Қазіргі заманғы христиан қозғалысы

Кіріспе

Христиандық қозғалыс

Жаңадан пайда болатын шіркеу, кейде жаңылыс түрде "жаңадан пайда болған қозғалыс" немесе "жаңадан пайда болған әңгіме" деп аталады, ХХ ғасырдың соңы мен ХХІ ғасырдың басында пайда болған христиандық қозғалыс. Жаңадан пайда болып жатқан шіркеулерді бүкіл әлемде, әсіресе Солтүстік Америкада, Батыс Еуропада, Австралияда, Жаңа Зеландияда және Африкада кездестіруге болады. Мүшелері әртүрлі христиандық дәстүрлерден шыққан. Кейбіреулері жергілікті тәуелсіз шіркеулерге немесе үй шіркеулеріне қатысады, ал басқалары дәстүрлі христиан дінге жатады. Жаңадан пайда болған шіркеу қарапайым әңгімелер мен баяндамаларды пайдалануға бейім. Қозғалыс мүшелері ізгілікке немесе әлеуметтік белсенділікке, соның ішінде миссионерлік өмірге үлкен мән береді. Қозғалысты қолдаушылар оның "консервативті" және "либералды" сияқты белгілерден жоғары тұратынына сенеді; оны кейде дамуы мен орталықсыздану сипаты, көзқарастарының кеңдігі және диалогқа берілгендігін көрсету үшін "әңгіме" деп атайды. Қатысушылар өздерінің сенімдерін "постмодернистік" қоғам деп санайтын жағдайда өмір сүруге тырысады. Ұйымдастырылған және институционалды шіркеуге көңілі толмаған қатысушылар қазіргі заманғы христиандық құлшылығы мен уағыздаудың және қазіргі заманғы христиандық қауымның мәнін өзгертуді қолдайды.

Ұқсас белгілер

Кейбір жаңашыл ойшылдар, мысалы Брайан Макларен және басқа да христиан ғалымдары, Д. А. Карсон сияқты, «пайда болып келе жатқан» және «жаңадан пайда болған» терминдерін синоним ретінде қолданса да, жаңадан пайда болған шіркеу қозғалысының көптеген қатысушылары олардың арасында ерекшелік бар екенін сақтайды. «Жаңадан пайда болған шіркеу» термині 1981 жылы католик саяси теологы Иоганн Баптист Метц басқа контексте қолдану үшін енгізген. «Emergent» термині кейде «Emergent Village» есімді ұйыммен тығыз байланысты. Осы ерекшелікті мойындайтын қозғалысқа қатысушылар «жаңадан пайда болғандар» мен «Emergent Village» жаңадан пайда болған шіркеу қозғалысының бір бөлігі деп санайды, бірақ Брайан Макларен мен «Emergent Village» туралы айтқанда «emergent» терминін шектеулі қолдануды, ал қозғалыстың баршасын білдіру үшін «жаңадан пайда болған шіркеу» терминін қолдануды жөн көреді. Жаңадан пайда болған шіркеу қозғалысының көптеген өкілдері, егер олар «Emergent Village» есімді ұйыммен тығыз байланысты болмаса, оның радикалды теологиялық реформаға ұмтылысынан аулақ болып, «шіркеу құрудың» жаңа тәсілдеріне және өздерінің руханилығын білдіруге көбірек назар аударады. Марк Дрисколл мен Скотт Макнайт Брайан Макларен мен «жаңадан пайда болған» бағытқа қатысты алаңдаушылықтарын білдірді. Шейн Клейборн сияқты басқа да евангелистік лидерлер де жаңадан пайда болған шіркеу қозғалысынан, оның таңбаларынан және «emergent» брендінен алшақтады. Кейбір сарапшылар «жаңадан пайда болған ағымды» жаңадан пайда болған шіркеу қозғалысының маңызды бөлігі деп санайды. Мұның себебі АҚШ-тағы «жаңадан пайда болған» ағымның күшті дауысы болуы мүмкін, ол Ұлыбритания, Австралия және Жаңа Зеландиядағы қозғалыстың ұзақ мерзімді, нәзік және әртүрлі дамуына қарама-қайшы келеді. АҚШ-тағы кейбір Рим католиктері де өздерін «жаңадан пайда болған әңгімеге» қатысушылар ретінде таныстыра бастады.

