Этьен Фурмон: Ғылыми еңбектері мен ұрлыққа күдіктер тарихы
Étienne Fourmont
Этьен Фурмон: француз тілшісі, араб, еврей және қытай тілдері сарапшысы. Еңбектері ұрлыққа және плагиатқа толы, бірақ қытай тану ғылымына үлкен үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Этьен Фурмонт (23 маусым 1683 – 8 желтоқсан 1745) – француз ғалымы және шығыстанушысы, Франция колледжінде араб тілінен профессор болып қызмет етті және араб, еврей және қытай тілдерінің грамматикаларын жариялады. Фурмонт қытай әріптерінің мәнін зерттеген, алғашқы синолог ретінде танымал болғанымен, оның есімі Аркадий Хуанның еңбегін ұрлағаны және басқа ғалымдардың жұмыстарын жиі көшіріп алғанынан қатты зардап шекті. Ол Хуанға корольдік синологиялық жинақты тізімдеуге көмектескен еді.
Étienne Fourmont (23 June 1683 – 8 December 1745) was a French scholar and Orientalist who served as professor of Arabic at the Collège de France and published grammars on the Arabic, Hebrew, and Chinese languages. Although Fourmont is remembered as a pioneering sinologist who did careful and influential work on the nature of Chinese characters, his legacy is significantly tarnished by the fact that he earned his early reputation by stealing the work of Arcadius Huang, whom he had helped catalog the royal sinological collection, and that he frequently plagiarized the works of other scholars.
Өмір және мансап
Аргентейльдің жанындағы Герблейде туған ол Париждегі Мазарин колледжінде, содан кейін Монтейгу колледжінде оқыды, онда оның назары шығыс тілдеріне ауды. Колледжді бітіргеннен кейін көп ұзамай ол «Раббин Абрахам А бен Эсраның Экклезиастқа түсіндірмесінің аудармасы» атты еңбегін жариялады. 1711 жылы Людовик XIV Формонтты католик қытайлық Аркадий Хуанға француз патшалық кітапханасының қытай тіліндегі еңбектерін каталогтауға және қытай сөздігін жасауға көмектесуге тағайындады. Бір күні Формонт Хуанның жұмысын көшіріп жатқаны анықталды, ал Хуанның қайтысынан кейін Формонт Хуанға лайықты баға бермеген деген күдік туды. Хуан 1716 жылы қайтыс болды, ал Формонт оның жұмысын дереу өзіне иеленді. Ол Хуанның каталогын аяқтап, 1737 жылы Парижде «Catalogus Codicum Manuscriptorum Bibliothecae Regiae» (Корольдік кітапхананың қолжазбалар каталогы) деген атпен жариялады. Сонымен қатар, ол «Réflexions critiques sur les histoires des anciens peuples» (1735) және Жазу академиясының естеліктерінде жарық көрген бірнеше диссертациялар жазды. Формонттың ең танымал еңбегі – 1737 жылғы қытай тілі грамматикасы: «Linguae Sinarum mandarinicae hieroglyphicae grammatical duplex patine et cum characteribus Sinensium». Бұл еңбек Франсиско Вароның бұрынғы қытай тілі грамматикасының көшірмесі болып табылады, оған қытай таңбалары қосылған. 1715 жылы ол Франция колледжінде араб тілінен профессор болды. 1713 жылы ол Жазу академиясының мүшесі, 1738 жылы Лондон Корольдік қоғамының мүшесі, ал 1742 жылы Берлиннің мүшесі болып сайланды. 1745 жылдың 8 желтоқсанында Парижде қайтыс болды. Оның інісі Мишель Формонт (1690–1746) да Жазу академиясының мүшесі және Корольдік колледждің сирия тілі профессоры болды.
Born at Herblay near Argenteuil, he studied at the Collège Mazarin in Paris and afterwards in the Collège Montaigu where his attention was attracted to Oriental languages. Shortly after leaving the college he published a Traduction du commentaire du Rabbin Abraham A ben Esra sur l'Ecclésiaste. In 1711 Louis XIV appointed Fourmont to assist Arcadius Huang, a Catholic Chinese convert, in cataloging the French royal collection of works in Chinese and compiling a Chinese dictionary. One day, Fourmont was discovered copying Huang's work, and after Huang's death there was suspicion that Fourmont had not given Huang adequate credit. Huang died in 1716, and Fourmont immediately appropriated his work for himself. He completed Huang's catalogue and published it in Paris in 1737 as Catalogus Codicum Manuscriptorum Bibliothecae Regiae (Royal Library Catalog of Manuscripts). He also wrote Réflexions critiques sur les histoires des anciens peuples (1735), and several dissertations printed in the Memoires of the Academy of Inscriptions. Fourmont's most notable work was his 1737 grammar of Chinese: Linguae Sinarum mandarinicae hieroglyphicae grammatical duplex patine et cum characteribus Sinensium. This work is simply a copy of Francisco Varo's earlier Chinese grammar, with the addition of Chinese characters. He became professor of Arabic in the Collège de France in 1715. In 1713 he was elected a member of the Academy of Inscriptions, in 1738 a member of the Royal Society of London, and in 1742 a member of that of Berlin. He died at Paris on 8 December 1745. His brother, Michel Fourmont (1690–1746), was also a member of the Academy of Inscriptions, and professor of the Syriac language in the Royal College.