Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мальтадағы адам тұрмайтын арал Мальтадағы арал.
Uninhabited island in Malta
island in Malta
Фильфа – Мальтаның оңтүстігіндегі көбінесе шөлейт, адам тұрмайтын кішкентай арал. Бұл Мальта архипелагының ең оңтүстік нүктесі болып табылады. Фильфлу (немесе Фильфлуу) – Фильфадан оңтүстік-батысқа қарай орналасқан тасты кішкентай арал, Мальтаның ең оңтүстік нүктесі. Атаудың араб тіліндегі "фельфель" – бұрыш дәні деген сөзден шыққандығы туралы пікір бар.
Filfla is a mostly barren, uninhabited islet south of Malta, and is the most southerly point of the Maltese Archipelago. Filflu (or Filfluu), a rocky islet some southwest of Filfla, has the southernmost point of Malta. The name is believed to come from felfel, the Arabic for a peppercorn.
Қоршаған орта
Фильфланың ауданы белгілі бір шамада, ал жағалау сызығының ұзындығы шамалы. Бұл – биік жартастармен қоршалған, беті жалпақ, құлап жатқан әктас үстірт. Аралда үш түрлі теңіз құсы көбейеді: еуропалық дауыл құсы (шамамен 5000–8000 жұп), Коридің кеудеқанаты (шамамен 200 жұп) және сары аяқты шағала (шамамен 130 жұп). Арал, негізінен дауыл құсының колониясы болғандықтан, BirdLife International ұйымы тарапынан маңызды құс аймағы (IBA) ретінде танылды. Фильфлаға ғана тән қабырғалық кесіртке (Podarcis filfolensis ssp. filfolensis) және есік құрлы шағала (Lampedusa imitatrix gattoi) өседі. Сонымен қатар, биіктігіне дейін өсетін ірі жабайы пияз да кездеседі. Фильфлаға тек білім беру немесе ғылыми мақсаттармен кіруге болады, ал келушілер Қоршаған орта және ресурстар басқармасынан алдын ала рұқсат алуы тиіс. Аралдағы жалғыз тұрақты құрылыс – 1343 жылы үңгір ішінде салынған шағын шіркеу болды, ол 1856 жылы болған жер сілкінісінен қирады, соның салдарынан аралдың бір бөлігі суға батты. 1798 жылға жататын Мальта картасында Фильфладағы бекініс, маяк және шіркеуі бар монастырь бейнеленген. 1971 жылға дейін Корольдік теңіз күштері мен Корольдік әуе күштері аралды нысанаға оқ ату жаттығулары үшін пайдаланды, сол бомбалаудан қалған оқтар әлі күнге дейін Фильфлада табылуда. Фильфла Ливия мен Мальта арасындағы құрлық шельфіне қатысты аумақтық дауға қатысты. Бұл мәселе 1985 жылы Халықаралық сотта аралды есептеулерден тыс қалдыру арқылы шешілді.
Filfla has an area of with a long coastline. It is a crumbling flat topped limestone plateau surrounded by high cliffs. Three species of seabirds breed on the islet: the European storm petrel (with an estimated 5000 – 8000 pairs), Cory's shearwater (c. 200 pairs) and yellow legged gull (c. 130 pairs). The island has been identified as an Important Bird Area (IBA) by BirdLife International, principally because of the storm petrel colony. A type of wall lizard (Podarcis filfolensis ssp. filfolensis) and door snail (Lampedusa imitatrix gattoi) are endemic to Filfla. A large wild leek, growing up to high, also occurs. Access to Filfla is only possible for educational or scientific purposes and visitors must get prior permission from the Environment and Resources Authority. The only known permanent structure on the island was a chapel built inside a cave in 1343, which was destroyed by an earthquake in 1856 that also sank part of the island. A map of Malta dating back to 1798 shows a fort, a lighthouse and a monastery with a chapel on Filfla. Until 1971 the Royal Navy and Royal Air Force used the island for target practice, and spent cartridges from these bombardments can still be found on Filfla today. Filfla was invoked in a territorial dispute over the continental shelf between Libya and Malta. The case was adjudicated by the International Court of Justice in 1985 essentially by ignoring the islet from the calculations.
Аңыздар
Фильфланың жаратылу тарихы Ил-Маклубаның пайда болуына байланысты аңыздармен байланысты. Мальта аңызында, қазіргі Ил-Мақлуба орналасқан жерде, тым ерсілі-қарсы өмір сүрген адамдар болған. Олардың көршілері оларды күнәлі жолдарынан қайтаруға тырысқан, бірақ олар ескермеген. Сондықтан Құдай күнәкарларды жазалап, елді мекенді суға батырып, тек дана көршісін ғана құтқарған. Содан кейін періштелер елді мекеннің бір бөлігін теңізге лақтырып, Фильфла аралын жасаған деседі.
The creation story of Filfla is linked to the legends surrounding the formation of Il Maqluba. Maltese legend recounts that the area that now forms Il Maqluba was inhabited by people who lived such dissolute lives that a neighbour warned them against their sinful ways, without them taking notice. God therefore wished to punish the sinners by engulfing the hamlet, saving only the wise neighbour. Angels are then said to have thrown a fragment of the hamlet into the sea, creating the isle of Filfla.
Фильмдердегі
Фильфла 1980 жылғы "Попай" фильмінде "Скаб аралы" болып көрсетілді.
Filfla served as the location of Scab Island in the 1980 film Popeye.