Итальяндық лауда – орта ғасыр мен Ренессанс дәуіріндегі халықтық діни ән жанры. Рождествомен байланысты, кароль, ноэль сияқты. Монофониядан полифонияға дамыды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лауда (итальян тілінде көпше түрі – laude) немесе lauda spirituale – орта ғасырлардың соңы мен Ренессанс дәуірінде Италиядағы халық тіліндегі қасиетті әндердің ең маңызды түрі болды. Лауда әндері XIX ғасырға дейін де танымал болды. Лауда көбінесе Рождество мерекесімен байланысты болғандықтан, ол ағылшын кароліне, француз ноэліне, испан вилансикосына ұқсас, және осы жанрлар сияқты халықтық және жазба әндер арасындағы аралық сатыда тұрады.
The lauda (Italian pl. laude) or lauda spirituale was the most important form of vernacular sacred song in Italy in the late medieval era and Renaissance. Laude remained popular into the nineteenth century. The lauda was often associated with Christmas, and so is in part equivalent to the English carol, French noel, Spanish villancico, and like these genres occupies a middle ground between folk and learned lyrics.
Лауданың пайда болуы мен таралуы
Бастапқыда лауда монофониялық (бір дауысты) форма болған, бірақ он бесінші ғасырдың басында полифониялық түр пайда болды. Алғашқы лауданың музыкасына трубадурлардың әсері тиген болуы мүмкін, себебі ол ырғақ, мелодиялық стиль және әсіресе нотация жағынан олармен ұқсастықтарды көрсетеді. Көптеген трубадурлар 13-шы ғасырдың басында Альбигендік крест жорығы кезінде Прованс сияқты туған жерлерін тастап, Солтүстік Италияға қоныс аударған, және олардың музыкасы итальяндық әуесқой стильдің дамуына ықпал етті. Лауданың монофониялық түрі 13 және 14 ғасырларда Еуропа бойынша флагеллянттардың музыкасы ретінде кеңінен тарады; бұл түр Geisslerlied деп аталды және ол Германия, Польша, Англия және Скандинавия сияқты әр елдегі жергілікті тілге бейімделді. 1480 жылдан кейін Флоренцияда лауда орындау өте танымал болды, себебі монах Савонарола (және басқалар) кез келген басқа қасиетті әуесқой музыканы таратуға тыйым салған. Жоскиннің көптеген мотеттері мен мессалары осы шақта Италияда болған кезде ол естіген мелодияларға негізделген. Лауда Контрреформация кезінде қайтадан танымал болды, себебі Трент соборының музыкалық мақсаттарының бірі мәтіннің түсініктілігін арттыру болды, ал қарапайым, оңай түсінілетін лауда осыған идеалды мысал болды. Лауда ораторияның дамуымен маңыздылығы азайды. Дегенмен, әуендер мен сөздері кейінгі музыкаға әсер етуін жалғастырды.
Originally, the lauda was a monophonic (single voice) form, but a polyphonic type developed in the early fifteenth century. The early lauda was probably influenced by the music of the troubadours, since it shows similarities in rhythm, melodic style, and especially notation. Many troubadours had fled their original homelands, such as Provence, during the Albigensian Crusade in the early 13th century, and settled in northern Italy where their music was influential in the development of the Italian secular style. A monophonic form of the lauda spread widely throughout Europe during the 13th and 14th centuries as the music of the flagellants; this form was known as the Geisslerlied, and picked up the vernacular language in each country it affected, including Germany, Poland, England and Scandinavia. After 1480 the singing of laude was extremely popular in Florence, since the monk Savonarola (and others) had prohibited the dissemination of any other style of sacred vernacular music. Many of Josquin's motets and masses are based on melodies he heard in laude during his sojourns in Italy around this time. Laude had a resurgence of popularity again at the time of the Counter Reformation, since one of the musical goals of the Council of Trent was to increase the intelligibility of text, and the simple, easily understood laude provided an ideal example. The lauda declined in importance with the development of the oratorio. However, tunes and lyrics continued to influence later music.
Лауданың кейбір ерекшеліктері бар латын әндері
Латын әндері, әсіресе Боббио аббаттығында сақталған 13 латын антифоны, кейде «латын лаудасы» деп аталады, бірақ олар итальяндық балладаның латын тіліндегі нұсқасына көбірек ұқсайды.
Song Latin songs, notably 13 Latin antiphons preserved in the Bobbio Abbey, have sometimes been called "Latin laude," however which more closely resemble Latin language version of the Italian ballata.
Таңдалған жазбалар
O cieco mondo композиторлары Жакопо да Болонья, Александр Демофон, Франческо Ландини, Винченцо Руффо және Автор аты белгісіз. Пол Ван Невел Huelgas тобы, Deutsche Harmonia Mundi.
O cieco mondo composers Jacopo da Bologna, Alexander Demophon, Francesco Landini, Vincenzo Ruffo, and Anonymous. Paul Van Nevel Huelgas Ensemble, Deutsche Harmonia Mundi