Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мойс шайқасы 1757 жылдың 7 қыркүйегінде Үшінші Силезия соғысы (Жеті жылдық соғыстың бір бөлігі) барысында болды. Пруссия армиясы 13 мың сарбаздан тұрады, ал олармен екі есе көп австрия армиясы шайқасты. Пруссиялықтар жеңіліске ұшырады және олардың командирі қаза тапты. Шайқас Жоғарғы Лузатиядағы Мойс тұсында, қазіргі Польшадағы Згорзелец ауданындағы Ужаздта өтті.
The Battle of Moys was fought on 7 September 1757 during the Third Silesian War (part of the Seven Years' War). A Prussian army of 13,000 men fought an Austrian army of double their size. The Prussians were defeated and their commander killed. The battle was fought near Moys in Upper Lusatia, present day Ujazd, a district of Zgorzelec in Poland.
Жеті жылдық соғыс
Жеті жылдық соғыс әлемдік қақтығыс болғанымен, ол Еуропа театрЫнда Австрия мұрагерлігі үшін соғыстың (1741–1748) нәтижесінде ерекше қарқынға ие болды. 1748 жылғы Акс-ла-Шапель шарты бұрынғы соғысты Австриямен аяқтады. Пруссияның патшасы Фридрих II, Ұлы Фридрих атымен танымал, өркендеген Силезия провинциясын алды. Австрия императорШы Мария Тереза әскери күштерін қайта құруға және жаңа одақтар құруға уақыт табу үшін шартқа қол қойды; ол Киелі Рим империясындағы үстемдігін қайта орнатуды көздеді. 1754 жылы Солтүстік Америкада Ұлыбритания мен Франция арасындағы шиеленіс күшейгенде, императорШыға жоғалтқан территорияларын қайтарып алуға және Пруссияның күшейіп бара жатқан билігін шектеуге мүмкіндік туды. Сол сияқты Франция да Атлантика саудасындағы британдық үстемдікті жоюға тырысты. Франция мен Австрия бұрынғы қарсыластығын ұмытып, өз коалицияларын құрды. Ұлыбритания Пруссия Корольдігімен одақтасты; бұл одақ британ патшасының жеке одақтағы иеліктерін ғана емес, сонымен қатар оның туыстарының Брауншвейг-Люнебург және Гессен-Кассель ландграфтықтарын да қамтыды. Бұл саяси маневрлер Дипломатиялық революция деп аталды. Саксонияны басып алғаннан кейін Фридрих Богемияда жорық жасап, 6 мамыр 1757 жылы Прага шайқасында австриялықтарды жеңді; алайда ол 18 маусымда Колин шайқасында жеңіліске ұшырады және ақырында Богемиядан толыққанды түрде шегінуге мәжбүр болды. Француз әскерлері оның батыс жағына қауіп төндіргендіктен, Фридрих олармен шайқасуға көшті, Австриядан Силезия мен Лузатияны қорғау үшін шамамен 40 000 әскерін қалдырды. Беверннің міндеті – Саксонияға қарсы австриялықтардың шабуылын тоқтату болды; ол Ханс Карл фон Винтерфельдтке «көмектесуді» тапсырды. Фридрих герцогтың жасы ұлғайғандықтан Винтерфельдтке көбірек сенді, бірақ екеуінің арасы жақсы болған жоқ. Беверн ұялды, ал Винтерфельдт осы шектеулерден ашуланды. Беверн өзінің жабдықталуының жетіспеушілігінен алаңдап, Гёрлицке шегінді, Винтерфельдт корпусын Лузациялық Нейсе өзенінің қарсы бетінде, Мойстың жанында қалдырды. Шабуылдан бір күн бұрын Карл ханзадасы Франц Леопольд фон Надасдиді өзеннің оң жағалауына, Мойске жақын жерге жіберіп, келесі күні Якельсберг (тау) билеуді тапсырды. Оның құрамында 15 000, мүмкін 20 000 сарбаз бен артиллерия болды.