Тарих

АҚШ-та бұл тарих көпке белгісіз болғанымен, АҚШ-тың «Жаңадан пайда болған» ұйымынан бұрын Ұлыбританияда және басқа елдерде жаңа шіркеулердің күшті ағыны болды. Бұл 1989 жылдан бастап Жаңа Зеландияда Майк Ридделл мен Марк Пирсонның, ал 1992 жылдан бастап Ұлыбританияда Джонни Бейкер, Ян Мобсби, Кевин, Ана және Брайан Дрейпер, сондай-ақ Сью Уоллес сияқты бірқатар өкілдердің бастауымен жүзеге асты. «Сағат тоғыздағы қызметтің» ықпалы көбінесе мойындалмайды – мүмкін, оның жетекшісінің жасаған зұлымдықтарынан, осы топтың тарауына себеп болғандықтан, бірақ онда қолданылған көптеген тәжірибелер баламалы құлшылықтың алғашқы жақтаушыларына әсер етті. АҚШ ұйымы 1990 жылдардың соңында құрылды. Австралия, Жаңа Зеландия және Ұлыбританияда басталған осы жаңа шіркеулер жобаларының көпшілігіне ортақ ерекшелік – олар белгілі конфессиялар тарапынан орталықтандырылған жоспарлаусыз дамыды. Олар жаңа контексттік шіркеу эксперименттерін бастағысы келген белгілі бір топтардың бастамасымен пайда болды, сондықтан олар «төменнен жоғары» қағидасы бойынша жұмыс істейді. Мюррейдің сөзіне сүйенсек, бұл шіркеулер спонтанды түрде пайда болды, бұрын тәуелсіз топтар арасында бейресми қарым-қатынастар құрылды және олардың көпшілігі бастапқыда қарапайым бастамалардан шіркеулерге айналды.

Үштікке негізделген құндылықтар

Гиббс пен Болгер жаңадан пайда болып келе жатқан шіркеулерді жетекшілік ететін бірнеше адамдармен сұхбаттасып, осы зерттеулер нәтижесінде жаңадан пайда болатын шіркеудегі негізгі құндылықтарды анықтады: Иса Мәсіһтің өмірін үлгі етуге ұмтылыс; рухани емес қоғамды өзгерту; қауымдық өмірге баса назар аудару; сырттан келгендерді құшақтап қабылдау; жомарт және шығармашыл болу; және бақылаусыз басшылық ету. Иан Мобсби Троицалық эклисиологияның осы ортақ халықаралық құндылықтардың негізі екенін айтады. Мобсби сондай-ақ жаңадан пайда болатын шіркеудің осы Троицалық негізге сүйенетін шіркеу мен контексттік теологияның модельдерінің үйлесімділігіне негізделгенін атап көрсетеді: шіркеудің мистикалық қарым-қатынас және сакраменттік модельдері, сондай-ақ контексттік теологияның синтетикалық және трансценденттік модельдері. Мобсбидің сөзіне сәйкес, жаңадан пайда болған шіркеу постмодерн мәдениетінің миссионерлік қажеттіліктеріне жауап беріп, ғибадат, миссия және қауым ретінде шіркеуді түсіну үшін Троицалық негізін қайта жаңартып алды. Ол бұл қозғалыстың консервативті евангелизмнің кейбір түрлеріне және ағарту дәуірінен бері Троицаға немқұрайды қараған басқа реформаланған экклезиологияларға қарсы екенін айтады, себебі бұл сенімсіздік, өкімшілдік және фундаментализм проблемаларын тудырып, шіркеу мен қазіргі мәдениет арасындағы алшақтықты күшейтті.

