Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Менахим немесе Менахим (, "жалғаушы" немесе "көңіл көтеруші"; Meniḫîmme [me ni ḫi im me]; грекше: Μεναέμ Манаем Септуагинтада, Μεναέν Манаен Аквилада; Манахим; толық аты: , Менахим Гади ұлы) Солтүстік Израиль Израиль Корольдігінің он алтыншы патшасы болды. Ол Гадидің ұлы және Гади немесе Менахим әулеті деп аталатын әулеттің негізін қалаушы болды.
Biblical character
Menahem or Menachem (, "consoler" or "comforter"; Meniḫîmme [me ni ḫi im me]; Greek: Μεναέμ Manaem in the Septuagint, Μεναέν Manaen in Aquila; Manahem; full name: , Menahem son of Gadi) was the sixteenth king of the northern Israelite Kingdom of Israel. He was the son of Gadi, and the founder of the dynasty known as the House of Gadi or House of Menahem.
Киелі кітапта
Менахимнің он жылдық билігі туралы Патшалар кітабының 15:14-22-тарауларында (ХИ) айтылған. Шалум Зәкәрияға қарсы қастандық жасап, оны Самарияда өлтіргеннен кейін, Солтүстік патшалықтың тағына отырды. Менахим, Шалум сияқты, Зәкәрияның әскеріндегі қолбасшы болған, бірақ бұл құлқынды өлтірушінің билігін мойындаудан бас тартты. Менахим Тирзадан Самарияға қарай, шамамен алты шақырымдай жол жүріп, қаланы қоршауға алды. Ол қаланы жаулап алып, Шалумды билік құрғаннан кейін бір ай өткенде өлтірді де, өзі таққа отырды (Патшалар кітабы 15:13 (ХИ), 15:14 (ХИ)). Жозеф Флавийдің сөзіне қарағанда, ол Израиль әскерінің бас қолбасшысы болған. Ол Тифса қаласындағы көтерілісті қатыгездікпен басып таңбалады. Қаланы қиратып, барлық тұрғындарын өлтірді, тіпті жүкті әйелдердің де қарнынан баланы алып шықты (Патшалар кітабы 15:16 (НЖМ)).
Menahem's ten year reign is told in Kings 15:14 22 (HE). When Shallum conspired against and assassinated Zechariah in Samaria, and set himself upon the throne of the northern kingdom, Menahem—who, like Shallum, had served as a captain in Zechariah's army—refused to recognize the murderous usurper. Menahem marched from Tirzah to Samaria, about six miles westwards, and laid siege to Samaria. He took the city, murdered Shallum a month into his reign (Kings 15:13 (HE)), and set himself upon the throne. (Kings 15:14 (HE)) According to Josephus, he was a general of the army of Israel. He brutally suppressed a revolt at Tiphsah. He destroyed the city and put all its inhabitants to death, even ripping open the pregnant women. (Kings 15:16 (NIV))
Патшалар кітабының авторы оның билігін қатыгездік пен зорлық-зомбылықпен сипаттайды. Автор, көрінеу, «Израиль патшаларының жылнамаларын» (Патшалар кітабы 15:21 (НЖМ)) қысқаша баяндап, Менахимнің билігі туралы аз ғана мәлімет береді.
The author of the Books of Kings describes his rule as one of cruelty and oppression. The author is apparently synopsizing the "annals of the Kings of Israel", (Kings 15:21 (NIV)) and gives scant details of Menahem's reign.
Хронологиясы
Менахим Яһуда патшасы Азарияның патшалық құрған отыз тоғызыншы жылы Израильдің патшасы болды және он жыл бойы билік жүргізді. (Патшалар 15:17 (HE)) Каучтың хронологиясына сәйкес ол б.з.д. 743 жылы билік құрды; Шрадердің пікірінше, б.з.д. 745-736 жылдары билік құрды. Уильям Ф. Олбрайт оның билігін б.з.д. 745-738 жылдар аралығында деп санаған, ал Э. Р. Тиле б.з.д. 752-742 жылдар аралығын ұсынған. Менахим табиғи өліммен қайтыс болған секілді, және оның ұлы Пехаях оның орнына отырды.
