Кіріспе

Германиядағы Мозель шарап аймағы – сапалы шараптар (Qualitätswein, бұрын QbA және Prädikatswein) өндіретін 13 неміс шарап аймағының (Weinbaugebiete) бірі және атын Мозель өзенінен (Люксембург тілінде: Musel) алады. 2007 жылдың 1 тамызына дейін аймақ Мозель-Саар-Рувер деп аталды, бірақ тұтынушыларға көбірек ұнайтын атауға өзгертілді. Шарап өндірісі бойынша Германиядағы үшінші ірі аймақ, бірақ кейбір мамандар оны халықаралық тұрғыдан ең беделді аймақ деп санайды. Аймақ Мозель, Саар және Рувер өзендерінің аңғарларын қамтиды, бастауы Кобленц қаласынан Мозель өзенінің сағасынан және Рейнланд-Пфальц федералды жерінің Трир қаласына дейін созылады. Бұл аймақ өзенге тік жарлақты жүзімдіктерімен әйгілі. Әлемдегі ең тік жүзімдік – 65° бұрышпен еңкейген Кальмонт жүзімдігі, ол Мозель өзенінде орналасқан және Бремм ауылына тиесілі, сондықтан оны Бремер Кальмонт деп те атайды. Мозель негізінен Рислинг жүзімінен жасалған шараптарымен танымал, бірақ Эльблинг және Мюллер-Тюргау да өндіріске үлес қосады. Соңғы екі онжылдықта Мозельде және Германияның басқа шарап өсіретін аймақтарында қызыл шарап өндірісі, әсіресе Шпатбургундер (Pinot noir) өсті, бұл халықаралық шарап қауымдастығының қызығушылығын арттырды. Мозельдің солтүстік орналасуына байланысты Рислинг шараптары көбінесе жеңіл, аз спиртті, жаңартқыш, қышқылдылығы жоғары және "жемісті" емес, "гүлді" хош иістерге ие болады. Оның ең көп таралған жүзімдік топырағы – әртүрлі шиферлерден тұратын шөгінділер, олар шарапқа мөлдір, минералды сипат береді және бай дәмімен ерекшеленеді. Климаттың өзгеруіне байланысты аймақта толығымен құрғақ ("Trocken") Рислингтерді жақсарту және қабылдауға көп күш жұмсалды, нәтижесінде көптеген танымал өндірушілер мұндай шараптарды, әсіресе Еуропада қабылдауға қол жеткізді.

