Кіріспе

Ресейде таралған урал тілі Ерзя тілі (эрзянь кель, eŕźań keĺ), сондай-ақ ерзя немесе тарихи түрде ариса деп те аталады, шамамен 300 000 адам Мордовия Республикасының солтүстік, шығыс және солтүстік-батыс бөліктерінде, сондай-ақ Ресейдегі Нижний Новгород, Чувашия, Пенза, Самара, Саратов, Оренбург, Ульяновск, Татарстан және Башқортостан облыстарының іргелес аймақтарында сөйлейді. Армения мен Эстонияда, сондай-ақ Қазақстан мен Орталық Азияның басқа да мемлекеттерінде осы тілде сөйлейтін диаспоралар кездеседі. Қазіргі уақытта Ерзя тілі орыс тілінде қолданылатын кириллица әрпімен жазылады, онда ешқандай өзгеріс енгізілмейді. Мордовияда Ерзя тілі мокша және орыс тілдерімен бірге ресми тіл мәртебесіне ие. Бұл тіл урал тілдерінің мордвин тобына жатады. Ерзя тілі мокша тіліне өте жақын, бірақ оның фонетикасы, морфологиясы және сөздік қоры ерекшеленеді.

Морфология

Барлық басқа урал тілдері сияқты, ерзя тілі – грамматикалық қатынастарды жұрнақтар арқылы көрсететін жалғастырмалы тіл.

Үлгі мәтіні

Шумбрат (Šumbrat) Сәлем (бір адамға)
Шумбратадо (Šumbratado) Сәлем (көп адамға)
Кода тонь леметь? (Koda toń ĺemet́?) Сенің атың кім?
Монь лемем (Moń ĺemem .) Менің атым .
Сюкпря (Śukpŕa) Рақмет
Вастомазонок (Vastomazonok) Сау бол
Ава (ava) Әйел
Ломань (lomań) Ер адам, кісі
Эйкакш (ejkakš) Бала
Ялга (jalga), оя (oja) Дос
Тетя (t́et́a) Әке
Ава (ava) Ана
Цёра (ćora) Ұл
Тейтерь (t́ejt́eŕ) Қыз
Кудо (kudo) Үй
Ош (oš) Қала
Мастор (mastor) Жер, ел
Килей (kiĺej) Көгал
Лей (ĺej) Өзен
Вирь (viŕ) Орма
Эрьке (eŕke) Көл
Кинига (kińiga), конёвкс (końovks) Кітап
Столь (stoĺ), тувор (tuvor) Үстел
Пине (pińe) Ит
Псака (psaka), катка (katka) Мысық
Ракша (rakša) Жануар
Овто (ovto) Аю
Кал (kal) Балық
Барлық адамдар бостандық пен қадір-қасиет және құқықтарда тең туады. Олар ақыл-ой және ар-ұжданмен жабдықталған және бір-біріне бауырластық рухпен қарым-қатынас жасауы керек.