Кіріспе

1971 жылғы Есірткілерді Теріс Пайдалану туралы заң, психотроптық заттар туралы конвенция және БҰҰ-ның Есірткі және психотроптық заттардың заңсыз айналымына қарсы конвенциясы. Заң бойынша қылмыстарға мыналар жатады:
Басқарылатын есірткіні заңсыз иелену
Басқарылатын есірткіні оны жеткізу ниетімен иелену
Басқарылатын есірткіні жеткізу немесе жеткізуді ұсыну (егер есірткі үшін ақы алынбаса да)
Басқарылатын есірткілерді өндіру немесе жеткізу мақсатында заңсыз пайдалануға арналған үй-жайларды пайдалануға рұқсат беру.

Көбінесе бұл заң тыйым салынған есірткілер мен оларды иеленуге және жеткізуге байланысты жазалардың тізімі ретінде ұсынылады. Бірақ іс жүзінде заң Ішкі істер министрін есірткіге лицензия беру жүйесіндегі маңызды тұлға ретінде белгілейді. Сондықтан, мысалы, түрлі опиаттар рецепт бойынша ғана қолжетімді дәрі ретінде заңды түрде қолданылады, ал 1971 жылғы заң бойынша құрылған канабис (қендір) заңмен жіктелетін заттарды өндіруге, иеленуге және жеткізуге лицензия беру мәселелерімен айналысады. Заң үш класс бақыланатын заттарды құрайды: А, В және С. Заңсыз немесе лицензиясыз иелену және жеткізу ниетімен иелену үшін жазалар әр класс бойынша әртүрлі деңгейде белгіленеді. Әр классқа кіретін заттардың тізімі Кеңес бұйрығы арқылы өзгертілуі мүмкін, сондықтан Ішкі істер министрі жаңа есірткілерді тізімге қосып, бұрын бақыланатын есірткілерді жаңарта, төмендете немесе тізімнен шығара алады, бұл Парламенттің екі палатасынан заң қабылдаумен байланысты бюрократиялық кешігулерден гөрі аз қиындықтармен жүзеге асырылады. Дэвид Натт сияқты заңның сыншылары оның жіктелуі заттың зияндылығы мен тәуелділік деңгейіне негізделмегенін, темекі мен алкоголь сияқты заттарды жіберу ғылыми емес екенін айтады.

37-бөлім Түсіндіру

37-баптың 5-тармағы 1933 жылғы «Фармация және уыттар» заңының 8-ден 10-ға дейінгі баптарын күштен шығаруға бағышталған. Ол 2004 жылғы «Заңнамалық актілерді (күштен шығарулар) жою» заңының 1-қосымшасының 17-бөлігінің 7-тобымен күштен шығарылды.

Бақыланатын дәрілік заттар тізімі

Заңда төрт бөлек категория қарастырылған: А, В, С және уақытша есірткілер. Есірткілерді теріс пайдалану жөніндегі консультативтік кеңестің есебі тапсырылып, оның қорытындысы алынған жағдайда, заң актісі арқылы тізімнің әртүрлі бөліктеріне заттарды қосуға және алып тастауға болады, бірақ Мемлекеттік хатшы кеңестің ұсыныстарымен міндетті түрде байланысты емес. А класына кокаин, героин, морфин, оксикодон, фентанил, МДМА ("экстази"), метамфетамин, ЛСД, ДМТ, мескалин экстракты және псилоцибин (жайылмалы саңырауқұлақтар) жатады. В класына канабис, кетамин, амфетамин, кодеин, меткатинон, барбитураттар, мефедрон, метаквалон және метилфенидат жатады. Егер В класындағы есірткі инъекция үшін дайындалса, ол А класына жататын затқа айналады. С класына бензодиазепиндер, прегабалин және барбитурат емес көптеген транквилизаторлар; GHB; трамадол; катинон; және анаболикалық стероидтар кіреді. Алкоголь, кофеин және темекі (немесе басқа никотин препараттары) есептен шығарылған, қалған барлық психоактивті заттар 2016 жылғы Психоактивті заттар туралы заңға және 1968 жылғы Дәрі-дәрмектер туралы заңға сәйкес реттеледі.

Халықаралық ынтымақтастық

Заң бойынша, Ұлыбританиядан тыс жерде басқа елдің есірткіге қатысты заңдарына қарсы қылмыс жасауға көмектесу, оны тудыру немесе оған ықпал ету қылмыс болып есептеледі. Сәйкес келетін заң – бұл басқа елдің "Бірыңғай есірткі туралы конвенцияның талаптарына сәйкес, есірткі және басқа да заттардың өндірісін, таратyын, қолданылуын, экспорттауын және импорттауын бақылау мен реттеуді қамтамасыз ететін" заңы немесе Ұлыбритания мен басқа елдің де мүшесі болып табылатын басқа есірткіні бақылау туралы келісім. Мысалы, АҚШ-тағы есірткі сатушыға сол елдің бақыланатын заттар туралы заңын бұзу мақсатында ақша беру.

