Ортажердегі Тарих: Жоғалған Жол және Басқа Жазбалар
The Lost Road and Other Writings
Ж.Р.Р.Толкинның «Орта Жер тарихы» сериясының 5-томдық кітабы. Нүменор құлауы, «Жоғалған жол», Валинор және Белерианд жылнамалары, тілдер тарихы осы кітапта.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орта жер тарихының 12 томынан бесіншісі.
Fifth of the 12 volumes of 'The History of Middle earth'
"Жоғалған жол және басқа жазбалар – Сақиналар Иесінен бұрынғы Тіл мен аңыздар" кітабы – Орта жер тарихының бесінші томы, Ж.Р.Р. Толкинның 1936-1937 жылдары жазған жобалары мен эсселерінің жинағы. Оны Кристофер Толкин 1987 жылы, автор қайтыс болғаннан кейін редакциялап басып шығарды.
The Lost Road and Other Writings – Language and Legend before The Lord of the Rings is the fifth volume of The History of Middle earth, a series of compilations of drafts and essays written by J. R. R. Tolkien in around 1936–1937. It was edited and published posthumously in 1987 by Christopher Tolkien.
Жазуы
"Орта Жер тарихы" кітабының әрбір томның титулдық бетінде Кристофер Толкин жазған және кітаптың мазмұнын сипаттайтын тенгвар жазуында мәтін бар. V томдағы мәтінде: "Осы жерде Нуменордың құлауы туралы ең көне әңгімелер, Батысқа қарай жоғалған жол туралы әңгіме, Валинор мен Белерианд жылнамалары кейінгі түрінде, Айнұлиндәле немесе Айнұрдың музыкасы, Лхаммас немесе Тілдер туралы хабарлама, Квента Сильмариллион немесе Сильмарилдар тарихы, сондай-ақ көптеген сөздер мен есімдердің тарихы жинақталған."
The title page of each volume of The History of Middle earth has an inscription in Tengwar, written by Christopher Tolkien and describing the contents of the book. The inscription in Volume V reads "Herein are collected the oldest Tale of the Downfall of Númenor, the story of the Lost Road into the West, the Annals of Valinor and the Annals of Beleriand in a later form, the Ainulindalë, or Music of the Ainur, the Lhammas, or Account of Tongues, the Quenta Silmarillion or History of the Silmarils, and the history of many words and names."
Қадамдасу
Жоғалған Жол Толкин мен К.С. Льюис ғылыми фантастика жазуға бірлесіп келіскеннің нәтижесі болды. Льюис ғарыш саяхаты туралы әңгіме жаза бастады, ол кейін "Ғарыш Трилогиясы" атанды, ал Толкин уақыт саяхаты туралы жазуға тырысты, бірақ оны аяқтаған жоқ. Жоғалған Жол – бұл оқиғаның фрагменттері, соның ішінде қазіргі Англия және Нуменор туралы төрт тарау, онда бүкіл оқиғаның шеңбері көрінеді. Жоспар бойынша, уақыт саяхаты "көру" арқылы немесе өткен оқиғаны сезіну үшін сананы сол оқиғаға енгізу арқылы жүзеге асырылатын еді. Осылайша, оқиға 20 ғасырды алдымен Альфред Ұлының саксон Англиясымен, содан кейін Санкт-Бенедикт заманындағы Ломбард патшасы Альбоинмен, викинг дәуірінде Балтық теңізімен, Туатха Де Дананның келуі кезіндегі Ирландиямен (Нұхтың топан суынан кейін 600 жыл өткен соң), мұз дәуіріндегі Солтүстікпен, үшінші дәуірдегі Орта Жердің "Галдор әңгімесімен" байланыстырады, соңында Гил-ғаладтың құлауын баяндайды, ал одан кейін Нуменордың құлауы және Әлемнің Бұрылуы туралы басты жыр айтылады. Оқиға 20 ғасырдағы Ұлыбританияда өмір сүрген Альбоин деген баладан басталады. Ол әкесі Освинмен 6 ғасырлық әрідесі туралы сөйлескеннен кейін Орта Жердің бірінші және екінші дәуірлеріне сілтеме жасайтын керемет көріністер көреді. Ол Атлантикадан батысқа қарай келе жатқан бұлттарды көреді, олар Мануэнің ұлы қарғалары Нуменорға сапар шегуіне ұқсайды. Көп жылдар өткен соң, ересек болғаннан кейін, түстер қайта оралады, ол олардың ата-бабаларының нақты естеліктері екенін түсіне бастайды және оны өз көзімен көруді қалайды. Бұл тілегін орындап, Элендил оның тағы бір түсінде пайда болып, оны және ұлы Аудоинды Екінші дәуірдің 3260-шы жылдарынан 3310-шы жылдарына алып баруды ұсынады, ол оған келіседі. Алыстағы өткеннің көрінісі Нуменор жағалауында патшалықтың жағдайы туралы әңгіме бастайды. Элендил ұлы Херендилге ол әлі де Валарларды қолдайтын адалдардың мүшесі екенін айтады, Сауронның жемқорлығы мен патша Таркалионға (Ар Фаразонға) тигізген кері әсеріне сендіруге тырысады. Херендил Сауронның тұтқындалғаннан кейін нуменорлықтарды ағартып, патшаның кеңесшісі болғанын, Валарларды адамзатқа өлместік бермегені үшін жау ретінде көрсеткенін айтады. Элендил оған Амандағы шабуылға дейін Нуменордың әскериленуіне қарамастан, өлімнің сый екенін, қарғыс емес екенін түсіндіреді. Херендил Сауронға қарсы көтеріліске үйінде қатысуға келіседі. Оқиға төртінші тараудың соңында тоқтатылады. Роман батысқа қарайғы "Түзу Жол" тақырыбын зерттейді, ол қазір тек естеліктерде ғана ашық, себебі әлем дөңгелек болып кеткен. Толкин "The Notion Club Papers" кітабында "Жоғалған Жолдан" уақыт саяхаты туралы идеяларды қайта өңдеп, кеңейтті, ол да аяқталмады.
