Кіріспе

Хорват суретшісі Джорджо Джулио Кловио немесе Юрай Джулие Клович (1498 – 5 қаңтар 1578) – Хорватия Корольдігінде туған, көбінесе Ренессанс Италиясында жұмыс істеген иллюминатор, миниатюрист және суретші. Ол итальяндық Жоғары Ренессанс кезеңінің ең көрнекті иллюминаторы және жарықтандырылған қолжазбалардың ұзақ дәстүріндегі соңғы маңызды суретшілердің бірі саналады, кейінгі заманауи жаңғыруларға дейін.

Басқа суретшілермен байланыс

Кловио, Испанияда жұмыс істеген, Крит Гераклион қаласынан шыққан, әйгілі грек суретшісі Ель Греконың, одан әлдеқайда жас досы болды. Олар Ель Греконың Римдегі алғашқы жылдары танысқан. Греко Кловионың екі портретін салған; біреуінде ол өзінің ұстаздары деп есептеген төрт суретші бейнеленген – Кловио Микеланджело, Тициан және Рафаэльмен бірге тұр. Кловиоді «микросуреттердің Микеланджелосы» деп те атаған. Оның микросуреттерімен безендірілген кітаптар, көбінесе, оның шеберлігімен салынған суреттерінің арқасында танымал болды. Кловио итальяндық жаңа өрлеу дәуірінің кескіндеме стилін микросурет форматына жеткізуде өте шебер болды. Питер Брюгель Ұлы Кловионың жеке досы болды. Брюгель Кловионың «Соңғы сот» микросуретінде дауылдағы кемелерді бейнелейтін кішкентай медальон жасады (Нью-Йорк қалалық кітапханасы), бірақ Кловионың өсиетінен табылған алты Брюгельдің есімдерінен кейін із жазылып, олардың барлығы жоғалып кетті.

Соан қолжазбасы

Кловио Маррино Гриманидің Римдіктерге жолданған апостол Пауылдың хатына жазған түсіндірмесін безендірді. Бұл еңбек қазір Лондондағы Сэр Джон Соан мұражайында сақталуда. Түсіндірме 130 пергаменттен тұрады. Оның ішінде екі ірі миниатюра және әсем әшекейленген жиектер бар. Миниатюраларда апостол Пауылдың дінге келуі бейнеленген.

Фарнез сағаттары

Оның ең танымал туындысы – 1546 жылы кардинал Алессандро Фарнезе үшін тоғыз жыл бойы жасалған «Фарнезе сағаттары» (қазіргі Морган кітапханасы, Нью-Йорк). Ол Эль Греконың портретінде (жоғарыда) осы туындыға нұсқау көрсетуде. Бұл жинақта жиырма сегіз миниатюра бар, олардың көпшілігі Ескі және Жаңа Ғимараттардан алынған көріністерді бейнелейді, бірақ Римдегі Корпус Кристи шеруін көрсететін әйгілі екі беттік сурет те бар. Оның тамаша күміс жалатылған мұқабалары бар, бірақ Вазари айтқандай, олар Бенвенуто Челлинидің еңбегі емес.

Таунли лексионары

Таунли лекционары қазір Нью-Йорк публикалық кітапханасында сақталуда және бұл кітаптың бұрын Кардинал Алессандро Фарнезеге тиесілі болған болуы мүмкін. Қызметтер кезінде қолданылған бұл кітапта алты сұлу, толық беттік миниатюралар және евангелисттердің шағын бейнелері болған. Суреттер Киелі Жазулардан тиісті оқылымдарды ұсынатын. Олардың ішінде: Туылу, Қайта тірілу және Соңғы сот.

Колонналық миссаль

Бұл жұмыс қазір Манчестердегі Джон Райлендс кітапханасында сақталуда. Колонна миссалы кардинал Помпео Колонна үшін жасалған. Суретшінің кім екені туралы пікір таластар болды. Кейбіреулер миссалды Рафаэльдің (шамамен 1517 жылғы) туындысы деп санайтын. Сондай-ақ, бұл жұмыстың Винченцио Раймондиге тиесілі болу мүмкіндігі де қарастырылды. Қазіргі кезде бұл жұмысты Кловио жасаған деп есептейді.

Басқа

Британ кітапханасында император Карл V-нің жеңістерінің он екі толық беттік миниатюрасы мен кардинал Марино Гримани тапсырыс берген Стюарт де Ротсейдің сағат кітабы сақталады, оның ішінде Джулио Кловионың 4 миниатюрасы бар. Ватикан кітапханасында Урбино герцогі Фредерико III ди Монтефельтроның өмірінен алынған, Кловионың көркем суреттерімен безендірілген қолжазба бар. Антонфранческо Цирни жазған сипаттамаға сәйкес, ол 1565 жылғы наурыз айында Ватиканда өткен және Белведер алаңында турнир ұйымдастырылған Ортенсия Борромеоның әйгілі, аса әсем той кешімі үшін көптеген костюмдерді де жасаған. Мұндай міндеттерді Ренессанс дәуіріндегі сарай суретшісінен жиі күтуші еді. Костюмдер анонимді гравюралар сериясында мұқият тіркелген, олардың кейбіреуі Кловионың эскиздеріне негізделген болуы мүмкін.

Өлім және жерлеу

Джулио Кловио 1578 жылдың 5 қаңтарында Римде қайтыс болды. Оның қабірі Микеланджелоның танымал Мұса мүсіні орналасқан Сан-Пьетро-ин-Винколи базиликасында.

500 жылдығы

Хорватия 1998 жылы оның туғанына 500 жыл толуын тойлады. Хорватия Ұлттық Банкі осы оқиғаны еске алу үшін 200 куналық арнайы күміс монета шығарды. Дривеникте Кловиоға ескерткіш қойылды. Хорватия үкіметі жақында Кловионың Папа Климент VII-ге сыйға берген "Соңғы сот" картинасын сатып алып, жаңалықтарға түсті. Бернардин Модрич 2006 жылы "Кловичтің Ішкі сыры" деген фильмін шығарды. Ватикан осы мерейтойды пошта маркалары арқылы атап өтті.

Мұра

Бүгінде Джулио Кловио Италия мен Хорватияда тойланады. Ол Хорватия Корольдігінде туған және өзінің хорват екенін айтқан.