Кіріспе

АҚШ-тың WPA New Deal бағдарламасы бойынша жобалар

Federal Project Number One, сондай-ақ Federal One (Fed One) деп те аталады, – АҚШ-тағы New Deal бағдарламасы бойынша Works Progress Administration (WPA) аясындағы жобалар тобының ұжымдық атауы. 1935 жылғы Төтенше жағдайларды жеңілдету туралы заңмен бөлінген 4,88 миллиард доллардың 27 миллионы WPA-ның Federal Project Number One бағдарламасы бойынша суретшілерді, музыканттарды, актерлерді және жазушыларды жұмысқа орналастыруға мақұлданды. Өркендеген шағында Federal Project Number One 40 мыңға дейін жазушы, музыкант, суретші және актерлерді жұмыспен қамтыды, өйткені, коммерция министрі Гарри Хопкинстің айтуынша, "Олар да жеуге тиіс". Бұл жобаның екі негізгі принципі болды: 1) қажеттілік туған кезде суретші, еңбекшіден кем емес, мемлекеттік қаражат есебінен суретші ретінде жұмыс істеуге құқылы және 2) өнер, бизнес, ауыл шаруашылығы және еңбек сияқты, идеалды мемлекеттің тікелей назарында болуы керек. Federal One-ның бес бөлімі мыналар:

Federal Art Project
Federal Music Project
Federal Theatre Project
Federal Writers' Project
Historical Records Survey (бастапқыда Federal Writers' Project құрамында болған)

Барлық жобалар нәсіл, дін, тері түсі, діни сенім немесе саяси байланысқа қарамастан, кемсітусіз жұмыс істеуге тиіс болды.

Дау

Көптеген адамдар өнерге мемлекеттік араласуға қарсы болды. Олар үкімет қаржыландыруы мен ықпалы цензураға және сөз бостандығының бұзылуына әкеледі деп қорқып отырды. Америкалық антикоммунистік қызмет жөніндегі комитет мүшелері бағдарламаға коммунистердің кіріп кеткенін сенді. Алайда, Элеонора Рузвельттің қолдауымен Франклин Рузвельт осы жобаны құру туралы жарлыққа қол қойды, себебі үкімет, "Фортуна" журналының айтуынша, "жаңа шығармашылық жұмыстың шикізаты – салалы мәдени материалдың бастапқы көзі" суретшілерге, әсіресе жаңа елдегі суретшілерге өте қажет болды. Америкадағы газеттер мен журналдардың көпшілігі республикалық және Рузвельтке қарсы болды, олар дәстүрлі американдық қарапайымдықтан пайда көруге тырысты. Көркем жобалар "бондаглинг" деп сыналды. Осы үнемі және қатал шабуылдарға байланысты, "құнды" деп қорғауға болатын жұмыс жобаларын жасау қажет болды. Егер жоба әр суретшіні үйіне жіберіп, ешқандай бақылаусыз және жауапкершіліксіз өз суреттерін салуға рұқсат бергенде, бұл апатқа шақырушылық болар еді. Монументалды суреттер (қабырға суреттері) станок суреттеріне қарағанда "бондаглинг" деп айыпталуға азырақ бейім болды. Олар көбінесе көпшілықтың қарауында болды және сынға ұшырады.

Мұра

Жоғарыда айтылғандай, Federal One өзінің ең жақсы кезеңінде 40 000 жазушы, музыкант, суретші және актерлерді жұмысқа алды, ал Federal Writers жобасында WPA төлемақы тізімінде шамамен 6 500 адам болды. Көптеген адамдар осы бағдарламалардан үлкен пайда көрді, ал кейбір FWP жазушылары, мысалы Джон Стейнбек және Зора Нил Херстон, әйгілі болды. Бұл жазушылар федералдық жазушылар деп есептелді. Бұдан өзге, осы жобалар «Нью-Йорк панорамасы» және «Нью-Йорк қаласына WPA нұсқаулығы» сияқты кітаптарды да жариялады.