Христиан дінінен кейінгі миссионерлік және евангелистік қызмет

Стюарт Мюррейдің пікірінше, христиан әлемі – христиан шіркеуі мен оның қабылдаған мәдениеті арасындағы билік байланысын нығайту арқылы христиан ұлтын құру және сақтау. Бүгінде шіркеулер осы билікті миссиялық және евангелистік қызметте пайдалануға тырысуы мүмкін. Дамып келе жатқан шіркеу мұны тиімсіз деп санайды. Мюррей христиандық құндылықтарды былайша сипаттайды: иерархия мен қалыпты жағдайға адалдық; қарапайым адамдардың қатысуының азаюы; қоғамдыққа емес, институционалдық құндылықтарға басымдық беру; қоғам орталығында емес, шетіндегі шіркеу; Патшалықты орнату үшін саяси билікті қолдану; діни міндеттеу; жазалаушы, қалпына келтіруші емес әділдік; әйелдерді, кедейлерді және наразылық қозғалыстарын шеттету; христиандық пен патриархат, соғыс, әділетсіздік және қамқорлық арасындағы тарихи байланысқа наразылық білдіргендердің сын-ескертпелеріне назар аудармау; беделге құштарлық және жоғарыдан төменге қарай миссия; тартымды евангелизм; христиандық тарих белгілі деп есептеу; байлар мен қуаттыларға қызығушылық. Дамып келе жатқан шіркеу шіркеу және миссия болу үшін христиандықтан кейінгі көзқарасты іздейді: тіл мен мәдениетке империалистік үстемдік танудан бас тарту; 'ақиқат туралы мәлімдемелерді' қарапайымдықпен және құрметпен жасау; қоғамдық және жеке арасындағы қарама-қайшылықты еңсеру; шіркеуді орталықтан шетке жылжыту; қоғамдағы жеңілдіктерден көп дауыстың бірі болуға көшу; бақылаудан куәлікке, сақтаудан миссияға және институттан қозғалысқа өту. Кейбір евангелистер мәңгілік құтқарылуға баса назар бөлсе, дамып келе жатқан шіркеудің көпшілігі осы уақыттағы құтқарылуға көңіл бөледі. Сынаптауларға жауап ретінде, дамып келе жатқан шіркеудегілер құтқару және жаратылыс теологияларына «әрі-бері» көзқарасты ұстанудың маңызды екенін айтады. Кейбір евангелистер мен фундаменталистер «тырысқан құтқарушылар» ретінде қарастырылады, сондықтан олар жақсы жаңалықты агрессивті және ашулы түрде жеткізу арқылы адамдарды айыптау қаупі бар. Постмодернизм контекстінде билік туралы мәлімдемелерге жауап ретінде сенімсіздік туындауы мүмкін, сондықтан сүйіспеншілікке толы және бекітуге бағытталған көзқарас ұсынылады. Бұл 21-ші ғасырдың индустриалды емес батыс мәдениеттерімен конструктивті қарым-қатынас құруға негіз бола алады. Иан Мобсбидің айтуынша, дамып келе жатқан шіркеудің негізінен деконструкцияға және шіркеудің қазіргі формаларын қабылдамауға бағытталғаны туралы пікірді қабылдамау керек.

According to Stuart Murray, Christendom is the creation and maintenance of a Christian nation by ensuring a close relationship of power between the Christian church and its host culture. Today, churches may still attempt to use this power in mission and evangelism. The emerging church considers this to be unhelpful. Murray summarizes Christendom values as: a commitment to hierarchy and the status quo; the loss of lay involvement; institutional values rather than community focus; church at the centre of society rather than the margins; the use of political power to bring in the Kingdom; religious compulsion; punitive rather than restorative justice; marginalisation of women, the poor, and dissident movements; inattentiveness to the criticisms of those outraged by the historic association of Christianity with patriarchy, warfare, injustice and patronage; partiality for respectability and top down mission; attractional evangelism; assuming the Christian story is known; and a preoccupation with the rich and powerful. The emerging church seeks a post Christendom approach to being church and mission through: renouncing imperialistic approaches to language and cultural imposition; making 'truth claims' with humility and respect; overcoming the public/private dichotomy; moving church from the center to the margins; moving from a place of privilege in society to one voice amongst many; a transition from control to witness, maintenance to mission and institution to movement. While some Evangelicals emphasize eternal salvation, many in the emerging church emphasize the here and now. In the face of criticism, some in the emerging church respond that it is important to attempt a "both and" approach to redemptive and incarnational theologies. Some Evangelicals and Fundamentalists are perceived as "overly redemptive" and therefore in danger of condemning people by communicating the gospel in aggressive and angry ways. A more loving and affirming approach is proposed in the context of post modernity where distrust may occur in response to power claims. It is suggested that this can form the basis of a constructive engagement with 21st century post industrial western cultures. According to Ian Mobsby, the suggestion that the emerging church is mainly focused on deconstruction and the rejection of current forms of church should itself be rejected.

