Кіріспе

Қаржылық термин

Қаржыда, бағалы қағаздың табысы – бағалы қағаз иесіне күтілетін кірістің өлшемі болып табылады. Бұл инвестициядан алынатын кірістің бір бөлігі, ал екінші бөлігі – бағалы қағаздың нарықтық бағасының өзгеруі. Бұл шара тұрақты кіріс беретін бағалы қағаздарға, қарапайым акцияларға, басым акцияларға, айырбасталатын акцияларға және облигацияларға, аннуитеттерге және жылжымайтын мүлікке инвестициялауға қолданылады. Табыстың түрлері әртүрлі, ал есептеу әдісі нақты табыс түріне және бағалы қағаз түріне байланысты.

Артықшылықты акциялар

Дивиденд мөлшерлемесі – бір жыл ішінде төленген дивидендтердің жалпы сомасы, артықшылықты акцияның номиналды құнына бөлінгендегі көрсеткіш. Ағымдағы кірістілік – осы төлемдердің артықшылықты акцияның нарықтық бағасына бөлінуі. Егер артықшылықты акцияның мерзімі біткенде немесе қайтару шарты болса (әрдайым бола бермейді), мерзіміне дейінгі кірістілік және қайтару бойынша кірістілікті есептеуге болады.

Ортақ акциялар

Дивидендтердің ағымдағы табысы – жылдық есептелген ақшалай дивиденд (доллар, юань, иена және т.б.) бір акцияның қазіргі нарықтық бағасына бөлінеді. Көптеген веб-сайттар мен есептер өткен жылғы төлемдерді емес, күтілетін келесі жылғы төлемдермен жаңартылады.

REIT, роялтилік траст, табыс траст, аннуитеттер

REIT-терден, роялтилік трастардан, табыс трастарынан және аннуитеттерден түсетін үлестірулер жиі капиталдың қайтарылуын, табылған табыстан артық ақшалай қаражатты қамтиды.

Өнімге әсер ететін факторлар

Барлық қаржы құралдары қаржы нарықтарында бір-бірімен бәсекелеседі. Инвесторлардың тәуекелге қатысты көзқарасы, олардың нақты бір қағазға инвестиция жасауын негіздеу үшін қажетті кірістің мөлшеріне әсер етеді. Жоғары кіріс иелеріне инвестицияларын жылдамдатырып қайтаруға мүмкіндік береді, соның салдарынан тәуекелді азайтады. Барлық басқа факторлар бірдей болған жағдайда, эмитенттің кредиттік рейтингісі неғұрлым төмен болса, кіріс де соғұрлым жоғары болуы керек. Бұл инвесторлардың эмитенттің пайыз төлеу және негізгі соманы номиналды құнымен қайтару міндеттемелерін орындамауы мүмкін екендігінен туындаған қосымша тәуекел үшін компенсация талап етуін көрсетеді. Кіріс деңгейі инфляция күтілімдерімен және экономиканың жалпы жағдайымен (бизнес айналымы) байланысты өзгереді. Инвесторлар болашақта инфляцияның жоғарылауынан қорқуы себепті, сатып алу қабілетін сақтау үшін бүгін жоғары кіріс талап етеді. Белгілі бір кіріс әкелетін қағаздың кірісі, қаржы нарығындағы пайыздық ставкалармен кері пропорционалды. Мысалы, инфляция немесе экономикадағы өзгерістерге байланысты нарықтық ставкалар өссе, облигация немесе вексельдің бағасы төмендейді, бұл оның кірісін нарықтық ставкалармен теңдікте ұстау үшін жоғарылатады. Керісінше, егер нарықтық ставкалар төмендесе, облигацияның бағасы артуы керек, ал кірісі төмендеуі тиіс, басқа барлық жағдайлар өзгермейді. Қалыпты нарық жағдайында, ұзақ мерзімді белгілі кіріс әкелетін қағаздар (мысалы, 10 жылдық облигация) қысқа мерзімді қағаздарға қарағанда (мысалы, 2 жылдық облигация) жоғары кіріс береді. Бұл ұзақ мерзімді қағаздардың болашақтағы жағдайлардың белгісіздігіне, әсіресе нарықтық пайыздық ставкалардың өзгеруіне көбірек сезімтал екендігін көрсетеді. Сондықтан, ұзақ мерзімді қағаздардың бағасының ауытқуына бейімділігі жоғары. Кіріс пен мерзім арасындағы байланыс кіріс қисығы арқылы сипатталады.

Ерекше жағдайлар

Ауыспалы пайыздық ставкалы облигациялар мен қарыздық қағаздар және инфляцияға байланысты қорғалған мемлекеттік бағалы қағаздардан түсетін купон төлемдері белгілі бір эталонға сәйкес мерзімді түрде жаңартылады. Осы бағалы қағаздар бойынша болашақ купон төлемдерін дәл есептеу мүмкін болмайды, сондықтан мерзіміне дейінгі түсімділік пен ішкі қайтарымдылықты есептеуге болмайды. Басқа көрсеткіштерді пайдалану қажет.