The Lost Road itself was the result of a joint decision by Tolkien and C. S. Lewis to make attempts at writing science fiction. Lewis ended up writing a story about space travel, which eventually became The Space Trilogy, and Tolkien tried to write something about time travel, but never completed it. The Lost Road is a fragmentary beginning of a tale, with a rough outline and several pieces of narrative, including four chapters dealing with modern England and Númenor, from which the entire story may be glimpsed. The scheme was for time travel by means of "vision" or being mentally inserted into what had been so as to experience that which had happened. In this way the tale links the 20th century first to the Saxon England of Alfred the Great, then to the Lombard king Alboin of St Benedict's time, the Baltic Sea during the Viking Age, Ireland at the time of the Tuatha Dé Danann's coming (600 years after Noah's Flood), the prehistoric North in the Ice Age, a "Galdor story" of Middle earth in the Third Age, and finally the Fall of Gil galad, before recounting the prime legend of the Downfall of Númenor and the Bending of the World. The story starts with Alboin, a child in 20th century Britain who has strange visions referencing the First and Second Ages of Middle earth after talking to his father Oswin about his 6th century namesake, where he sees the clouds coming westwards over the Atlantic as resembling the great eagles of Manwë traveling to Númenor. Many years later as an adult, the dreams return to him as he starts to realize that they are actual memories from his ancestors, which he wishes he could see for himself. Fulfilling this wish, Elendil appears to him in another one of his dreams, offering to take him and his son Audoin to some time from the 3260s to the 3310s of the Second Age, which he accepts. The view of the distant past begins a conversation on the shores of Númenor about the state of the kingdom. Elendil tells his son Herendil that he is a member of the faithful who still support the Valar, trying to convince him of Sauron's corruption and negative influence over the king Tarkalion (Ar Pharazôn). Herendil argues that Sauron has enlightened the Númenorians after his imprisonment and ascension to being the king's advisor, portraying the Valar as villains for keeping immortality from the species of men. Elendil tells him the true history of Arda up until that point where mortality was a gift rather than a curse, and discusses how militaristic Númenor is becoming, despite not having any enemies, to foreshadow the attempted invasion of Aman. Herendil agrees to join the rebellion against Sauron in the safety of their house. The story breaks off at the end of the fourth chapter. The novel explores the theme of the "Straight Road" into the West, now open only in memory because the world has become round. Tolkien reworked and expanded some of the time travel ideas from The Lost Road in The Notion Club Papers, which was also left unfinished.
Қабылдау
Толкин зерттеушісі Уэйн Г. Хаммонд 1995 жылы «Mallorn» журналында Кристофер Толкиннің еңбектеріне деген реакциялар "Толкиннің қиялына жасалған құрмет деп есептейтіндер мен жай ғана «Неге?» деп сұрайтындар" арасында екіге бөлінеді деп жазды.
The Tolkien scholar Wayne G. Hammond, writing in Mallorn in 1995, comments that reactions to Christopher Tolkien's works are split "between those who find the series a tribute to Tolkien's imagination, and those who merely ask Why?"