Постмодерн дүниетанымы мен герменевтика

Жаңадан пайда болып жатқан шіркеу – Батыс христиандығында модернизмнің ықпалына жауап ретінде туындаған құбылыс. 20 ғасырдың соңында кейбір әлеуметтанушылар шындықты қабылдаудың постмодернистік тәсілдеріне сәйкес келетін мәдени өзгерістерді байқағанда, бір топ христиан шіркеу ішінде өзгерістер жасауды қолға алды. Бұл христиандар заманауи шіркеудің модернизмге мәдени тұрғыдан байланысты екенін сезінді. Жаңа мәдени жағдайға қалып қою үшін олар өз әрекеттерін өзгертті. Жаңадан пайда болған христиандар заманауи шіркеуді институционалдық құрылымдар, жүйелі теология, ұсыныстық оқыту әдістері, ғимараттарға артық көңіл бөлу, миссияны тартымды ету, кәсіби дін қызметкерлері және саяси процеске тым көп араласу, сондай-ақ пайдасыз тілдер ("Christianese") сияқты мәселелер бойынша сынға алды. Осының нәтижесінде, жаңадан пайда болған шіркеудің өкілдері заманауи христиандық догмаларды қайта қарау қажет деп есептейді. Мұның бір жолы – алдын ала дайындалған хабарды жариялаудың орнына диалогқа түсу, соның арқылы адамдардың Киелі Рух арқылы өздерінің жолдарымен Исаға келуіне мүмкіндік беру. Көптеген жақтастары Мәсіх сияқты болуға және жақсы үлгі көрсету арқылы шәкірттер тәрбиелеуге ұмтылып, қозғалысты басқаратын миссиологиялық қағидаларды қабылдайды. Жаңадан пайда болған шіркеу қозғалысы сенімдер мен практикалардың әртүрлілігімен сипатталады, бірақ кейбіреулері қасиетті рәсімдерге, ізгі амалдарға, саяси және әлеуметтік белсенділікке аса ден қояды. Көптеген жаңадан пайда болатын шіркеулер догматикалық жариялау мен дінге өтуге қарағанда, теңдес диалогқа баса назар аударатын евангелизм тәсілін қабылдады. Жаңадан пайда болған шіркеу қозғалысында Жазбалардың әртүрлі түсіндірмелері мойындалады. Қозғалысқа қатысушылар Жақ Деррида және Стэнли Фиш сияқты постмодернист ойшылдардың идеяларын еске түсіре отырып, түсіндіру процесіне заманауи оқырманның мәдени контекстінің әсеріне ерекше мән береді. Сондықтан кейбір жаңадан пайда болған шіркеулерде Киелі кітап пен тарихқа қатысты повестволық тәсіл жүйелі теология мен жүйелі экзегезде кездесетін экзегетикалық және догматикалық тәсілдерге қарағанда басымдыққа ие, олар көбінесе редукционистік деп қарастырылады. Ал басқалары түрлі тәсілдерді қолданады.

The emerging church is a response to the perceived influence of modernism in Western Christianity. As some sociologists commented on a cultural shift that they believed to correspond to postmodern ways of perceiving reality in the late 20th century, some Christians began to advocate changes within the church in response. These Christians saw the contemporary church as being culturally bound to modernism. They changed their practices to relate to the new cultural situation. Emerging Christians began to challenge the modern church on issues such as: institutional structures, systematic theology, propositional teaching methods, a perceived preoccupation with buildings, an attractional understanding of mission, professional clergy, and a perceived preoccupation with the political process and unhelpful jargon ("Christianese"). As a result, some in the emerging church believe it is necessary to deconstruct modern Christian dogma. One way this happens is by engaging in dialogue, rather than proclaiming a predigested message, believing that this leads people to Jesus through the Holy Spirit on their own terms. Many in the movement embrace the missiology that drives the movement in an effort to be like Christ and make disciples by being a good example. The emerging church movement contains a great diversity in beliefs and practices, although some have adopted a preoccupation with sacred rituals, good works, and political and social activism. Much of the Emerging Church movement has also adopted the approach to evangelism which stressed peer to peer dialogue rather than dogmatic proclamation and proselytizing. A plurality of Scriptural interpretations is acknowledged in the emerging church movement. Participants in the movement exhibit a particular concern for the effect of the modern reader's cultural context on the act of interpretation echoing the ideas of postmodern thinkers such as Jacques Derrida and Stanley Fish. Therefore a narrative approach to Scripture, and history are emphasized in some emerging churches over exegetical and dogmatic approaches (such as that found in systematic theology and systematic exegesis), which are often viewed as reductionist. Others embrace a multiplicity of approaches.