Бақыланатын заттарды зерттеу үшін пайдалану

Зерттеушілер арасында жиі кездесетін қате түсінік – ұлттық заңдардың көпшілігі (соның ішінде Есірткілерді теріс пайдалану туралы заң) лицензиясыз бақылаудағы заттардың шағын мөлшерін клиникалық емес/ин виво емес зерттеулер үшін қолдануға рұқсат береді. Типик жағдай – бірнеше миллиграмм немесе микролитр бақылаудағы заттың үлкен химиялық коллекциялардың (көбінесе ондаған мың химиялық заттар) құрамында in vitro скрининг үшін болуы мүмкін. Зерттеушілер мұндай шағын мөлшерге қатысты белгілі бір «зерттеуге рұқсат» бар деп жиі санайды. Бұл бұрыс көзқарасты ҒЗК химиялық заттарды жеткізушілердің, сатып алынған заттардың тек зерттеу мақсатында қолданылатынын растауды ғалымдардан сұрауы арқылы күшейтуі мүмкін. Тағы бір жаңылыс түсінік – Есірткілерді теріс пайдалану туралы заңда бірнеше жүз ғана зат тізімделген (мысалы, МДМА, Фентанил, Амфетамин және т.б.), ал сәйкестікті CAS нөмірін, химиялық атауын немесе ұқсас идентификаторды тексеру арқылы қамтамасыз етуге болады. Дегенмен, шындығында көп жағдайда барлық эфирлер, эстерлер, тұздар және стереоизомерлер де бақыланады және олардың барлығын тізімдеу мүмкін емес. Заңда «аталған» затқа ұқсас барлық химиялық заттарды бақылауға бағытталған бірнеше «жалпы ережелер» немесе «химиялық кеңістік» заңдары бар. Олар Маркуш сияқты егжей-тегжейлі сипаттамаларды ұсынады, олардың жақсы мысалы 1971 жылғы Есірткілерді теріс пайдалану туралы заңға (өзгерістер) енгізілген 2013 жылғы бұйрықта кездеседі. Заңнаманың күрделілігіне байланысты зерттеулерде бақыланатын химиялық заттарды анықтау көбінесе компанияның сынама логистикасы бөлімінде немесе коммерциялық бағдарламалық қамтамасыз ету арқылы жүргізілетін есептеу жүйелері арқылы жүзеге асырылады. Автоматтандырылған жүйелер көбінесе қажет, өйткені көптеген зерттеу операцияларында химиялық коллекциялар 1–5 мг шкаласында 10 мыңнан астам молекулаға жетеді, олардың құрамында бақыланатын заттар болуы мүмкін, әсіресе дәрілік химия зерттеулерінде, тіпті компанияның негізгі зерттеулері есірткілік немесе психотроптық препараттарға қатысты болмаса да. Олар жасалған кезде бақыланатын заттар ретінде тізімделмеген болуы мүмкін, бірақ кейіннен бақыланатын заттар деп жарияланған немесе белгілі бақыланатын заттарға жақын химиялық кеңістікке кіреді. Есірткілерді теріс пайдалану туралы заңда зерттеуге қатысты ешқандай ерекше рұқсаттар қарастырылмаған. Алайда, 2001 жылғы Есірткілерді теріс пайдалану туралы ережеде лизергид пен оның туындылары үшін 1 мкг-дан кем бақыланатын затты қамтитын өнімдерге бірнеше талаптар орындалған жағдайда рұқсат беріледі, оның ішінде оны оңай қолданылатын тәсілдермен алу мүмкін болмауы, адам денсаулығына қауіп төндірмеуі және адамға немесе жануарға қолдануға арналмауы керек. Бұл бастапқыда зерттеу мақсатында қолдануға рұқсат беретіндей көрінсе де, көп жағдайда сынама анықтама бойынша «алуға болады». Оны пайдалануға дайындау үшін сынама DMSO немесе су сияқты талдау буферіне немесе еріткішке енгізіліп «алуға болады». 2017 жылы Ішкі істер министрлігі сынамалық микротитрлік тақталар жағдайында 1 мг шегі барлық препараттардың жиынтығына қолданылатынын растады. Осыған байланысты көптеген компаниялар мен зерттеушілер бұл ерекшелікке сүйенбейді. Алайда, Ішкі істер министрлігінің лицензиялау қызметінің мәліметінше, «Жоғары оқу орындарының ғылыми-зерттеу бөлімдері 2, 3, 4-тармақтардағы, 4-тармақтың І және ІІ бөлімдеріндегі және 5-тармақтағы дәрі-дәрмектерді иелену және жеткізу үшін лицензия алудың қажеті жоқ, бірақ осы дәрі-дәрмектердің кез келгенін өндіру үшін және 1-тармақтағы дәрі-дәрмектерді өндіру, иелену және/немесе жеткізу үшін лицензия алу қажет».