Қабылдау: Психологиялық тұрғыдан қарастыру және өмірдегі маңызы
Acceptance
Психологияда қабылдау – жағдайға наразылықсыз мойынұру. Өзіңді қабылдау – кемшіліктерге қарамастан, өзіңді бағалау, қолдау процесі. Өзгеріске бейімделу.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жағдайдың нақтылығына адамның келісімі.
Person's assent to the reality of a situation
Адам психологиясында қабылдау – адамның жағдайдың соңғылығын өзгертуге немесе қарсылық көрсетуге тырыспай тануы және оған көнуі. Бұл өзгерістерді жеке және қоғамдық деңгейде бастан өткергенде көрініс табады.
Acceptance in human psychology is a person's recognition and assent to the finality of a situation without attempting to change or protest it. This plays out at both the individual and societal level as people experience change.
Қабылдау түрлері
Қабылдау термині – әр түрлі мағыналары бар есім.
The term acceptance is a noun with various meanings.
Өзін-өзі қабылдау
Өзін-өзі қабылдау – адамның қазіргі күйіндегі өзін қанағаттандыруға талпынудың күйі немесе үздіксіз жүріп жатқан процесі. Бұл – кемшіліктеріне және өткен жағымсыз әрекеттеріне қарамастан, өзін бағалауға, мойындауға және қолдауға жасалған келісім. Кейбір адамдар кінә, ауыр сызақаттар немесе жеткіліксіз мотивация сезімі салдарынан өзін қабылдауда қиындықтарға тап болады. Өзін-өзі қабылдау адамның психикалық және эмоционалдық жағдайына, қарым-қатынастарына және жалпы өміріне әсер етеді.
Self acceptance is described as the state or ongoing process of striving to be satisfied with one's current self. It is an agreement with oneself to appreciate, validate, and support the self as it is, despite deficiencies and negative past behavior. Some have trouble accepting themselves because of guilt, trauma, or a perceived lack of motivation. Self acceptance has an effect on a person mentally, emotionally, within relationships and overall life.
Психологиялық қабылдау
Қабылдау – Қабылдау және Міндеттеме терапиясының (ACT) және Когнитивті-мінездік терапияның (CBT) маңызды құралы. Осы ретте, қабылдау – эмоциялар, сезімдер, құштарлықтар, қайта оралатын ойлар және басқа да жекелеген ішкі құбылыстарға тікелей, толыққанды, ешқандай қарсылық танытпай немесе қорғанышқа көшпей, белсенді түрде ден қою процесі. Мақсаты – өзгерте алмайтын нәрселерді, мысалы психологиялық тәжірибелерді қабылдап, өзгерте алатындарыңызға қарсы тұруға батылдық жинау.
Acceptance is a core element of Acceptance and Commitment Therapy (ACT) and Cognitive Behavioral Therapy (CBT). In this context acceptance is process involves actively contacting psychological internal experiences (emotions, sensations, urges, flashbacks, and other private events) directly, fully, without reacting or becoming defensive. The idea is to accept the things one cannot change, such as psychological experiences, but build the courage to change the things one can.
Әлеуметтік қабылдау
Әлеуметтік қабылдау – психология сөздігінде адамның топқа қабылдануы және/немесе әлеуметтік мақұлсыздықтың болмауы ретінде түсіндіріледі. Бұл, ең алдымен, адамның сыныптастары, әріптестері немесе бір топтағы адамдармен үйлесім табуымен байланысты. Әлеуметтік қабылдау – басқалардың ерекшеліктері мен әртүрлілігін көтере білу және құшақтап алу, себебі көптеген адамдар жанындағыларға ұқсауға тырысып, олар сияқты көрінуге және әрекет етуге ұмтылады. Зерттеулер көрсетіп тұрғандай, өзін-өзі жоғары бағалайтындар басқаларды жақсы қабылдайды және өздерін де қабылдағандай сезінеді. Бұл мәселе балалар мен жасөспірімдер үшін өте маңызды, олар көбінесе достарының құрметіне бөленуді қалайды. Психикалық аурулармен күрескендер үшін әлеуметтік қабылдау жазылу процесінде үлкен рөл атқарады. Көптеген адамдар психикалық денсаулық мәселелерін түсінбейді, сондықтан олар ауруға шалдыққан адамдармен қалай қарым-қатынас жасауға білмейді, бұл оларды достар тобында оқшаланған сезімге ұшыратады. Достың қолдауы мен қабылдауы психикалық денсаулықты жақсартуға және өзіне сенімді болуға көмектеседі.