Menahem became king of Israel in the thirty ninth year of the reign of Azariah, king of Judah, and reigned for ten years. (Kings 15:17 (HE)) According to the chronology of Kautsch, he ruled from 743 BC; according to Schrader, from 745 to 736 BC. William F. Albright has dated his reign from 745 to 738 BC, while E. R. Thiele offers the dates 752–742 BC. Menahem seems to have died a natural death, and was succeeded by his son Pekahiah.
Ассирияның салықтары
Ассирияның Тиглат Пилесер III билік құруын б.з.д. 745 жылы, яғни Менахем Израильдің патшасы болғаннан үш жыл бұрын бастаған. Менахемнің тұсында ассириялықтар Израиль патшалығына бірінші рет басып кірді, сонымен қатар солтүстік-шығыстағы Арам-Дамаскқа да шабуыл жасады: «Ассирия патшасы Пул елге келді» (Патшалар 15:19). Ассириялықтардың жақтастары оларды Израильге шақырған болуы мүмкін. Осия Израильге қарсы екі топты – мысырлықтар мен ассириялықтарды атап өтті (Осия 7:11).
Tiglath Pileser III of Assyria began his reign in 745 BC three years before Menahem became king of Israel. During Menahem's reign, the Assyrians first entered the kingdom of Israel, and had also invaded Aram Damascus to the north east: "And Pul, king of the Assyrians, came into the land". (Kings 15:19 (NIV)) The Assyrians may have been invited into Israel by the Assyrian party. Hosea speaks of the two anti Israelite parties, the Egyptian and Assyrian. (Hosea 7:11 (NIV))
Тәуелсіздігін сақтау үшін Менахем мың талант күміс (Патшалар 15:19) – шамамен 37 тонна (шамамен 34 тонна) күміс төлеуге мәжбүр болды. Қазіргі кезде Киелі кітаптағы (Патшалар 15:19) Пул деген атау Тиглат Пилесер III-тің клинопись жазуларындағы тұлғаны білдіреді деп қабылданады. Пул, әдетте, оның жеке аты болған және алғаш Израильге жеткен есім болған. Тиглат Пилесер осы салықты өзінің бірінші жазуында (ANET 283) тіркеген. Бұл салықты төлеу үшін Менахем патшалықтағы барлық байлардан елу шекел күміс, яғни шамамен 1 фунт немесе 0,6 кг талап етті. Бұл соманы жинау үшін сол кезде патшалықта шамамен 60 000 «күшті және бай» адам болған болуы керек. Салықты алғаннан кейін Тиглат Пилесер Ассирияға қайтып оралды. Алайда, сол кезден бастап Израиль патшалығы Ассирияға салық төлейтін елге айналды; ал Пека он жылдан кейін салық төлеуден бас тартқанда, патшалықтың құлауына және халқының жер аударылуына әкеп соққан оқиғалар тізбегі басталды.
To maintain independence, Menahem was forced to pay a tribute of a thousand talents of silver (Kings 15:19 (NIV))—which is about 37 tons (about 34 metric tons) of silver. It is now generally accepted that Pul referred to in Kings 15:19 (NIV) is Tiglath Pileser III of the cuneiform inscriptions. Pul was probably his personal name and the one that first reached Israel. Tiglath Pileser records this tribute in one of his inscriptions (ANET 283). To pay the tribute, Menahem exacted fifty shekels of silver—about 1 pounds or 0.6 kg—from all the mighty men of wealth of the kingdom. (Kings 15:20 (NIV)) To collect this amount, there would have had to be at the time some 60,000 "that were mighty and rich" in the kingdom. After receiving the tribute, Tiglath Pileser returned to Assyria. However, from that time the kingdom of Israel was a tributary of Assyria; and when Pekah some ten years later refused to pay any more tribute, it started a sequence of events which led to the destruction of the kingdom and the deportation of its population.