Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жеті жылдық соғыстағы шайқас
Battle in the 7 years' war
40 000
40 500
41 000
40,000
40,500
41,000
Австрия мен Ресейдің мақсаты екі еді. Австриялықтар солтүстік Богемия шекарасына, Квиза өзеніне (Kwisa), Лузатия мен Силезия арасындағы шекараға жетті және Силезиядағы Австрия мен Пруссия арасындағы шекараның бір бөлігін басып алды. Осыдан Леопольд Иосиф фон Даун қажет болған жағдайда Лузатияға немесе Силезияға өте алатын. 8 шілдеде одақтастар соғыс кеңесін өткізді, Салтыков Силезияға өтуді ұсынды. Даун әлі де тартынды, бірақ Эрнст Гидеон фон Лаудонды көмекші корпуспен жіберді. Даунның тартынғандығының бір себебі Фридрих пен оның інісі Генрих не істеуі мүмкін деген ой болды. Фридрих 4 шілдеде Ландешут маңындағы лагерінен шығып, 10 шілдеде Даунның орналасқан жерінен шығысқа қарай Ловенбергке қарай солтүстік-батысқа беттеді. Сол уақытта оның інісі Саксониядан Силезиядағы Саганға бас әскермен аттанды. Бұл Даунды Салтыковтан тиімді түрде бөліп тастады. Бірақ Лаудон корпусының Ресейлік одақтасты толыққанды қолдауға жеткіліксіз екенін білген ол солтүстік Богемиядан граф Андраш Хадик басқаратын 17 000 саяқты бақылау корпусын да жіберді. Бұл корпус Генрихтің әскерін бақылап отырды және Хадик 22 шілдеде Генрихтің күштерімен байланысын үзіп, Цвиккаудан Лузатияға өтті.
The Austrian and Russian goal was twofold. The Austrians had advanced to the northern Bohemian frontier river Queis (Kwisa), the frontier between Lusatia and Silesia, and occupied a of the frontier between Austria and Prussia in Silesia. From there, Leopold Joseph von Daun could cross into either Lusatia or Silesia, as needed. The Allies held a council of war on 8 July, and Saltykov pressed for a crossing into Silesia. Daun was still reluctant to do so, but he did send Ernst Gideon von Laudon with the auxiliary corps. Part of Daun's reluctance was based on what Frederick and his brother, Henry, might do. Frederick left his encampment near Landeshut on 4 July and marched north west toward Lowenberg, east of Daun's position on 10 July. At the same time, his brother marched with the main army from Saxony to Sagan, in Silesia. This effectively separated Daun from Saltykov. Knowing, though, that Loudon's corps was not sufficient to fully support the Russian ally, he sent also Count András Hadik's 17,000 man observation corps from northern Bohemia. This corps had been shadowing Henry's army and Hadik broke off his contact with Henry's force on 22 July, crossing into Lusatia at Zwickau.
Қаулылар
Елизавета императрицаның бұйрығымен Салтыков 1759 жылдың маусым айынан бастап Пруссияға жүйелі түрде, қадам-қадам шабуыл жасады. Әскерінің саны 70 000-ға жетеді деген болжамдар бар; ал басқалары маусым және шілде айларында оның шамамен 41 000 адамнан тұрғанын айтады. Бұл туралы білген Фридрих генерал Дохнаға Ресейдің батысқа қарай жылжуын тоқтатуды бұйырды. Дохнаның табельінде 26 000 сарбаз болды, оның ішінде бірнеше кавалериялық роталар да бар еді. Шілде айының ортасында Дохна мен Салтыков бір апта бойы Салтыков Пруссия шекарасына жақындағанда, алдау амалдары жасады. 14 шілдеде ол оңтүстік-батысқа бұрылып, Кроссен мен Глогау арасындағы Одер өзеніне бет алды. 19 шілдеде ол Зюллихау (Сулехув) маңындағы Силезия майданына жетті, онда Салтыков әскерін бірнеше күнге тоқтатып, демалдырмақшы болды. Ресей әскерінің үш жыл ішіндегі үшінші командирі болған ол, осы әскерге жаңа ғана тағайындалған еді, сондықтан бірнеше күн бас офицерлерімен кеңесіп, әскерінің күшті және әлсіз жақтарын біліп, оларды өзімен таныстырды. Ведель 20 шілдеде келді және Зюллихауда қорғаныс позициясын құрды. Бұл ресейліктердің Пруссия аумағына енуіне және Одер өзеніне жетуіне кедергі келтіруі керек еді. Ол келесі күні таңертең ресейліктерге шабуыл жасауды жоспарлады, бірақ ресейлік қорғанысында тиісті әлсіз жер таба алмады. Содан кейін ресейліктер Кайды қоршаған биіктіктен пруссиялықтарға оқ атты. Генерал Генрих фон Мантейффель алты батальонды алып, артиллерияға шабуыл жасады; бастапқыда олар оны кері шегіндірді. Замандас қатысушылардың бірі Мантейффельдің позицияны басып алып, 40 зеңбірек тартып алғанын мәлімдеді. Сол күні Кейге үш рет шабуыл жасалды, бірақ олардың барлығы да сәтсіз аяқталды. Генерал Мантейффель шабуыл кезінде жарақат алды. Ведель орман арқылы және ресейлік оң фланга толық кавалерия шабуылын бұйырды. Ресейдің басым күштері қарсы шабуыл жасағанда, пруссиялықтардың қарқыны уақтылы күшейтетін екінші колоннаның болмауынан әлсіреп қалды.
