Кіріспе

Математикадағы арнайы математикалық функциялардың түрлері

Математикада жоғарғы және төменгі толық емес гамма функциялары – нақты интегралдар сияқты түрлі математикалық есептерді шешуге қолданылатын арнайы функциялардың түрлері болып табылады. Олардың аттары интегралдық анықтамаларынан шығады, бұл анықтамалар гамма функциясына ұқсас, бірақ әртүрлі немесе «толық емес» интеграл шектерімен беріледі. Гамма функциясы нөлден шексіздікке дейінгі интеграл ретінде анықталады. Бұл төменгі толық емес гамма функциясымен қайшы келеді, ол нөлден өзгермелі жоғарғы шекке дейінгі интеграл ретінде анықталады. Сол сияқты, жоғарғы толық емес гамма функциясы өзгермелі төменгі шектен шексіздікке дейінгі интеграл ретінде анықталады.

Күрделі мәндерге жалғастыру

Төменгі толық емес гамма және жоғарғы толық емес гамма функциялары, жоғарыда нақты оң s және x үшін анықталғандай, x және s-ке қатысты голоморфтық функцияларға кеңейтілуі мүмкін, бұл күрделі x және s-тің дерлік барлық комбинациялары үшін анықталған. Кешенді талдау нақты толық емес гамма функцияларының қасиеттері олардың голоморфтық аналогтарына қалай ауысатынын көрсетеді.

Салалар

1=z = 0 нүктесінде төбесі бар 'C' секторындағы секторлар күрделі өрнектер үшін қолайлы домендер болып табылады. D секторы z ≠ 0 және α − δ < arg z < α + δ шартын орындайтын барлық кешенді z-ден тұрады, мұнда α – белгілі бір сан және 0 < δ ≤ π. Көбінесе α кез келгендей таңдалуы мүмкін және оны көрсетпейді. Егер δ көрсетілмесе, ол деп есептеледі, ал сектор шын мәнінде 'C' жазықтығының толық бөлігі болып табылады, 1=z=0 нүктесінен басталатын және -α бағытына қарай бағытталған жарты сызықтан басқа, бұл әдетте кесілім ретінде қолданылады. Ескерту: Көптеген қолданбалар мен мәтіндерде α 0 деп есептеледі, бұл секторды оң нақты ось төңірегінде орналастырады.

Филиалдар

Атап айтқанда, кез келген мұндай секторда D-де жалғыз мәнді және голоморфты логарифм болады, оның жолғары бөлігі белгілі бір диапазонмен шектелген. Мұндай шектелген логарифм негізінде z^(s) және толық емес гамма функциялары D-де (немесе 'C'×D) жалғыз мәнді, голоморфты функцияларға дейін азаяды, олар D-дегі көп мәнді аналогтарының тармақтары деп аталады. α-ға 2π-нің еселігін қосу, сол D-дегі басқа да байланысты тармақтар жиынтығын тудырады. Дегенмен, берілген контексте α тұрақты деп есептелінеді және барлық қатысты тармақтар оған байланысты. Егер , тармақтар негізгі деп аталады, себебі олар оң нақты осьтегі нақты аналогтарымен сәйкес келеді. Ескерту: Көптеген қолданыстар мен мәтіндерде формулалар тек негізгі тармақтар үшін ғана дұрыс болады.

Бағдарламалық жасақтаманы іске асыру

Толық емес гамма функциялары әр түрлі компьютерлік алгебра жүйелерінде қолжетімді. Тікелей қол жетімді болмаған жағдайда да, толық емес функция мәндерін әдетте электрондық кестелерде (және компьютерлік алгебра пакеттерінде) бар функцияларды пайдаланып есептеуге болады. Мысалы, Excel-де оларды гамма функциясымен және гамма үлестіру функциясымен біріктіріп есептеуге болады. Төменгі толық емес функция: =EXP(GAMMALN(s))*GAMMA.DIST(x;s;1;TRUE). Жоғарғы толық емес функция: =EXP(GAMMALN(s))*(1-GAMMA.DIST(x;s;1;TRUE)). Бұл гамма таралымының жинақталған таралу функциясының анықтамасынан туындайды. Python-да Scipy кітапханасы толық емес гамма функцияларының нұсқаларын ұсынады, бірақ бірінші аргумент үшін теріс мәндерді қолдамайды. mpmath кітапханасының функциясы барлық кешенді аргументтерді қолдайды.