Үлкен дәстүрлі дін

Кейбір жаңадан пайда болған шіркеу басшылары дінаралық диалогты өздерінің тарихтарын бөлісу және басқалардың тарихтарынан үйрену құралы деп қарастырады. Кейбір жаңадан пайда болатын шіркеу христиандары христиандық ішінде адамзаттың шындыққа және Құдаймен жақсы қарым-қатынасқа қадам басқан дамуы үшін құнды, түбегейлі түрде әртүрлі көзқарастар бар екеніне сенеді, және осы әртүрлі көзқарастар айыптаудың орнына христиандық мейірімділікке лайық деп санайды.

Ортаға қойылған жиын

Бұл қозғалыста жинақтар теориясы христиан шіркеуінің өзін топ ретінде қабылдауындағы түбірлі өзгерісті түсіну құралы ретінде пайдаланылады. Жинақтар теориясы – математикадағы сандардың топқа немесе жинаққа қатыстылығын анықтауға мүмкіндік беретін ұғым. Шектелген жинақ мүшеліктің нақты "ішінде" және "сыртында" деген анықтамалары бар топты сипаттайды. Христиан шіркеуі көбінесе өзін шектелген жинақ ретінде ұйымдастырды, яғни ортақ сенімдер мен құндылықтарды бөлісетіндер жинақтың құрамында, ал келіспейтіндер – сыртында болады. Орталық жинақ мүшелікті алдын ала белгіленген шекаралармен шектемейді. Оның орнына, орталық жинақ орталық нүктеге қатысты құрылады. Мүшелік осы нүктеге ұмтылуға байланысты. Орталық нүктеге қарай қозғалатын элементтер жинақтың бөлігі болып табылады, ал одан алыстағандары – емес. Орталық жинақ тұрғысынан христиандық мүшелік Исаға ұмтылуға байланысты болады. Сондықтан христиан адамды ортақ сенімдер мен құндылықтардың шектеулі жиынтығы емес, Мәсіхке бағытталғандығы мен оған ұмтылуы анықтайды.

Шынайылық және әңгіме

Бұл қозғалыста тәжірибе алмасуға куәліктер беру, дұға ету, бірге оқу, ортақ дастарқан басу және басқа да қоғамдық амалдар артықшылық беріледі, олардың пікірінше, бұл Игі Жардың (Евангелиенің) тұжырымдамалық баяндалуынан гөрі жеке және шынайы. Жаңадан пайда болатын шіркеудегі ұстаздар Киелі Кітапты және оның хикаяларын өз қауымдастығының әлеуметтік және жеке өміріне қатысты маңыздылық пен мән табу үшін, құтқарылу және мінез-құлық туралы мәдени, тұжырымдамалық абсолюттерді іздеу мақсатында емес, бір линза арқылы қарастыруға бейім. Жаңадан пайда болып жатқан шіркеулер қазіргі консервативті евангелизм мен фундаментализмде көбінесе қабылдамайтын пікірлері бар адамдар үшін қауіпсіз орта құрып жатырмыз деп мәлімдейді. Қозғалыста догматикалық негіздегі уағыздаудан гөрі сынсыз, дінаралық диалогқа басымдық беріледі. Хикая мен баяндау догматиканың орнын басады:

Қозғалыстағы адамдар дәстүрлі мағынадағы агрессивті апологетикаға немесе қарсыласушы уағызға бармайды, олар христиан қауымымен әңгімелесу және қарым-қатынас арқылы шындықты өздері табуға мүмкіндік беруді қалайды.

