Кіріспе

Ұлттық еңбек ұйымы, немесе жай Ұлттық еңбек деп те аталады, 1931 жылы Ұлыбританиядағы Ұлттық үкіметті қолдаған Лейбористік партиядан келген адамдар құрған. Оның жетекшілері Рамзи Макдональд (1931–1937) және оның ұлы Малкольм Макдональд (1937–1945) болды. Ең көрнекті мүшесі – премьер-министр Рамзи Макдональд. Ұлттық еңбек парламенттік кандидаттарды қолдады, бірақ ол қолдаған үкіметтің саясатынан ешқандай айырмашылығы болмағандықтан, өзін саяси партия деп санамады. Рамзи Макдональдтың қайтыс болғаннан кейін, ұйым оның ұлы Малкольмның басшылығымен 1945 жылғы жалпы сайлауға дейін жұмысын жалғастырды; оның ақпараттық бюлетені екі жылдан кейін жабылды.

1931 жылғы жалпы сайлау

Рамзи Макдональд премьер-министрі Консервативті және Либералдық партиялармен бірге Ұлттық үкімет құрғаннан кейін, ол және оның жақтастары Лейбористік партиясы қабылдамаған шығындарды қысқарту шараларын іске асыру үшін партиядан қуылды. Ол сондай-ақ, Кәсіби Одақтар Конгресіне мүше болған аймақтық еңбек партияларынан немесе ірі кәсіподақтардан да қолдау алмады. 1931 жылдың қазан айында жалпы сайлауды күрт жариялау Макдональд пен басқа Лейбористерді ешқандай ұйымдық қолдаусыз өздерін қайта сайлауды ұйымдастырудың қиын міндетімен қалдырды. Дайындық жұмыстары 19 қыркүйекте басталды, ал қазан айының басында Ұлттық Лейбористердің жақтастары 34 мандатқа таласуға ниеттенді: 15 Ұлттық Лейбористік депутаттың 14-і қайта сайлауға түсуге ниеттенді, ал тағы он кандидат басқа округтерде сайлауға дайын болды. Топ тағы он үміткерді табу оңай болады деп есептеді.

Қаржы және ұйымдастыру

Макдональд Ұлттық лейбористік партияның Консервативті орталық кеңсеге байланысты емес, жеке болуы керек екеніне қатаң түрде талап етті. Лорд Бивербруктан түскен 100 000 фунт стерлинг көлеміндегі қаржы ұсынысы қабылданбаған секілді, бірақ сэр Александр Грант 250 фунт стерлинг, ал Вестминстер герцогы Мунди Григорий арқылы 2000 фунт стерлинг берді. Франк Маркхэм (Макдональдтың Парламенттік жеке хатшысы) және кіші министр Эрл Де Ла Уорр сайлауды жүргізу үшін Ұлттық еңбек комитетін құрды. Макдональд өзі араласуға тырысты және сайлау жарияланған күні бас прокурор сэр Уильям Джовитт Престон округінен мәжбүрлеп шығарылғанына шағымданып, консерваторлар оны қабылдауға дайын жергілікті ұйымды таба алмады деді. Кейін Джовитт Ұлттық лейбористік партиясынан Біріккен Англия университеттері округіне кандидат болып қойды, бірақ жеңіліске ұшырады. Ол кейін Еңбек партиясына қайта қосылып, 1945-1951 жылдардағы Клемент Аттли үкіметінде Лорд-канцлер болып қызмет етті. Консервативтік партия төрағасы Лорд Стоунхейвен Макдональдқа "өздеріңіздің соңғы сәтте таныс емес үміткерлерді ұсыну арқылы" оған қолдау көрсетуге уәде берген консерваторларға қарсы бәсекелестік тудырғаны туралы шағымдады, бұл орындарды оппозицияға беру қаупін тудырды. 20 тіркелген үміткердің алтауы консерватор үміткерлермен, ал біреуі Либералды-ұлттық үміткермен бақ сынасты. Тағы үш үміткер сайлау күніне дейін өздерінің кандидатураларын қайтарып алды. 1931 жылғы Ұлыбританиядағы жалпы сайлауда 13 адам Ұлттық лейбористік партиясынан парламент депутаты болып сайланды.

