keep the party viable in its final years turned to the Progressive Conservatives. The party essentially disappeared there—even among ridings the party had won as recently as 1979, it could field only one candidate (who finished in last place). What remained of Social Credit essentially reverted to being a western based party, which was only able to run 52 candidates in 51 ridings (with two Socreds standing in a British Columbia seat), none of whom came even close to being elected. It was its second smallest slate since first running candidates east of Manitoba four decades earlier, and barely enough to allow Social Credit to retain its party registration. The party lost 92 percent of its vote from 1980 and dropped from fourth place to ninth in the popular vote. For all intents and purposes, this was the end of Social Credit as a viable national party. It would make a desultory final appearance in 1988 before collapsing altogether in 1993. The satirical Rhinoceros Party, despite a slight drop in their popular vote tally from the previous election, recorded its highest ever finish at a general election, finishing as the fourth largest party. Of the minor parties, only the Parti nationaliste du Québec and the Confederation of Regions Party of Canada managed to record more votes per candidate than the Rhinos, and even then only by small margins. The Parti nationaliste du Québec, a successor to the previous Quebec nationalist Union populaire party, ran for the first (and, ultimately, only) time in this election. Despite getting nearly six times the votes that their predecessors did in 1980, and finishing fifth in the popular vote, like the Socreds they proved unable to compete with the Progressive Conservatives, and failed to win any seats. The party would eventually collapse in 1987, though several of its members, along with dissident Tories and Liberals, would go on to found the more successful Bloc Québécois. The Confederation of Regions Party of Canada, formed mostly by disaffected former Socreds, were another party who debuted in this election. While they placed sixth in the popular vote and attracted a little over quadruple the vote of their forerunners, they still failed to seriously challenge for any seats. Much like the Socreds, they too disappeared from the national scene after 1988, though they continued on a regional level for several years afterwards.