Миссиялық өмір

Бұл қозғалысқа қатысушылар Мәсіхтің тәндік болмысына ие болуы олардың теологиясын қалыптастырады деп мәлімдейді. Олар Құдай адам түрінде дүниеге келген кезде, оған еретін жандар (жеке және қауымдық тұрғыда) айналасындағы жағдайға еніп, жергілікті деңгейде қатысу арқылы сол мәдениетті өзгертуге ұмтылады. Бұл толыққанды қатысу әлеуметтік белсенділік, қонақжайлылық және игілік істер сияқты түрлі нысандарда көрінеді. Мәдениетке жасалған осы пайдалы әрекет миссионерлік өмір деп аталады. Миссионерлік өмір құтқарылуға евангелистік басымдықпен салыстырғанда, уақытша және әлеуметтік мәселелерге назар аударуға бағытталды. Көптеген жаңадан пайда болатын шіркеулер контекстуалдылыққа және, демек, контекстуалды теологияға ерекше мән берді. Контексттік теология – «Евангелиенің рухы мен хабары, христиан халқының дәстүрі, теологиялық тұрғыдан қарағанда мәдениет және сол мәдениеттегі әлеуметтік өзгерістерді ескере отырып теологияны жүргізу тәсілі» деп анықталған. Жаңадан пайда болатын шіркеулер осы синтетикалық (немесе трансценденттік) контексттік теология үлгісіне сүйене отырып, Киелі кітапқа, христиан халқына, мәдениетке, адамзатқа және әділдікке жоғары баға беруге тырысады. Осы «бірнеше аспектіні қамтитын» көзқарас контексттік теологияны ерекшелендіреді. Жаңадан пайда болатын қауымдастықтар әлеуметтік әрекеттерге, қоғамдық өмірге қатысуға, жаһандық әділдікке және құрбандықпен көрсетілетін қонақжайлылыққа қатысып, Құдайдың кеңшілігін тануға және бөлісуге ұмтылады. 2006 жылы «Жаңадан пайда болатын шіркеу форумы» атты конференцияда Джон Франке: «Иса Мәсіх шіркеуі – Ізгі хабардың өзінің мақсаты емес, тек Құдайдың миссиясын тарату құралы» және: «Шіркеу миссия – бұл шіркеу басқаратын бағдарлама емес, шіркеудің өмір сүру себебінің өзі екенін мойындауға асықпады» деді. Миссионерлік өмір сүруге және кеңпейілділікке баса назар аудару көптеген жаңадан пайда болған шіркеулерді өмірлік ритмді дамыту арқылы өздерінің қызметтерін тереңдетуге және әлеммен миссионерлік махаббатпен байланысуға жетеледі.

Шығармашылық және қайта ашылған руханилық

Бұл көркем, неохаризматикалық сипаттағы құлшылық стилінен бастап, қазіргі заманғы музыка мен фильмдерді пайдалануға дейін, сондай-ақ ежелгі литургиялық дәстүрлер мен руханилықтың әртүрлі көріністерін қамти алады – бәрі де шіркеу жиналысын жергілікті қоғамның талғамына сай ету мақсатында. Жаңадан пайда болған шіркеулер католик, англикан және шығыс православие шіркеулерінің, сондай-ақ кельт христиандығының дәстүрлері сияқты көптеген тарихи дәстүрлерден құлшылық элементтерін алуға құштар. Осы және басқа да діни дәстүрлерден туындаған шіркеу топтары литургия, дұға мұңшалары, иконалар, рухани жетекшілік, лабиринт және lectio divina сияқты әртүрлі тарихи шіркеу тәжірибелерін қабылдап, бейімдеп, үйлестіреді. Жаңадан пайда болған шіркеу кейде «Ежелгі болашақ» шіркеу деп те аталады. Батыс постиндустриалды елдеріндегі маңызды әлеуметтік өзгерістердің бірі – мистиканың жаңа «ескі» формаларының пайда болуы. Руханилықтың өркендеуіне тұтынушылық, жаһандану және ақпараттық технологиялардың дамуы себеп болады. Сондықтан, жаңадан пайда болған шіркеу постмодернистік руханилықтың жаңа контекстінде, мистиканың жаңа түрі ретінде жұмыс істейді. Бұл әлеуметтік өзгерістен туындайды: бұрын көпшілік материалист/атеист (модерн позиция) саналса, қазір көптеген адамдар рухани нәрсеге сенеді және оны іздейді (постмодерн көзқарас). Бұл діннен руханилыққа қарай маңызды ауысу деп сипатталады. «Рухани туризм» дәуірінде Жаңадан пайда болған шіркеулер қозғалысы адамдарға рухани туристерден христиан паломнигіне айналуына көмектесуге тырысады. Көптеген адамдар ежелгі христиандық ресурстарды, мысалы, contemplation және дұғаның contemplation формаларын, символдық көп сезімді құлшылықты, әңгіме айтуды және тағы да көптеген нәрселерді қазіргі заманға бейімдеу арқылы пайдаланады. Бұл да назарды өзгертуді талап етеді, себебі шіркеуден алысқан және бұрынғы шіркеуге қайта оралмаған адамдардың көпшілігі «рас» емес, «жұмыс істейтін» нәрсені іздейді.