Ұйымды құру

Желтоқсан айында Макдональдтың жеке хатшысы Герберт Ашер, қандай тұрақты ұйым қажет екені туралы маңызды сұрақтар қойған ұзақ меморандум жазды. Ашердің сөзінше, Макдональд үш өте маңызды сұраққа жауап беруі керек: бірінші, ол жаңа партия құруды қалай ма; екінші, ол Еңбек партиясына оралуды жоспарлап отыр ма; үшінші, Ұлттық үкімет ұзаққа созылып, орталықтағы біртұтас партияны құра ма. Ашер ерекше ұлттық лейбористік партия құру мүмкін емес екенін айтты, себебі кез келген ерекше саясат Ұлттық үкімет коалициясының бірлігіне нұқсан келтіруі мүмкін. Ол сондай-ақ Макдональдтың Еңбек партиясына қайта оралуының қиын екенін, себебі партия Ұлттық үкіметтің құрылу жолына қатты наразылық білдіріп отырғанын жеткізді. Ашер халықтың үлкен орталық партияны қолдайтынына, бірақ ағымдағы саяси ұйымдардың мұндай партияның құрылуына жол бермейтініне келді. 1932 жылдың басында конституция мен ұйым құрылып, қолдаушылар үшін ай сайынғы «News Letter» жаңалықтары шығарыла бастады, оны Клиффорд Аллен редакциялады. Кейін редакторлыққа Годфри Элтон келді, ал Аллен мен Элтон екеуі де Макдональдтан құрметті атақ алды. 1932 жылдың қыркүйегінде Уильям Споффорт (бұрынғы Вестхогтон қаласындағы Еңбек партиясының өкілі) хатшылыққа тағайындалды.

Консерваторлармен қарым-қатынастар

Сайлаудан кейін Макдональд Джоуиттің орнына ие болуына талпынуын жалғастырды. Стоунхейвен ұсынған жалғыз мүмкіндік – Ноттингем Оңтүстік округі болды, онда консерваторлар қауымдастығы, егер Ұлттық лейбористік партиясының мүшесі Джордж Уилфрид Холфорд Найт орнынан бас тартса, Джоуитті қолдауға көндірілуі мүмкін еді. Күтпегендей, Холфорд Найт келісімге келмеді, ал Макдональд оған емес, өздерінің орындарынан бас тартпаған консерваторларға ашуланды. 1932 жылдың шілде айында Уэднесбериде сайлау өтті, бұл округті лейбористер 1931 жылдан басқа барлық сайлауларда сақтап келген. Де Ла Уорр Стоунхейвенге жергілікті консерваторлардың Ұлттық лейбористік партиядан кандидатты қабылдауына үміттенгенін білдірді, бірақ Стоунхейвен бұл ұсыныс оны таң қалдырғанын жазды. Ол тырысты, бірақ Уэднесбери консерваторлар қауымдастығы Ұлттық лейбористік кандидатты қабылдаудан түбегейлі бас тартты, бұл олардың ұйымын беруді және науқанды қаржыландыруды білдіретін еді. Макдональд отставкаға кетуді ойлаған болуы мүмкін, бірақ ол консерваторларға қолдау хаты жіберуден бас тартуды шешті, олар ақырында лейбористерге жеңіліп қалды. Ұлттық лейбористік партия жарияланымдарында парламентте консерваторлардың үстемдігіне қарамастан, кабинеттегі партиялар арасындағы тепе-теңдік сақталғанын атап көрсетті. 1933 жылы Финсбериде 1934 жылғы Лондон округтік кеңесі сайлауына дейін Ұлттық лейбористік партиясы мен Муниципалды реформа партиясы арасында жергілікті сайлау туралы келісім жасалды. Парламенттік округте Ұлттық лейбористік партиясынан депутат болды, бірақ Лондон округтік кеңесінің екі орынды лейбористер иеленді, ал келісім бойынша Кеннет Линдсей сайлауда бір муниципалды реформа партиясынан кандидатпен бірігіп қатысуға келісті. Нәтижесінде Майкл Франклин (Ұлттық лейбористік партиясы) және Фордэм Флауэр (Муниципалды реформа партиясы) Ұлттық муниципалды кандидаттар ретінде түсті, бірақ олар орындарды жеңіп ала алмады.

