Солтүстік жұмыр дельфин туралы ақпарат

Кіріспе

Сүтқоректілер түрі

Солтүстік оң кит дельфині (Lissodelphis borealis) – Тынық мұхитының солтүстік, суық және қоңыржай суларында кездесетін шағын, жұқа денелі киттер тобына жататын мақұлық. Арқа қанаты болмайтын және сыртқы түрі тұмсыққа ұқсаған, бұл оң кит дельфинінің екі түрінің бірі.

Сипаттама

Солтүстік оң кит дельфинінің денесі ұзынша келген, маңдайы еңкейген және басқа дельфиндерге қарағанда жіңішкелеу. Арқасында қанат немесе қыр жоқ, тегіс қисық сызықты құрайды. Денесінің түсі қара, ал қарын тұсы ақпен белгіленген, бұл белгі құйрық тұяғынан басталып, жұқа жолақ түрінде тамақ бөлігіне дейін созылады, онда кеңейеді. Әйелдерде бұл ақ жолақ еркектерге қарағанда жыныс мүшелерінің аймағында кеңірек болады. Оңтүстік оң кит дельфиндерінде (Lissodelphis peronii) ақ дақ артқы қабырғалар мен бастың жоғары бөлігіне дейін созылады. Балалары, бастапқыда кремі түсті қоңыр немесе сұр түсті болады, бір жасқа келгенде ересектерге тән түске ие болады. Солтүстік оң кит дельфинінің тұмсығы қысқа және анық, тік ауыз сызығымен сипатталады. Жүзбе қанаттары кішкентай, иілген, тар және сүйір. Құйрық қанаттары үшбұрышты және жүзбе қанаттары сияқты сүйір болып келеді. Ересектердің ұзындығы 2–3 метр (6,5–10 фут) және салмағы 60–100 кг (130–220 фунт) аралығында болады. Әйелдер (2,3–2,6 м) еркектерге қарағанда (шамамен 3 м) әдетте кішірек. Басқа жағынан, екі жыныс та бір-біріне ұқсас. Солтүстік оң кит дельфиндерінің 80-ден 95-ке дейін жұқа, өткір тістері бар, олар сырттан көрінбейді және шағын балықтар мен кальмарларды аулауға пайдаланылады. Оң кит дельфиндерінің өсуі мен көбеюі туралы мәліметтер шектеулі. Дрейфтік торларда ұсталған солтүстік оң кит дельфиндерін зерттеу жыныстық жетілудің орташа жасын анықтауға мүмкіндік берді; еркектерде ол 9,9 және 10,1 жыл, ал әйелдерде 9,7 және 10,4 жыл деп есептелді. Жыныстық жетілу кезеңіндегі орташа ұзындығы еркектерде 215,1 см және 214,7 см, ал әйелдерде 201,1 см және 199,8 см деп бағаланды. Жетілген аталық бездің массасы 117,4 г-нан 1300 г-ға дейін ауыспалы. Жүктілік мерзімі 12,1–12,3 айды құрайды және төлдеу жаз айларында (шілде және тамыз) ең жоғары деңгейге жететін сияқты. Бала туу аралығы екі жылды құрайды. Еркектерде 265 см, ал әйелдерде 210 см асимптотикалық ұзындыққа жетіледі. Жалпы, таралуы жазда солтүстікке, қыста оңтүстікке қарай ығысады. Дегенмен, Монтерей жағалауында киттерді бақылайтын компаниялар басқаша үлгілерді де байқады.

