Кіріспе
Баба гануш (بَابَا غَنُوج), сондай-ақ baba ganoush немесе baba ghanouj деп те жазылады, – Левант аймағына тән, пісірілген баклажаннан, зәйтүн майынан, лимон шырынынан, түрлі дәмдеуіштерден және тахиниден тұратын алдын ала берілетін тағам. Баклажанды дәстүрлі түрде ашық отта пісіреді немесе қуырады, содан кейін қабығын сырып, жұмсақ, түтінді дәмі бар етін пайдаланады. Бұл аймақтық асүйдің әдеттегі мезесі ("алғашқы тағам"), көбінесе негізгі тағамға қосымша ретінде және пита нанына малып жеуге беріледі. "Баба" сөзі баклажанды немесе осы тағамды ұнататын адамды білдіретіні әлі белгісіз. Түркияда бұл тағам babaganuş немесе abugannuş деп аталады. Құрамы аймаққа қарай өзгеше болғанымен, негізгі ингредиенттер (баклажан, тахини, сарымсақ, лимон) көбінесе бірдей болады. Арменияда бұл тағам мутабал деп аталады. Армениялық мутабалдың құрамында баклажан, тахини, сарымсақ, лимон және пияз болады, сондай-ақ көптеген армениялықтар зира қосады. Румынияда осыған ұқсас тағам salată de vinete деп аталады. Онда тахини жоқ, оның орнына майда кесілген қуырылған баклажан, майда кесілген пияз, күнбағыс майы (зәйтүн майы қосылса ащы болады), тұз және қалау бойынша майонез қолданылады. Сирияда бұл тағамды көбінесе қойдың ірімшігімен араластырады, соның арқасында оның консистенциясы кремообразды болады. Тамақ жазушы және тарихшы Гил Маркс өзінің кітабында: "Израильдіктер баба гануш жасауды арабтардан үйренді" деп жазды. Әдетте, дастарқанға қойғанда зәйтүн майымен шашылады.
Baba ghanoush (/UK/,/b//ɑː//b//ə// //ɡ//æ/'/n//uː//ʃ/, /US// // //ɡ//ə/'/n//uː//ʃ//, // // //ɡ//ə/'/n//uː//ʒ/; بابا غنوج ), also spelled baba ganoush or baba ghanouj, is a Levantine appetizer consisting of finely chopped roasted eggplant, olive oil, lemon juice, various seasonings, and tahini. The aubergine is traditionally baked or broiled over an open flame before peeling, so that the pulp is soft and has a smoky taste. It is a typical meze ('starter') of the regional cuisine, often served as a side to a main meal and as a dip for pita bread. It is not certain whether the word bābā refers to the eggplant, or to an actual person indulged by the dish. In Turkey, the dish is known as babaganuş or abugannuş. While the ingredients vary from region to region, the essentials (eggplants, tahini, garlic, lemon) are generally the same. In Armenia, the dish is known as mutabal. The essential ingredients in Armenian mutabal are eggplant, tahini, garlic, lemon, and onion; and most Armenians also add cumin. In Romania, a similar dish is known as salată de vinete. It lacks tahini and is made from finely chopped roasted eggplant, finely chopped onions, sunflower oil (explicitly not olive oil because it makes the appetizer bitter), salt and, optionally, mayonnaise. In Syria, the dish is often mixed with sheep cheese, which turns it into a creamier dish. Food writer and historian Gil Marks writes in his book that: "Israelis learned to make baba ghanouj from the Arabs". It is usually topped with olive oil when served.
Денсаулыққа арналған жәрдемақылар
Баба Гануш – негізінен баклажаннан дайындалған, құрамында аз калория бар, бірақ талшық пен антиоксиданттарға бай, ас қорытуға көмектеседі және бос радикалдармен күреседі. Тахини мен зәйтүн майындағы пайдалы майлар, сондай-ақ С витамині мен калий сияқты витаминдер мен минералдар, теңгерімді тамақтанудың бір бөлігі ретінде жалпы денсаулықты сақтауға көмектеседі. Аллергиясы немесе сезімталдығы бар адамдар, әсіресе Баба Гануштың құрамына кіретін кунжутқа қатысты сақтық танытуы керек. Кунжутқа аллергия – ең көп кездесетін тағамдық аллергиялардың бірі, сондықтан құрамын мұқият тексеру қажет. Бұдан бөлек, баклажандағы оксалаттар бүйрек тастарына бейім адамдар үшін қауіпті болуы мүмкін, ал соланин мазмұны кейбір адамдарда қабынуды күшейтеді.