Although the Seven Years' War was a global conflict, it acquired a specific intensity in the European theater based on the recently concluded War of the Austrian Succession (1741–1748). The 1748 Treaty of Aix la Chapelle concluded the earlier war with Austria. Frederick II of Prussia, known as Frederick the Great, acquired the prosperous province of Silesia. Empress Maria Theresa of Austria had signed the treaty to gain time to rebuild her military forces and forge new alliances; she intended to regain ascendancy in the Holy Roman Empire. In 1754, escalating tensions between Britain and France in North America offered the Empress the opportunity to regain her lost territories and to limit Prussia's ever growing power. Similarly, France sought to break the British dominance of Atlantic trade. France and Austria put aside their old rivalry to form a coalition of their own. Britain aligned herself with the Kingdom of Prussia; this alliance drew in not only the British king's territories held in personal union, including Hanover, but also those of his relatives in the Electorate of Brunswick Lüneburg and the Landgraviate of Hesse Kassel. This series of political maneuvers became known as the Diplomatic Revolution. After over running Saxony, Frederick campaigned in Bohemia and defeated the Austrians on 6 May 1757 at the Battle of Prague; however he was defeated at the Battle of Kolín on the 18th of June and was eventually forced to retreat fully out of Bohemia. With French forces threatening his western flank, Frederick moved to engage them, leaving some 40,000 soldiers to defend Silesia and Lusatia from the Austrians under the command of Augustus William of Brunswick Bevern. Bevern's duty was to block any Austrian advance on Saxony; he also left Hans Karl von Winterfeldt to "assist" him. Frederick actually trusted Winterfeldt more, as the duke was ageing, however the two did not get along. Bevern felt embarrassed; Winterfeldt felt irked by the constraints imposed. Bevern became alarmed by the lack of his supplies, and withdrew to Görlitz, leaving Winterfeldt's corps on the opposite side of the Lusatian Neisse river, near Moys. On the day before the battle, Prince Charles sent Franz Leopold von Nádasdy to the right bank of the river, nearly on Moys, with instructions to take Jäkelsberg (a hill) on the following day. He has 15,000 men, possibly 20,000, and artillery.
Шайқас
7 қыркүйекте Винтерфельдт корпусынан тыс болды, мүмкін Бевернмен кеңесіп жатқан шығар, не Баутценнен азық-түлік керуенін шығарып сақтаған шығар: дереккөздер келіспейді. Австриялықтар Якельсбергке шабуыл жасады, бірақ олардың бірінші шабуылы тойтарылды. Одан кейін олар пруссиялық шептің бойымен кең ауқымды шабуылға көшті. Винтерфельдт дереу бірнеше күштермен келді, бірақ шайқаста көп ұзамай қаза тапты. Австриялықтар Якельсбергті басып алып, басқа пруссиялық бекіністеріне қауіп тудырып, пруссиялық корпустың Гёрлицке қарай шегінуіне себеп болды. Биернге Винтерфельдтті күшейтуге жеткілікті уақыт болды, бірақ ол оны пайдаланбады.
On 7 September, Winterfeldt was absent from his corps, either in consultation with Bevern, or having escorted a meal convoy out of Bautzen: sources disagree. The Austrians launched an attack on the Jäkelsberg but their first assault was repulsed. They then launched a larger attack across the full Prussian line. Winterfeldt quickly arrived with some reinforcements but was soon killed in the fighting. The Austrians managed to take the Jäkelsberg, threatening other Prussian positions and forcing the full Prussian corps to retreat towards Görlitz. During the battle Bevern had ample time to reinforce Winterfeldt but he failed to do so.
Салдары
Бұл шайқастан кейін австриялықтар Силезияға шабуылдайды, қарашада Бреслау шайқасында Бевернді жеңіп алады. 1757 жылдың 5 қарашасында Фридрих Россбах шайқасында француз және австриялық әскерлерінің біріккен күштерін жеңді. Бірақ ол қатыспаған кезде австриялықтар Силезияны басып алғанын жақын уақытта білді. Фридрих австриялықтармен Лейтен шайқасында соғысып, маңызды жеңіске қол жеткізді.
Following the battle, the Austrians would advance into Silesia, defeating Bevern at the Battle of Breslau in November. On 5 November 1757, Frederick defeated the combined French and Austrian force at the Battle of Rossbach. He soon learned that in his absence, the Austrians had managed to take Silesia. Frederick would go on to engage the Austrians at the Battle of Leuthen, in which he won a decisive victory