The northern right whale dolphin has a streamlined body with a sloping forehead, and a slimmer build than other delphinids. It lacks any fin or ridge on the smoothly curving back. Its body is nearly all black with a white ventral marking, extending forward as a narrow band from the caudal peduncle to the throat region, where the patch widens. In females, this white band is wider in the genital area than in males. In southern right whale dolphins (Lissodelphis peronii), the white patch extends higher on the posterior flanks and head. Calves, which are born initially creamy dark grey or brown, attain adult colouring by the age of one year. The beak of northern right whale dolphins is short and well defined, characterised by a straight mouthline. The flippers are small, curved, narrow and pointed. The tail flukes are triangular and, like the flippers, rather pointed. Adults are 2–3 meters (6.5–10 feet) long and weigh between 60–100 kg (130–220 lb). Females (2.3–2.6 m) are generally smaller than males (around 3 m). Otherwise the sexes appear similar. Northern right whale dolphins have between 80 and 95 thin, sharp teeth, which are not externally visible, used for catching small fish and squid. Data on growth and reproduction of right whale dolphins is limited. Examination of northern right whale dolphins caught in driftnets allowed for an estimation of the average age of sexual maturity; in males, it was estimated to be 9.9 and 10.1 years and, in females, 9.7 and 10.4 years. Average length at sexual maturity was estimated at 215.1 cm and 214.7 cm in males and 201.1 cm and 199.8 cm in females. The mass of mature testis was between 117.4 g to 1300 g. Gestation period was 12.1 to 12.3 months and calving seemed to peak during summer (July and August). The minimum calving interval was two years. An asymptotic length of 265 cm and 210 cm was reached in males and females, respectively. Overall, distributions appear to shift northward in summer and southward in winter. However, contradicting patterns have also been observed whale watching companies operating off Monterey.

Мінез-құлық

Солтүстік оң кит дельфиндері шапшаң жүзушілер. Олардың орташа жүзу жылдамдығы шамамен 26 км/сағ, бірақ олар 30-40 км/сағ жылдамдыққа жете алады. *L. borealis* қайталанатын импульстік жарылыс үлгілеріне ие, оларды әртүрлі *L. borealis* кіші топтарына жіктеуге және байланыстыруға болады. Бұл дыбыстаулар басқа дельфиндердің есімдік сыбызғыларына ұқсас, жеке дельфиндер арасындағы байланыс құралы ретінде қолданылуы мүмкін. Туыстың атауы грек тіліндегі *lisso* – тегіс және *delphis* – дельфин сөздерінен алынған; ал *borealis* атауы солтүстік ареалды көрсетеді. *Lissodelphis* туысының екінші түрі – *Lissodelphis peronii* дельфинімен бірге, олар оң кит дельфиндері деп аталады, себебі оң киттерге (*Eubalaena*) ұқсас, олардың да арқалық қанаты жоқ. LeDuc және авторлар (1999) толық цитохром b тізбектерін талдау нәтижесінде, генетикалық тұрғыдан АҚШ жағалауындағы солтүстік оң кит дельфиндері мен Солтүстік Тынық мұхитының басқа аймақтары арасында статистикалық айырмашылықтар табылған жоқ.

Халықтың жағдайы

Тынық мұхитында барлығы шамамен 68 000 солтүстік кит дельфині мекендейді деп саналады.

Қауіптер

XIX ғасырда киіт аулаушылар кейде солтүстік кит дельфиндерін аулаған. 20 ғасырдың ортасында L. borealis үшін ең үлкен қауіп – ірі көлемде калмар аулауға қолданылатын жүзбелі торлар болды. Бұл аймақтағы популяцияның бірден үштен біріне дейін азаюына себеп болды деп есептеледі. Жағалау аймақтарына қарағанда, солтүстік кит дельфинінің теңіздегі ортасы адамның ластануына көбінесе аз сезімтал. Lissodelphis borealis-тің табиғи жоратындары белгісіз, бірақ қасқыр кит (Orcinus orca) және ірі акулалар болуы мүмкін.

Ресурстар

Шығыс Тынық мұхитының солтүстік оң тұмсықты дельфиндері туралы толық ақпаратты NOAA (Ұлттық мұхит және атмосфералық басқармасы) веб-сайттарынан алуға болады. Сонымен қатар, осы YouTube видеолары солтүстік оң тұмсықты дельфиндердің суперподысының беткі әрекеттерін және олардың әдеттегі дыбыстарын көрсетеді.