Upon orders from Empress Elizabeth, Saltykov moved on Prussia in a methodical advance beginning in June 1759. Some estimates place his army as high as 70,000 men; others suggest he had approximately 41,000 in June and July. Upon learning of this advance, Frederick ordered General Dohna to halt the Russian westward advance. Dohna had a force of 26,000 at his disposal, including several companies of cavalry. In mid July, Dohna and Saltykov spent a week feinting with each other as Saltykov drew closer to the Prussian border. On 14 July, he turned southwest, making for the Oder river, somewhere between Crossen and Glogau. By 19 July, he had reached the Silesian front near Züllichau (Sulechów), where Saltykov planned to rest his troops for a couple of days. The third commander of the Russian force in three years, he was still relatively new to the command of this army, and spent a couple of days consulting with his chief officers and getting to know the strengths and weaknesses of his army, and letting them get to know him. Wedel arrived on 20 July and established a blocking position at Züllichau. This would prevent the Russians from entering Prussian territory and reaching the Oder. He wanted to attack the Russians at dawn the next day, but could not find an appropriately weak location in the Russian defenses. The Russians subsequently fired on the Prussians from the heights surrounding Kay. General Heinrich von Manteuffel took six battalions and attacked on the artillery; initially they threw him back. A contemporary participant maintained that Manteuffel succeeded in over running the positions and took 40 pieces of cannon, There were three assaults at Kay in that afternoon, and each was thrown back. General Manteuffel had been injured in the attack on the position. Wedel ordered a full cavalry assault through the woods and against the Russian right flank. When the superior Russian force countered, Prussian momentum faltered with the lack of a second column of timely reinforcement.
Салдары
Екінші шабуылда Мантеуфел жарақат алды, ал соңғы шабуылда генерал Уоберсноу қаза тапты. Кейдегі жеңіліс Одер өзеніне жол ашты, және 28 шілдеде Салтыковтың әскерлері Кроссенге жетті. Дегенмен, ол осы кезде Пруссияға кірмеді, көбінесе австриялықтармен арадағы қиын қарым-қатынасының себебінен. Салтыков пен Даун бір-біріне сенбеді; Салтыков не неміс тілінде сөйлей білді, не аудармашыға сенді. Даун өзінің барлық әскерін жоғалту қаупін қабылдағысы келмеді. Фридрих шілде айының басында Саксониядан кетіп, оның інісі де сол кезде солтүстікке қарай жорыққа шықты, бірақ Даун осы екі әскердің қайта оралуынан қорқады. Бұл оның Салтыковтың әскерімен бірігуіне кедергі келтіріп қана қоймай, оның әскерін Фридрихтің күшті күштеріне ұшыратуы мүмкін еді. Оның орнына Даун Лудон басқаратын қосалқы корпусты Салтыковқа қосылуға жіберді. Бұл жаңалықты естіген Салтыков Даунды шешімсіз және кешіктіруші деп санады. Соңында, 29 шілдеде Хадик пен Лудон Гёрлицтен солтүстікке қарай Прибуста (Пржевоц) қосылды. Осы уақытта Даун Лудонға Австрия армиясының ең жақсы полктерінен қосымша күштер жіберді; Лудон Одерге жеткен кезде, Даун өзінің күші кем дегенде 20 000 адамға жететінін есептеді, бұл Салтыковтың бұрыннан бар күшін нығайтуға жеткілікті болар еді. 3 тамызда орыс әскері Франкфуртты басып алды, ал негізгі әскер қаланың шығыс жағалауында орналасты.
In the second assault, Manteufel was injured and in the final one, General Wobersnow was killed. The loss at Kay laid open the road to the Oder river and by 28 July Saltykov's troops had reached Crossen. He did not enter Prussia at this point, though, largely due to his problematic relationship with the Austrians. Neither Saltykov or Daun trusted one another; Saltykov neither spoke German nor trusted the translator. Daun did not want to risk losing his entire force. Although Frederick had departed from Saxony in early July, and his brother had marched north at that time too, Daun feared that either of these armies would double back. This not only would prevent him from uniting with Saltykov's army, it could expose his army to Frederick's overpowering force. Instead, Daun sent his auxiliary corps, commanded by Loudon to join with Saltykov. Upon hearing this news, Saltykov considered Daun to be hesitant and dilatory. Eventually, Hadik and Loudon joined at Priebus (Przewóz), north of Görlitz, on 29 July. In the meantime, Daun had sent additional reinforcements to Loudon, some of the best regiments of the Austrian army; by the time Loudon would reach the Oder, Daun calculated that his force would be at least 20,000, certainly sufficient to shore up Saltykov's already sizable force. On 3 August, the Russians occupied Frankfurt, while the main army camped outside the city on the east bank,