Social acceptance as described in the Psychology Dictionary as the acceptance of a person into a group and/or the absence of social disapproval. Essentially whether or not a person fits in with their immediate peer group, such as class, colleagues, or cohort. Social acceptance can be defined as tolerating and welcoming the differences and diversity in others because most people attempt to look and act like others do in order to fit in. Data shows that those with high self acceptance scores tend to accept others and feel accepted by others. This concerned is heightened for children and teenagers who tend to desire being accepted by friends. When it comes to mental disorders, social acceptance plays a big role in recovery. Many people do not understand mental illness, so they are unsure of how to embrace people who have a disease, leaving these people with feelings of isolation in friend groups. Being accepted by a friend and having support can help with mental health and give a healthy sense of self.
Қоғамның қабылдауы
Қоғамдық қабылдау – нәрсенің қанағаттанарлық немесе дұрыс екендігіне, немесе адамның бір топқа қабылдануына байланысты жалпы келісім. Мысалы, ЛГБТҚ+ қауымдастығын қарастыруға болады. Бұл қозғалыстың өте маңызды бір бөлігі, себебі ол әртүрлі гендерлік идентиті мен сексуалдық бағдары бар көптеген адамды түсінуді және қоғамға енгізуді қамтиды.
Public acceptance is stated as a general agreement that something is satisfactory or right, or that someone should be included in a group. An example of public acceptance would be the LGBTQ+ community. It is a very important aspect to the movement because it involves understanding, and inclusion of many individuals with different gender identities, and sexual orientation within the public and society in general.
Мәдени қабылдау
Мәдени қабылдау – адамның мәдени сенімдері мен ұстанымдарына құрметпен қарау және оларды қабылдау қабілеті. Бұған дін, мәдени тіл, өзіндік сана, сондай-ақ олардың жалпы сенімдері мен/немесе шектері кіреді.
Cultural acceptance is the ability to accept the individual for their cultural beliefs and their principles. This includes religion, cultural language, identity, and their overall beliefs and/or boundaries.
Ата-ананың келісімі
Ата-ананың қабылдауы – балаға деген ата-ананың махаббаты, күтімі, қолдауы немесе жай ғана сүйіспеншілігі және балалардың осыдан алатын тәжірибесі ретінде сипатталады.
Parental acceptance is described as the affection, nurturance, support or simply the love a parent has for that child and the experience the children can gain from it.
Шартты қабылдау
Ақырғы қабылдаудан бұрын бастапқы шарттарды өзгертуді қажет ететін қабылдау түрі шартты қабылдау немесе білікті қабылдау деп аталады. Мысалы, екі тарапты қамтитын келісімшартта, екі тараптың қанағаттануын қамтамасыз ету үшін түзетулер немесе өзгерістер енгізілуі мүмкін. Егер біреу ұсынысты қабылдауға дайын болса, бірақ оның шарттарына белгілі бір өзгерістер енгізілгенде немесе нақты жағдайлар орын алғанда ғана, онда бұл шартты қабылдау деп есептеледі. Кәсіпорын мен жұмыс беруші арасындағы келісімшартта екі тараптың да өзара келісімге келгенге дейін немесе келісімшарттың ережелерін қабылдағанға дейін шарттарды өзгерту және түзету құқығы бар.
A type of acceptance that requires modification of the initial conditions before the final acceptance is made, is called conditional acceptance, or qualified acceptance. For instance, in a contract involving two parties, adjustments or modifications may be made to ensure it aligns with the satisfaction of both parties. When a person receives an offer and is willing to agree to it, provided that certain changes are made to its terms or certain conditions or events occur, it is referred to as conditional acceptance. In a business contract between a company and an employer, both parties have the option to change and modify the terms until mutual agreement or acceptance of the contract's details is reached.
Қабылдау туралы мәлімдеме
Келісімді білдіру – бұл белгіленген талаптарды ашық және күмәндісіз қабылдауды қамтиды. Мысалы, адам ұсынысқа анық және тікелей келіседі. Олар ешқандай өзгеріссіз талаптарды қабылдайды.
Expressed acceptance involves making an overt and unambiguous acceptance of the set conditions. For example, a person clearly and explicitly agrees to an offer. They accept the terms without any changes.
Жағдайдың қабылдануы
Келісімге ишаралық қабылдау – бұл адамның ұсынылған шарттарға келісу ниеті айқын түрде білдірілмесе де, түсініліп немесе болжам жасалған жағдай. Адамның ұсынылған келісімге келісімін көрсететін әрекет арқылы қабылдау білдіріледі.
Implied acceptance refers to a situation where one's intent to consent to the presented conditions is understood or inferred, even if not explicitly stated. Acceptance is implied by an act that indicates a person's assent to the proposed bargain.