Жеңілдіргіш гитараның тарихы мен эволюциясы

Кіріспе

Лид гитара (соло гитара деп те аталады) – гитараға арналған музыкалық бөлім, онда гитарист мелодиялық сызықтарды, аспаптық толтыруларды, гитара сололарын және кейде ән құрылымында рифтер мен аккордтарды орындайды. Лид гитара әдетте жеке ноталар немесе екі нотадан тұратын сызықтарды ойнайды. Рок, хэви-метал, блюз, джаз, панк, фьюжн, кейбір поп және басқа да музыка стилінде лид гитараның сызықтарын көбінесе ритм-гитарамен ойнайтын екінші гитарист қолдайды, ол қосымша аккордтар мен рифтерден тұрады.

Тарих

Алғашқы гитара түрі 18 ғасырда пайда болды. Ол классикалық гитара стилі түрінде қалыптасты, ол бұрынғы Барокко гитарасы мен испандық Виуэладан дамыған еді. Мұндай стильдер Батыс Еуропаның көп бөлігінде танымал болды, соның ішінде Антуан де Лхойер, Фернандо Сор және Дионисио Агуадо сияқты белгілі гитаристер болды. Романтизмге классикалық ауысу кезеңінде алты кыллы гитара алғаш рет жеке композициялар үшін қолданылды. 19 ғасырда классикалық гитара камералық музыкалық ансамбльдерде, мелодиялық сүйемелдеуде, сондай-ақ жеке композицияларда маңызды рөл атқарды. Бұл стильдер 19 ғасырдың ортасына қарай Америкаға таралып, ертедегі «салондық музыкаға» әсер етті. 19 ғасырдың соңында стальной кылдар пайда бола бастады, әсіресе Мартин гитараларында, ал 1880 жылдары оңтүстік аймақтарда Пьемонт Блюз стилі қалыптасты. Пьемонт гитарасының стилі Рагтайм музыкасына күшті әсер етті, ол өз кезегінде 20 ғасырдың басында пайда болған блюз стильдеріне ықпал жасады. 1910 жылдары Вилли Браун және Чарли Паттон сияқты блюз гитаристері слайд-гитара техникаларын енгізді, ол Дельта Блюзінің маңызды бөлігіне айналды. Бұл техникалар алдағы онжылдықтарда және Ұлы депрессия кезеңінде Томми Джонсон, Ишмон Брейси, Роберт Джонсон және Роберт Уилкинс сияқты музыканттар арқылы одан әрі дамытылды. Осы кезеңде блюз гитарасының басқа да түрлері пайда болды, көбінесе рагтайм немесе пьемонт әсерімен. Бұл гитаристердің ішіндегі ең танымалдары – Блайнд Блейк және Блайнд Уилли Мактелл, соңғысы пианино дыбысын жақсырақ имитациялау үшін он екі кылды гитарада бас бармақ пен металл саусаққа кигізілетін медиаторларды қолданды. Пьемонт және рагтайм гитара стильдері Maybelle Carter, Sam McGee, Bayless Rose, Frank Hutchison сияқты музыканттардың еңбектері арқылы ертедегі кантри музыка гитара стильдерінің негізін қалады. 1920 жылдары Эдди Ланг және Лонни Джонсон сияқты виртуоз гитаристермен ерте джаз және свинг гитара стильдері пайда болды, соңғысы блюз әсеріне ие болды. Ланг медиаторды қолданса, Джонсон саусаққа кигізілетін медиаторлар мен медиатордың комбинациясын пайдаланды. Кейін Джанго Рейнхардт цыган джаз стилінде ойнап, танымал болды. Бұл гитаристер әлі де өз стильдерінің ең ірі инноваторлары саналады. Сонымен қатар, The Delmore Brothers жылдам таңдау арқылы мелодиялық сололарды орындауды бастады, бұл блюграсс, ерте рок-н-ролл және кантри музыкасында көптеген болашақ гитаристерге үлкен әсер етті. Роберт Найтхок электр гитарасымен жаздырған алғашқы блюз музыканты болды және Мэдди Уотерс пен Элмор Джеймс сияқты ұлы музыканттарға үлкен әсер етті. 1940 жылдары Мерл Трэвис Мейбелл және МакГи сияқты гитаристердің саусақпен ойнау техникаларын одан әрі дамытып, бас сызығын тек бас бармақпен, ал мелодияны тек көрсету саусағымен ойнайтын өзінің ерекше стилін қалыптастырды. Бұл стиль Чет Аткинс, Скотт Мур, Док Уотсон және Эрл Хукер сияқты көптеген болашақ гитаристердің негізі болды, бірақ олардың көпшілігі Трэвис сияқты екі саусақты емес, екі саусақты қолданды.

