Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Халықаралық сауданы шектейтін шектеулер
Restrictions limiting international trade
Сауда кедергілері – мемлекеттік тұрғыдан таңылған халықаралық саудаға қойылған шектеулер. Салыстырмалы артықшылық теориясына сәйкес, сауда кедергілері әлемдік экономикаға зиян келтіреді және жалпы экономикалық тиімділікті азайтады. Көптеген сауда кедергілері бірдей қағида бойынша жұмыс істейді: саудаға белгілі бір шығындарды (ақша, уақыт, бюрократия, квота) жүктеу арқылы саудаланатын тауарлардың бағасын немесе қолжетімділігін арттыру. Егер екі немесе одан көп ел бір-біріне қарсы сауда кедергілерін үнемі қолданса, сауда соғысы туындайды. Кедергілер тарифтер (импортқа қаржылық салмақ салу) және тариф емес кедергілер (импортты және кейде экспортты шектеу үшін басқа ашық және жасырын тәсілдерді пайдалану) түрінде болады. Теориялық тұрғыдан алғанда, еркін сауда мұндай барлық кедергілерді жоюды қарастырады, бәлкім, денсаулық сақтау немесе ұлттық қауіпсіздік үшін қажет деп есептелетін кедергілерден басқа. Бірақ іс жүзінде, тіпті еркін сауданы жақтаған елдер де ауыл шаруашылығы және болат сияқты кейбір салаларды ауыр субсидиялайды.
Trade barriers are government induced restrictions on international trade. According to the theory of comparative advantage, trade barriers are detrimental to the world economy and decrease overall economic efficiency. Most trade barriers work on the same principle: the imposition of some sort of cost (money, time, bureaucracy, quota) on trade that raises the price or availability of the traded products. If two or more nations repeatedly use trade barriers against each other, then a trade war results. Barriers take the form of tariffs (which impose a financial burden on imports) and non tariff barriers to trade (which uses other overt and covert means to restrict imports and occasionally exports). In theory, free trade involves the removal of all such barriers, except perhaps those considered necessary for health or national security. In practice, however, even those countries promoting free trade heavily subsidize certain industries, such as agriculture and steel.
Сауда кедергілерінің бизнеске әсері
Сауда кедергілері дамушы елдерге тигізетін әсері үшін көбінесе сынға ұшырайды. Бай елдер сауда саясатын белгілей алатындықтан, дамушы елдердің ең жақсы өндіретін өнімдері, мысалы, ауыл шаруашылық өнімдері, әлі де жоғары кедергілерге тап болады. Тарифтер сияқты сауда кедергілері азық-түлік импортына немесе дамыған елдердегі фермерлерге берілетін субсидиялар әлемдік нарықта артық өндіріске және демпингке алып келеді, соның салдарынан әлемдік бағалар төмендеп, дамушы елдердегі фермерлерге, әдетте мұндай субсидиялардан пайда көре алмайтын фермерлерге зиян келтіреді. Дамуға берілгендік индексі бай елдердің сауда саясатының дамушы елдерге қандай әсер ететінін өлшейді. Сауда кедергілері көбінесе шетелде талап етілетін сәйкестік және әрбір партияға қойылатын талаптардың, сондай-ақ отандық инспекциялау немесе сертификаттау процедураларының нашарлығынан туындайды. Сауда кедергілерінің компаниялар мен елдерге тигізетін әсері әртүрлі. Бір зерттеу көрсеткендей, шағын кәсіпорындар ең көп зардап шегеді (50% -дан астам). Сауда кедергілерінің тағы бір жағымсыз әсері – таңдау мүмкіндігінің шектелуі, бұл тұтынушыларды жоғары баға төлеуге және төмен сапалы өнімдерге келісуге мәжбүр етеді. Сауда кедергілері еркін саудаға тосқауыл қояды. Экспорттау немесе импорттау алдында, біріншіден, үкіметтің саудаға қатысты шектеулерін білу қажет. Содан кейін, салық немесе баж туралы қатысты ережелерді тексеріп, осы шектеулерді бұзбайтынына көз жеткізу керек, ал соңында экспорттық немесе импорттық бизнестің үздіріссіз жүруін қамтамасыз ету және айыппұл немесе бұзушылық тәуекелін азайту үшін лицензия алу қажет болуы мүмкін. Кейде елдің саясаты мен шектеулерінің өзгеруімен жағдай одан да күрделене түседі.
Trade barriers are often criticized for the effect they have on the developing world. Because rich countries are able to set trade policies, goods, such as crops that developing countries are best at producing, still face high barriers. Trade barriers such as tariffs on food imports or subsidies for farmers in developed economies lead to overproduction and dumping on world markets, thus lowering world prices to the disadvantage of farmers in developing economies who typically do not benefit from such subsidies. The Commitment to Development Index measures the effect that rich country trade policies actually have on the developing world. Trade barriers are mostly a combination of conformity and per shipment requirements requested abroad, and weak inspection or certification procedures at home. The impact of trade barriers on companies and countries is highly uneven. One particular study showed that small firms are most affected (over 50%). Another negative aspect of trade barriers is that they result in a limited choice of products and would therefore force customers to pay higher prices and accept inferior quality. Trade barriers obstruct free trade. Before exporting or importing to other countries, firstly, they must be aware of restrictions that the government imposes on the trade. Subsequently, they need to make sure that they are not violating the restrictions by checking related regulations on tax or duty, and finally they probably need a license in order to ensure a smooth export or import business and reduce the risk of penalty or violation. Sometimes the situation becomes even more complicated with the changing of policy and restrictions of a country.