Кіріспе

Католик шіркеуінде Сиена соборы (1423–1424) шіркеуде реформалар жасауға тырысқан Кеңестік қозғалыстың белгілі бір нәтижеге келмеген кезеңін білдірді. Егер ол жалғасқанда, ол әлемдік собор ретінде танылған болар еді. Әлемдік соборлардың ресми тізімінде Сиена соборы енді тізімде жоқ, себебі ондағы консилиаризм кейіннен дінге қарсылық деп жарияланды.

Тарих

Констанс кеңесінің талаптарына сәйкес, шіркеу саясатын талқылау үшін мерзімді экуменикалық кеңестерді шақыруға уәкілеттік алған папа Мартин V Павияда кеңес шақырды. Бірақ 1423 жылдың 23 сәуірінде Павияда оба індеті басталып кеткен соң, кеңес жартылай ғана ашылды да, дереу Сиенаға көшірілді. Сиенадағы Кеңес Констанста қабылданған тәртіппен жұмыс істеді. Бастапқыда, қаланың Кеңес мүшелеріне берген қауіпсіздік кепілдемелерінің кейбір формальды талаптары папалық құқықтармен қақтығыс тудырды. Кеңеске қатысушылардың саны аз болды, әсіресе Альпі тауларынан тыс аймақтардан келген жоғары дәрежелі дін қызметкерлерінің қатысуы сирек болды. 6 қарашадағы ашылу сессиясында Кеңесте жоғары рухты қызметкерлердің өкілдері ретінде бар болғаны екі кардинал және жиырма бес митралы прелат (епископ) болды. Дегенмен, 8 қарашада төрт жарлық жарияланды, олардың барлығы оңай нысаналарға бағытталған: жақында Констанс кеңесінде, қауіпсіздікке кепілдік берілгеніне қарамастан, өртеуге берілген еретик реформатор Ян Густың ізбасарларына, сондай-ақ ең жоғарғы билік – Киелі кітап деп мәлімдеген Джон Уиклифтің ағылшын ізбасарларына қарсы; схизмалық антипапа Бенедикт XIII-нің ізбасарларына қарсы; гректермен және басқа Шығыс православие шіркеулерімен келіссөздерді кейінге шегеру туралы жарлық (кейіннен Флоренция кеңесінің ұзақ отырыстарында, 1438-1445 жылдары қабылданған келісімдерге енгізілді); және ереске қарсы күшейтілген сақтықты талап ететін жарлық, ол ең оңай нысана болып табылды. Кеңестің ресми отырыстары Сиена соборында, ал діни рәсімдерді қажет етпейтін отырыстар оның сакристиясында өтті. Католик шіркеуінің ішіндегі нақты институционалдық реформаларға қатысты ұсыныстар ауыр атмосферада қалып қойды. Француздардың жергілікті басқаруды күшейтуге қатысты ұсыныстары ("Галликандық" ұсыныстар, жалпы алғанда) Папа Куриясының адалдарының қарсылығын тудырды. Сиенада бұл мәселеде ешқандай нәтижеге қол жеткізілмеді. 1424 жылдың 19 ақпанында Базель келесі кеңес орны ретінде таңдалды және Кеңес келесі күні таратылды (7 наурызда жарияланған жарлық). Француз мүшелері шіркеудің толыққанды реформасы "in capite et in membris" ("басында да, мүшелерінде де") аяқталғанша Кеңесті жалғастыруды қалаған, бірақ жаңа алаукүштен сақтану үшін, немесе Пападан қорқу себепті (Сиена Оңтүстік Тосканада Папа мемлекеттеріне жақын орналасқандықтан) олар кетіп қалды. Келесі кеңес орнын Папалық биліктің қарулы күштерінен алыс таңдауы маңызды. Сиена билеушілері қарыздарын төлемеген ешкімді қаладан шығармайтындықтарын қадағалады.