Тарих

Бұл аймаққа жүзім өсіруді римдіктер әкелгеніне сеніледі, олар Мозель және Рейн өзендерінің бойында жүзімдіктер отырғызып, гарнизондары үшін жергілікті шарап көзіне ие болды. Италия түбегінен немесе Вогез таулары мен Галлиядағы римдік жүзімдіктерден шарап тасымалдау өте қымбат және қолайсыз болды. Римдіктер Саона мен Рейн арасында канал салуды қарастырды, бірақ ақырында осы аймақта жүзімдіктер отырғызуға шешім қабылдады. Трир (б.з.д. 16 жылы негіделген) маңызды римдік бекінісі болды және Мозельдегі алғашқы жүзімдіктер 2 ғасырда оның төңірегіндегі төбелерге отырғызылған болуы мүмкін. 4 ғасырда рим ақыны Аусоний егін жинау кезінде жердің сұлулығы туралы өлең жазғанда, аймақта жүзім өсіру гүлденгені анық болды. Рим дәуіріндегі Мозель шараптары жеңіл және "тартымсыз" деп сипатталды. Ол Римнің басқа аймақтарына қарағанда ішуге оңай шарап деп есептелді. Қыста шарапты қазанға салып қыздырып, шай сияқты ішетін (қазіргі жүзімшілер арасында оны кофе сияқты, көбінесе аздап қант қосып ішетін дәстүр әлі де сақталған). Жылы жылдары шараптың дәмі жемісті және тәттірек болатын. Себебі, жылу жүзімнің толық пісіп, көбірек қант дамытуына мүмкіндік берді. Суық күндері ферментация процесі төмен температураның салдарынан толыққан толық аяқталмайтын, нәтижесінде шарапта қанттың жоғары деңгейі қалатын. Орта ғасырларда аймақтың шарап өнеркәсібіне орталықтанған ауылдар пайда болды. "Winzerdörfer" деп аталатын бұл "шарап ауылдары" қала орталығынан жүзімдіктерге дейінгі жолдарды қамтыды. Орталықта аймақтың барлық шарап өндірушілері шараптарын сақтай алатын ортақ шарап қоймасы орналасқан. Бұл Winzerdörfer арасында ең танымал Bernkastel ауылы болды, ол 1291 жылы қала құқықтарын алды. Жақын орналасқан Рюссельсхайм қаласында ол алғаш рет Winningenдегі Destil, Burgen және Kochemде қаланың жартысы және Мозель бойында көптеген жүзімдіктерге ие болды. Жүзімдіктерге қолайлы жерлерді жасау үшін 16 ғасырда жүзімдік иелері өзендер бойындағы тік тас тіректерін жару үшін жарылғыш заттарды қолданды. 17 ғасырдың соңында Кунда Рислинг жүзімінен жасалған шараппен байланысты бола бастады. Трирдегі Сент-Максимин аббаттығы 74 жүзімдікке ие болды және 1695 жылға қарай 100 000-нан астам Рислинг өсімдігіне ие болды. Бүгінде Максимин Грунхаус жүзімдігі Германиядағы ең жақсы Рислинг жүзімдіктерінің бірі деп есептеледі. 18 ғасырда Трирдің сайлаушы князі Саксониялық Клеменс Вацлав Мозель аймағындағы барлық жүзімнің жеті жыл ішінде тек Рислингке ауыстырылуын міндеттеді. Ұлыбританиядағы Ганновер үйінің өрлеуі Англияға "мозель шарабын" экспорттаудың артуына әкелді. Алайда, шараптың жоғары бағасы оны негізінен корольдік сарай мен ағылшын аристократиясының қолында ұстады, ауылдық таверналарда клареттің орнын алмастырмады. 19 ғасырда Пруссияның билігі астында Мозель шарап өнеркәсібі үшін 1819 жылғы тарихи жүзіммен басталған бұрын-соңды болмаған өркендеу дәуірі болды. 1820-жылдардың қалған бөлігінде тамаша ауа райы мен тамаша шараптар өндірілді. Аймақтың шараптарын насихаттау үшін Пруссия үкіметі Мозель шараптарын Пруссия патшалығының басқа аймақтарына импорттау тарифтерін төмендетті. Zollverein кедендік одағының дамуы Мозельге одан әрі пайда әкелді, өйткені оның Германия конфедерациясының басқа аймақтарына баратын шараптарына кедендік алымдарды төмендетті. 1830-шы жылдардың соңы мен 1840-шы жылдардың басындағы жағымсыз ауа райы Мозельдің өркендеуін шектеді. 1850-ші жылдары Мозельдегі шарап өндірушілер жағымсыз ауа райы мен жартылай піспе жүзімді өтеуге көмектесетін шаптализацияның пайдасын анықтады. Тағы бір маңызды өрлеу бірнеше онжылдықтан кейін британ премьер-министрі Уильям Эварт Гладстон жеңіл шарапқа баж салығын төмендеткенде болды, бұл британдық нарықты арзан Мозель шараптарына ашты. Бұл өркендеудің жалпы салдары өндірістің сапасына қарағанда көлемін арттыруға ықпал етті. Рислингке қолайсыз болған көптеген аймақтар тез арада өсіруге оңай Мюллер Тюргау және басқа Рислинг гибридтерімен отырғызылды. 20 ғасырда Солтүстік Американың тәтті шараптарға деген құштарлығы Либфраумилх пен Blue Nun сияқты брендтердің Германияның импорттық шарап нарығында басымдыққа ие болуына әкелді. Соңғы уақытта Мозель (соның ішінде бүкіл неміс шарап өнеркәсібі) осы жылдарда алған беделін қайтаруға және аймақтың құрғақ шараптарының сапасына назар аударуға тырысады. Аймақтың топырағында көбінесе кеуекті тақтатастар басым, олар аймақтың көп жауын-шашыны үшін өте жақсы дренажға және жақсы жылу сақтау қасиеттеріне ие. Жүзімдіктер жеке-жеке тіреуге бекітіледі, байланыстыру сымдары жоқ, сондықтан жүзімшілер жүзімдіктерге көлденеңінен, тігінен емес, жүзімдіктерге қарайтын, қауіпті және шаршатарлық жағдайды болдырмайтын тәсілмен күтім жасай алады. Жүзімдіктерге күтім жасайтын кезде жұмысшылар арасындағы қазалардың құжатталған тарихы бар, сондықтан қауіпсіздік көптеген Мозель жүзімдік иелері үшін басымдыққа ие. Рислинг Мозельдің ең беделді және жоғары сапалы шарап жүзімі болып саналады, бірақ оны әсіресе салқын климатта пісу қиындықтарына байланысты әрбір жүзімдікке отырғызуға болмайды. Биіктік, экспозиция және күнге түсу сияқты факторлар шараптың соңғы сапасына ғана емес, Рислинг жүзімі пісе ала ма жоқ па дегенге де айқын әсер етеді. Рислинг жүзімінің оң қасиеті - толық піспегеніне қарамастан, ол басқа көптеген жүзім сорттарынан қашып шығатын әдемілік пен тартымдылыққа ие шарапты жасауға қабілетті. және 2006 жылға дейін. Бұл процесске бұрын "төмен сапалы" сорттармен отырғызылған нашар жерлер тасталды; 1988 жылдан 2008 жылға дейінгі 20 жылдық кезеңде Мюллер Тюргау отырғызылуы 55%-ға, ал Элблинг 49%-ға төмендеді. Алайда, 2007 және 2008 жылдары жалпы отырғызудың теріс тенденциясы тоқтатылды және Мозель жүзімдігінің ауданы екі жыл ішінде шамалы өсті. Жоспарланған Мозель жоғары көпірі ең танымал жүзімдіктердің үстінен өтеді және оларға әсер етеді, бұл халықаралық шарап сыншылары мен винологтарды оның құрылысына қарсы шығуға итермелейді.

