Кіріспе

Мойс шайқасы 1757 жылдың 7 қыркүйегінде Үшінші Силезия соғысы (Жеті жылдық соғыстың бір бөлігі) барысында болды. Пруссия армиясы 13 мың сарбаздан тұрады, ал олармен екі есе көп австрия армиясы шайқасты. Пруссиялықтар жеңіліске ұшырады және олардың командирі қаза тапты. Шайқас Жоғарғы Лузатиядағы Мойс тұсында, қазіргі Польшадағы Згорзелец ауданындағы Ужаздта өтті.

Жеті жылдық соғыс

Жеті жылдық соғыс әлемдік қақтығыс болғанымен, ол Еуропа театрЫнда Австрия мұрагерлігі үшін соғыстың (1741–1748) нәтижесінде ерекше қарқынға ие болды. 1748 жылғы Акс-ла-Шапель шарты бұрынғы соғысты Австриямен аяқтады. Пруссияның патшасы Фридрих II, Ұлы Фридрих атымен танымал, өркендеген Силезия провинциясын алды. Австрия императорШы Мария Тереза әскери күштерін қайта құруға және жаңа одақтар құруға уақыт табу үшін шартқа қол қойды; ол Киелі Рим империясындағы үстемдігін қайта орнатуды көздеді. 1754 жылы Солтүстік Америкада Ұлыбритания мен Франция арасындағы шиеленіс күшейгенде, императорШыға жоғалтқан территорияларын қайтарып алуға және Пруссияның күшейіп бара жатқан билігін шектеуге мүмкіндік туды. Сол сияқты Франция да Атлантика саудасындағы британдық үстемдікті жоюға тырысты. Франция мен Австрия бұрынғы қарсыластығын ұмытып, өз коалицияларын құрды. Ұлыбритания Пруссия Корольдігімен одақтасты; бұл одақ британ патшасының жеке одақтағы иеліктерін ғана емес, сонымен қатар оның туыстарының Брауншвейг-Люнебург және Гессен-Кассель ландграфтықтарын да қамтыды. Бұл саяси маневрлер Дипломатиялық революция деп аталды. Саксонияны басып алғаннан кейін Фридрих Богемияда жорық жасап, 6 мамыр 1757 жылы Прага шайқасында австриялықтарды жеңді; алайда ол 18 маусымда Колин шайқасында жеңіліске ұшырады және ақырында Богемиядан толыққанды түрде шегінуге мәжбүр болды. Француз әскерлері оның батыс жағына қауіп төндіргендіктен, Фридрих олармен шайқасуға көшті, Австриядан Силезия мен Лузатияны қорғау үшін шамамен 40 000 әскерін қалдырды. Беверннің міндеті – Саксонияға қарсы австриялықтардың шабуылын тоқтату болды; ол Ханс Карл фон Винтерфельдтке «көмектесуді» тапсырды. Фридрих герцогтың жасы ұлғайғандықтан Винтерфельдтке көбірек сенді, бірақ екеуінің арасы жақсы болған жоқ. Беверн ұялды, ал Винтерфельдт осы шектеулерден ашуланды. Беверн өзінің жабдықталуының жетіспеушілігінен алаңдап, Гёрлицке шегінді, Винтерфельдт корпусын Лузациялық Нейсе өзенінің қарсы бетінде, Мойстың жанында қалдырды. Шабуылдан бір күн бұрын Карл ханзадасы Франц Леопольд фон Надасдиді өзеннің оң жағалауына, Мойске жақын жерге жіберіп, келесі күні Якельсберг (тау) билеуді тапсырды. Оның құрамында 15 000, мүмкін 20 000 сарбаз бен артиллерия болды.

Шайқас

7 қыркүйекте Винтерфельдт корпусынан тыс болды, мүмкін Бевернмен кеңесіп жатқан шығар, не Баутценнен азық-түлік керуенін шығарып сақтаған шығар: дереккөздер келіспейді. Австриялықтар Якельсбергке шабуыл жасады, бірақ олардың бірінші шабуылы тойтарылды. Одан кейін олар пруссиялық шептің бойымен кең ауқымды шабуылға көшті. Винтерфельдт дереу бірнеше күштермен келді, бірақ шайқаста көп ұзамай қаза тапты. Австриялықтар Якельсбергті басып алып, басқа пруссиялық бекіністеріне қауіп тудырып, пруссиялық корпустың Гёрлицке қарай шегінуіне себеп болды. Биернге Винтерфельдтті күшейтуге жеткілікті уақыт болды, бірақ ол оны пайдаланбады.

Салдары

Бұл шайқастан кейін австриялықтар Силезияға шабуылдайды, қарашада Бреслау шайқасында Бевернді жеңіп алады. 1757 жылдың 5 қарашасында Фридрих Россбах шайқасында француз және австриялық әскерлерінің біріккен күштерін жеңді. Бірақ ол қатыспаған кезде австриялықтар Силезияны басып алғанын жақын уақытта білді. Фридрих австриялықтармен Лейтен шайқасында соғысып, маңызды жеңіске қол жеткізді.