Кіріспе

Индонезияның дәстүрлі тағамы

Гудег – Индонезияның Орталық Явадағы Йогьякарта қаласынан шыққан дәстүрлі яван тағамы. Гудег жас, піспеген жаңғақ жемісінен (гори, нанка муда) пальма қанты мен кокос сүтінде бірнеше сағат қайнатылады. Тағы қосымша дәмдеуіштерге сарымсақ, шалқан, шамжаңғақ, кориандр тұқымы, галангал, лавр жапырақтары және тик жапырақтары кіреді, соңғысы тағамға қызғылт қоңыр түс береді. Оны көбінесе «жасыл жаңғақ жемісінен жасалған тәтті сорпа» деп сипаттайды.

Қызмет көрсету

Өзін-өзіне берілгенде, гудег тек жас жаңғақ пен кокос сүтінен ғана тұратындықтан, вегетариандық тағам ретінде қарастырылуы мүмкін. Дегенмен, гудег көбінесе жұмыртқа немесе тауықпен беріледі. Гудег ақ күрішпен, тауықпен – опор аям (кокос сүтінде пісірілген тауық) немесе аям горенг (қуырылған тауық), telur pindang, opor telur немесе қарапайым қайнатылған жұмыртқа, тофу және/немесе темпе, сондай-ақ самбел горенг кречек – қуырылған сиыр етінің қабығынан жасалған тұйықпен бірге ұсынылады.

Вариациялар

Гудегтің бірнеше түрі бар: құрғақ, ылғал, Йогьякарта стилі, Соло стилі және Шығыс Ява стилі. Құрғақ гудегте кокос сүті аз болғандықтан, соусы да аз болады. Ылғал гудегте кокос сүті көп қосылады. Ең көп таралған гудег Йогьякартадан, ол әдетте тәтті, құрғақ және қызғылт түсті болады, себебі бояу үшін тик жапырақтары қосылады. Суракарта қаласынан шыққан Соло гудегі көбірек сулы және тұтқыр, кокос сүті мол, ал түсі ақшыл, өйткені тик жапырақтары көбінесе қосылмайды. Йогьякарта гудегін әдетте "қызыл гудег" деп, ал Соло гудегін "ақ гудег" деп атайды. Шығыс Ява стиліндегі гудег Йогьякарта стиліндегі гудегке қарағанда дәмді және ащырақ болады. Гудег дәстүрлі түрде Йогьякартамен байланысты, сондықтан Йогьякарта кейде "Кота Гудег" (гудег қаласы) деп аталады. Йогьякарта гудегінің басты орталығы – Йогьякарта сұлтандығы сарайының шығыс жағындағы Виджилан ауданында.

Қол жетімділігі және таңбалауы

Гудгег бамбуктан жасалған бесекке, кендилге (саз құмыраға) немесе консервіленген күйде сақталуы мүмкін. Консервіленген гудег бір жылға дейін сақталады. Гудег тағамын ұсынатын варунгтар мен мейрамханаларды Индонезияның Джакарта сияқты қалаларында кездестіруге болады. Бұл тағам жава мейрамханаларында танымал, сондай-ақ Сингапур сияқты көрші елдерде де бар.