Саясат және жариялылық

Ұлттық лейбористер Ұлттық үкіметтің саясатына қарсы ешқандай саясатты жақтамаса да, оның мүшелері саяси ұсыныстар жасады және үкімет саясатын қолдап талас-тартыс жүргізді. 1934 жылғы сәуірде жарық көрген «Ішкі майдан» атты памфлет Ұлттық лейбористердің Ұлттық үкіметтің ішкі саясатын қолдау аргументін баяндады. Онда үкіметтің ауыл шаруашылығы саясаты «тарифтік консервативтік саясаттың» және «өнеркәсіптің социалистік мемлекеттік ұйымдастыруының» ерекшеліктерін қамтиды және үкіметтің «мемлекеттегі барлық партиялардың дәстүрлі доктриналарына» қарыз екенін көрсетті. Памфлет ескі партиялық жүйеге оралудың әлсіз үкіметке алып келетінін, ал әлсіз үкіметтің басқа еуропалық елдерді диктатураға жеткізгенін мәлімдеді. 1964 жылғы мақаласында профессор Артур Марвик 1930 жылдардағы саясатты еске алып, Ұлттық лейбористердің маңыздылығын «саяси келісімді қалайтын адамдардың бірігуіне орталық нүкте» деп бағалады. Ол Ұлттық лейбористердің ұжымдық социализмге, Лейбористік партияның жұмысшы табының қатаң мінезінен ыңғайсыздық сезінгендерді тартуға болатынын атап өтті және Гарольд Николсонды мысал ретінде келтірді. 1935 жылғы сәуірде бес жетекші Ұлттық лейбористік саясаткерлердің «Ұлттық саясатқа қарай: Ұлттық еңбек үлесі» атты мақалалар жинағы жарық көрді. Макдональд кіріспе сөзінде Лейбористік оппозицияның «Британдық социализмінің адами рухынан шабыт алып, социалистік пікірге аз басшылық ететінін, көпшілікке ұмтылатын кез келген саяси партия сияқты таза тиімділікпен әрекет ететінін» айтты. Лорд Элтон кәсіподақтардың Лейбористік партияға қосылмауы керек екенін, олар бір саяси партияға байланыспағанда қолдау үшін келіссөздер арқылы көбірек жетістікке жете алатынын мәлімдеді.

1935 жылғы жалпы сайлау

Макдональд 1935 жылдың маусымына дейін коалициялық үкімет басшысы ретінде премьер-министр болып қалды, содан кейін Стэнли Болдуинге орнын беріп, Кеңес Лорд-президенті болды. 1935 жылғы жалпы сайлауда партия 20 үміткерді ұсынды, олардың сегізі сайланды. Жаңадан қосылғандардың бірі – бұрынғы дипломат және Освальд Мосли жаңа партия құрған кездегі саяси әріптесі Гарольд Николсон еді. Сайлаудан кейін бірден News Letter газеті Ұлттық үкіметті қолдаған лейбористердің «кәсіби одақтардың ‘қорқытуы’ арқасында» жасырынып қалғанын айтты және партия барлық социалистер мен кәсіби одақ мүшелерінің дауысын алуға шақыруы керек еді, олар саяси шетке итерілуге қарсы болды. Рамзи Макдональдтың ұлы Малкольм 1936 жылы Росс және Кромарти округінде өткен қосымша сайлауда күрескенде, Рэндольф Черчилль консерватор ретінде қарсы тұрғанын көрді, ол «Ұлттық лейбористер» нақты қолдаусыз «алдампа құрылғы» екенін айтты. Ұлының сәттілігін білгеннен кейін Рамзи Макдональд «Еңбек партиясының жеңілісі» деп айтқан тілшіге түзету жасап, «Еңбек партиясы жеңіске жетті, ал қағидалары мен саяси бағыты жоқ, қазір Оппозициялық Еңбек партиясы деп аталатын ерекше қоспа жеңіліске ұшырады» деді.

Кейінгі жылдар

1937 жылдың 18 қазанында Рамзи Макдональд 57-ші Тафтон көшесіндегі Ұлттық еңбек ұйымының жаңа штаб-пәтерін ресми түрде ашты. Бір айдан кейін Макдональд қайтыс болды; Ұлттық еңбек ұйымы өз конференциясын 1938 жылдың наурызына дейін кейінге қалдырғанмен, қызметін жалғастырды. Конференция өткен кезде, The Times газеті партияны "бір белгілі тұлғаның айналасында құрылған топтан гөрі терең тамырлар" жасай білгендігі үшін мақтаған көшбасшылық мақаламен қарсы алды. Малкольм Макдональд парламенттегі топтың басшылығын қабылдады және Ұлттық еңбек партиясының мүшелері лауазымдарын сақтап қалды – партия Мюнхен келісіміне қатысты Невилл Чемберленді қолдау туралы мәлімдеме жасады. 1939 жылғы "News Letter" газетінің бірінші санында Ұлттық еңбек партиясының мәлімдемесі жарияланды, онда біріккен Британ империясын, күшті Ұлттар Лигасын ("әлемдік экономикалық және саяси келісімді қамтамасыз ететін конструктивті жоспарларды жүзеге асыру үшін"), экономикалық өмірімізді ұлттық деңгейде жоспарлау, ауыл шаруашылығын сақтау және әлеуметтік қызметтерді жақсартуға қолдау білдірілді. 1939 жылдың наурыз айында Германия Чехословакияның барлық аумағын басып алған кезде, редакциялық мақала "ұлттық бірлік үкіметін" құруға шақырды, оған "кәсіподақтар мен оппозициялық партиялардың сенімді басшылары" кіруі тиіс еді. Энтони Иден мен Уинстон Черчилльтің "мүмкіндігінше кең негізде" Ұлттық үкімет құру туралы парламенттік ұсынысын келесі санда "News Letter" қолдады. 1939 жылдың күзінде күтілетін жалпы сайлауға дейін бірнеше Ұлттық еңбек партиясының кандидаттары бекітілді және партияға бірқатар белгілі тұлғалар (оның ішінде бұрынғы депутат Майкл Маркус) қосылды. Соғыс басталғаннан кейін сайлау кешіктірілді, бұл партияны қайта қарауға мәжбүр етті. 1940 жылдың ақпан айында партия сол жылы жылдық конференция өткізбейтіні және "News Letter" басылымын тоқтату туралы хабарлады. 1942 жылдың ақпан айында Стивен Кинг Холл парламенттік партиядан кетіп, соғыс кезінде партиялық саяси мәселелерге қарсы шығу ниетін білдірді. 1943 жылдың мамырында Кеннет Линдсей оның орнына келді, нәтижесінде парламенттік топтың саны бес адамға дейін азайды. 1943 жылдың тамызында Эрл Де Ла Уорр қызметтен кетті, ал Ричард Денман төрағалыққа тағайындалды.