Шараптар

Мозельдің жоғарғы аймағындағы, әсіресе Саар және Рувер салаларындағы шараптар 6-9% алкогольділік деңгейімен, айқын жемістік хош иістерімен және жоғары қышқылдығымен сипатталады. Бір кездегі белгісіз жергілікті ақын оларды "Күннің оты, жұлдыздардың алтыны, салқын ай сәулесі" деп сипаттаған. Орта Мозель шараптары неміс шараптарының ең толыққанды мысалдары саналады, ал ең жақсы үлгілері 50-100 жылға дейін тамаша түрде қартаюға қабілетті. Рислинг, 5 390 га (59,7%) Мюллер-Тюргау, 1 263 га (14,0%) Эльблинг, 567 га (6,3%) Кернер, 377 га (4,2%) Шпетбургер, 359 га (4,0%) Дорнфельдер, 333 га (3,7%) Вайссер Бургунд, 248 га (2,7%) Бакус, 84 га (0,9%) Грауер Бургунд, 83 га (0,9%) Регент, 61 га (0,7%) Шардоне, 35 га (0,4%) Оксерруа, 28 га (0,3%) Райхенштейнер, 26 га (0,3%) Ортега, 20 га (0,2%)

Қауымдастықтар

Мозель аймағында екі ірі шарап өсірушілер бірлестігі бар: Großer Ring, ол VDP-нің аймақтық бөлімі, және Bernkasteler Ring. Екеуі де жыл сайын ең жақсы шараптардың аукционын өткізеді. Өндірушілер Erste Lage (бірінші учаске) деп аталатын резервтік шараптар санатына ілігу үшін шараптарын VDP-ға дәм татуға жіберуге болады. Бұл шараптар бірнеше талаптарға бағынады; мысалы, жинау қолмен жасалуы тиіс және гектарына 220 қораптан (50 гектолитр/га) артық өнім алуға рұқсат етілмейді.