The first form of lead guitar emerged in the 18th century, in the form of classical guitar styles, which evolved from the Baroque guitar, and Spanish Vihuela. Such styles were popular in much of Western Europe, with notable guitarists including Antoine de Lhoyer, Fernando Sor, and Dionisio Aguado. It was through this period of the classical shift to romanticism the six string guitar was first used for solo composing. Through the 19th century, the classical guitar would find prominence in chamber music ensembles, used for melodic accompaniment, as well as being used in solo composures. These styles would spread into America by the mid 19th century, and would influence early "parlor music". Through the later 19th century, Steel Strings began to appear, particularly by Martin Guitars, and by the 1880s the Piedmont Blues style was emerging in the rural south. The Piedmont guitar style would become a heavy influence on Ragtime music, which in turn would influence emerging blues styles in the early 20th century. Through the 1910s, blues guitarists including Willie Brown and Charley Patton began pioneering slide guitar techniques, which would become a staple of the Delta Blues. These techniques would be built upon heavily through the upcoming decades and through the Great Depression by such artists as Tommy Johnson, Ishmon Bracey, Robert Johnson, and Robert Wilkins. Through this period other forms of blues guitar developed often with heavy ragtime or piedmont influence. Among the most prominent of these guitarists include Blind Blake, and Blind Willie McTell the latter playing with thumb and metal finger picks on a Twelve string guitar to better replicate the sound of the piano. Piedmont and ragtime guitar styles also provided a foundation for early Country Music guitar styles with such musicians as Maybelle Carter, Sam McGee, Bayless Rose, Frank Hutchison heavily developing these styles. Through the 1920s, the emergence of early jazz and swing guitar styles appear with virtuosos Eddie Lang and Lonnie Johnson, the latter with a heavy blues influence. Lang used a plectrum pick while Johnson played with both finger picks and a plectrum. Later Django Reinhardt would rise to prominence, playing in the Gypsy Jazz style. These guitarists are still often considered the greatest innovators of their styles. At the same time, The Delmore Brothers would pioneer flatpicking guitar through rapid picking melodic solos which would greatly influence many future guitarists in bluegrass, early rock and roll, and country music. Robert Nighthawk became the first blues musician to record with an electric guitar and would greatly influence such greats as Muddy Waters and Elmore James. Through the 1940s Merle Travis would greatly develop the fingerpicking techniques pioneered by guitarists like Maybelle and McGee, and develop a style of his own based upon the thumb solely providing the bass line, and the index finger solely providing the melody. This style would be the foundation for many future guitarists including Chet Atkins, Scotty Moore, Doc Watson, and Earl Hooker, though many used two fingers rather than just the index as Travis had done.

Гитараның желілерін құру

Гитараның жетекші партияларын жасау үшін гитаристер түрлі техникаларды қолданып орындалатын гаммалар, ладтар, арпеджиолар, ликтер мен рифтерді пайдаланады. Джаз гитарашылары әуенді қайта жазудың орнына, аккордтар мен гаммалардың арақатынастарын импровизациялауға бейім, мүмкін, олардың аккордтарды жақсы білуі композиторлық қызметінен туындайды. Импровизация үшін мелодиялық идеялардың бір көзі – жазбалардағы импровизацияланған сололарды көшіру. Бұл джаз гитарашыларына "ликтердің", мелодиялық фразалар мен идеялардың көзін ұсынады, оларды толығымен немесе өзгертіп пайдаланады, және бұл – бұрынғы буын музыканттарынан үйренудің бекітілген тәсілі болып табылады.

Топтағы рөлі

Екі гитарасы бар топта жетекші және ырғақ гитаралары арасында логикалық бөлініс болуы мүмкін, бірақ бұл бөлініс әлдеқашан анық болмауы да мүмкін. Түтік эффектісі – күшейткіш түтіктердің күшейту қуатының шегіне жеткенде бұрмалануынан туындайды. Гитара сигналының толқын пішіні күшейткіштің лимитіне жеткенде күшейту азаяды, бұл толқын пішінінің жоғарғы бөлігін дөңгелектеуге әкеледі. Бұл жеке толқын циклдарын қысуға тең келеді және құлаққа жағымды. Жоғары дыбыс деңгейі аудио кері байланыс тудыруы мүмкін, гитарист оны күшейткіштің драйвын арттыру үшін басқара алады. Гитараны күшейткіштің динамиктерінен белгілі бір қашықтықта және бұрышта ұстау арқылы гитарист үздіксіз, өшпейтін дыбыс құра алады. Эффект педальдарындағы эффекттік циклдарды қолданатын электрондық эффекттер мұны жасанды түрде қайта жасай алады. Жеке гитараның дыбысын және тонын өзгертетін басқа да эффекттерге вибрато таяқшасы (сымның тартылуын физикалық түрде өзгертеді), слайдтар, вах-вах және унивайб эффектілері жатады.