Тарату

1945 жылғы 14 маусымда Ұлттық еңбек ұйымының арнайы конференциясы партияны тарату туралы шешім қабылдады. Малкольм Макдональд өзінің мандатын қорғамауға шешім қабылдады және белсенді саясаттан зейнеткерлікке шықты, бірақ кейін Үндістанның жоғары комиссары және Кенияның губернаторы болып тағайындалды. Қалған бұрынғы Ұлттық еңбек партиясының депутаттары Ұлттық парламенттік кандидаттар ретінде қайта тіркелді. Ұйым 1940 жылы Коалицияға қосылғаны үшін Еңбек партиясын мақтап, Еуропадағы жеңістен кейін Коалицияны дереу таратып жібергені үшін айыптады, сондай-ақ қорытынды мәлімдеме жасады. Ол «прогрессивті көзқарастағы барлық ерлер мен әйелдерді» Черчилль үкіметін қайта сайлауға дауыс беруге шақырды. "The Observer" газетіндегі "Сайлау күнделігі" таратылған кезде, мұның 1945 жылдың өзінде болғанын таңқаларлық деп есептеді. Қалған бес Ұлттық еңбек партиясының депутаты «Ұлттық» кандидаттар ретінде қайта аталды және 1945 жылғы жалпы сайлауда жеңіліске ұшырады. Бұрынғы Ұлттық еңбек партиясының депутаты Кеннет Линдсей сайлау округін Килмарноктан Ұлыбритания университеттеріне ауыстырғаннан кейін тәуелсіз кандидат ретінде қайта сайланды. "News Letter" басылымы соғыстан кейінгі Еңбек үкіметін сынаған редакциялық саясатын жалғастырды. 1946 жылдың қыркүйегінде ол Консервативтік партияның прогрессивті мүшелерін өздерінің атын тастап, Либералдық партияға басқа атпен қосылуға шақырды; редакциялық «болашақ үшін күрес жеке құқықтар үшін күшті мемлекетке қарсы, демократия үшін деспотизмге қарсы болады» деп сендірді. "News Letter" газетінің соңғы саны 1947 жылғы сәуір-шілде айларында жарық көрді. Кейін Гарольд Николсон Еңбек партиясына қосылып, 1948 жылғы Кройдон Солтүстік сайлауында кандидат болды, бірақ жеңіліске ұшырады. Сэр Фрэнк Маркхэм консерваторларға қосылып, 1951 жылғы жалпы сайлауда Букингем округінен парламентке оралды. Маркхэм 1964 жылы парламенттен зейнеткерлікке шықты. Лесли Томас (Джимми Томас ұлы) 1935 жылғы жалпы сайлауда Лик қаласында Ұлттық еңбек партиясының кандидаты болды. 1953 жылы ол Кентерберидегі консерваторлардың кандидаттығына сайланды және 1966 жылға дейін мандатын сақтап қалды. Жовиттен басқа үкіметке оралған жалғыз бұрынғы Ұлттық еңбек партиясының саясаткері 1951 жылы Эрл Де Ла Уор болды. Ол премьер-министр Уинстон Черчилль тарапынан пошта министрі болып тағайындалды. Бұл министрлік тағайындама болғанмен, ол Кабинет құрамына кірмеді. Де Ла Уорр 1955 жылы зейнеткерлікке шықты.