Кіріспе

Шақыру қағазы – монархтың ресми түрде шығаратын құжаты, ол Біріккен Корольдіктің Вестминстер жүйесінде парламентте отыруға құқық береді. Әрбір жаңа парламент сайланғаннан кейін, парламентке қатысу құқығын растаған әрбір адамға шақыру қағазы жіберіледі. Осы қағазсыз олар парламентте отыруға немесе дауыс беруге құқылы емес. Көптеген елдерде парламенттің "мемлекет басшысының құралы" ретіндегі конституциялық негізі жоқ; керісінше, парламент Конституциядан тікелей туындайтын дербес құрылым деп есептеледі. Сәйкесінше, шақыру қағаздары қолданылмайды, бірақ парламент мүшелерінің өкілдігі сайлау комиссиясы, сайлау төрағасы немесе басқа да ұқсас органмен расталады.

Тарих

Шақыру қағаздары әдетте бірдей нысанды ұстанады, оның мәні ғасырлар бойы көбінесе өзгермеген. «Шақыру» және «сотқа шақыру» сөздері қағаздаң өзінде кездеспейді. Қағазда қосымша мәтіндер болуы мүмкін. Мысалы, 1264-5 жылы. Сол кезде Англияның Генрих III өзінің ақылды ұлы, Лорд Эдуард үшін алаңдады, өйткені ол биліктің әділ бөлісуі үшін құны төленген, және бұл 1265 жылғы 20 қаңтарда Лондонда өткен Парламент арқылы қол жеткізілді. 1295 жылға қарай, Англияның Эдуард I билігінде нысан өзгерді. Шындығында, сол Парламентке шақыру қағаздары «дамып келе жатқан органның сипаты мен функциясы туралы куәлік береді». Адрастау нысандары ерекше қызығушылық тудырады, себебі олар үш түрлі: епископқа, баронға немесе графтық немесе қалалық өкілге. Ал соңғыларына «Біз барондармен кеңесу және кездесу өткізуді ниеттеніп отырмыз» делінеді, сондықтан «сізден дереу сайлауды талап етеміз» деп хабарлайды. Егемендіктің білікті теңдестерге шақырудан бас тартуға құқығы жоқ екендігі белгілі бір прецедент ретінде қалыптасқан. 1626 жылы король Чарльз I Джон Дигбидің, Бристольдің 1-ші графының шақыру қағазын беруден бас тартуға бұйрық берді. Лорд Бристольдің мемлекетке опасыздық жасады деген айып тағылған, бірақ ол ешқашан сотқа берілген жоқ. Ол Лордтар палатасына шағымданды, ол жарамды теңеске сотқа шақырудан бас тартудың бұрын-соңды болмағандығын және егемендіктің дереу шақыру қағазын беруі керектігін шешті, және содан кейін ол берілді.