This can involve everything from expressive, neocharismatic style of worship and the use of contemporary music and films to more ancient liturgical customs and eclectic expressions of spirituality, with the goal of making the church gathering reflect the local community's tastes. Emerging church practitioners are happy to take elements of worship from a wide variety of historic traditions, including traditions of the Catholic, Anglican and Eastern Orthodox Churches, and Celtic Christianity. From these and other religious traditions emerging church groups take, adapt and blend various historic church practices including liturgy, prayer beads, icons, spiritual direction, the labyrinth, and lectio divina. The emerging church is also sometimes called the "Ancient Future" church. One of the key social drives in Western post industrialised countries, is the rise in new "old" forms of mysticism. This rise in spirituality appears to be driven by the effects of consumerism, globalisation and advances in information technology. Therefore, the emerging church is operating in a new context of postmodern spirituality, as a new form of mysticism. This capitalizes on the social shift in starting assumptions from the situation that most are regarded as materialist/atheist (the modern position), to the fact that many people now believe in and are searching for something more spiritual (postmodern view). This has been characterised as a major shift from religion to spirituality. In the new world of 'spiritual tourism', the Emerging Church Movement is seeking to missionally assist people to shift from being spiritual tourists to Christian pilgrims. Many are drawing on ancient Christian resources recontextualised into the contemporary such as contemplation and contemplative forms of prayer, symbolic multi sensory worship, story telling and many others. This again has required a change in focus as the majority of unchurched and dechurched people are seeking 'something that works' rather than something that is 'true'.

Жаңа технологияларды қолдану

Жаңадан пайда болып жатқан шіркеу топтары Интернетті орталықтандырылмаған коммуникация құралы ретінде пайдаланады. Шіркеу веб-сайттары қоғамдық шаралар туралы хабарландырулар жариялау үшін қолданылады және көбінесе блогтар, Facebook топтары, Twitter аккаунттары сияқты, қатысуға бағытталған жаңа технологиялардың орталығы болып табылады. Блогтарды пайдалану – жаңадан пайда болып жатқан шіркеу үшін ерекше танымал және тиімді коммуникация құралы. Блогтар арқылы мүшелер теология, философия, өнер, мәдениет, саясат және әлеуметтік әділеттілік туралы әңгімелеседі, бұл олардың жергілікті қауымдастықтарында да, жаңадан пайда болып жатқан шіркеудің кең ауқымында да болады. Бұл блогтар қасиетті және дүниелік мәдениетті бірге алып, шіркеудің контекстуалдық теологияға бағытталғандығының жарқын мысалы болып табылады.

Адеп пен әділдік

Көптеген жаңадан пайда болатын шіркеу топтары Мәсіхтің синоптикалық жақсы жаңалықтарына қайта оралып, 'миссиялық моральға' сүйене отырып, Құдайдың барлық нәрсені жаңарып, жақсы қарым-қатынасқа келтіруге тырысатындығын түсінеді. Бұл, Құдайдың шәкірттік жолда сүйіспеншілікпен қарауының маңызды екенін көрсетеді, себебі Мәсіх әлеуметтік жағынан шеттетілген және ауру адамдармен бірге болды, бұл парызшылдар мен саддукейлердің және олардың тазалық ережелеріне қарсы болды. Осы қозғалыс аясында дәстүрлі христиандардың жеке құтқарылуға, соңғы заман туралы теологияға немесе өркендеушіл жақсы жаңалыққа баса назар аударуы сынға алынуда. Көптеген адамдар бұл қозғалыста Құдайдың жердегі патшалығының іс жүзіндегі көрінісі, яғни әлеуметтік әділдік туралы алаңдаушылықтарын білдіреді. Бұл алаңдаушылық жергілікті қоғамдастыққа байланысты түрлі жолдармен және олардың «консервативті» және «либералды» деп аталатын «модернистік» ұғымдарынан асып түсетіндігіне сенетін жолдармен көрінеді. Әділдікке деген бұл қамқорлық кедейлерді тамақтандыру, науқастар мен түрмедегілерді аралау, заманауи құлдықты тоқтату, жүйелі және мәжбүрлеуші билік құрылымдарын «постколониалдық түсіндіру арқылы» сынау және қоршаған ортаны қорғау ісіне атсалысу сияқты істерде көрінеді.