Конфессиялық құрылымдалу: Еуропадағы діни реформа және мемлекеттік басқару эволюциясы
Confessionalization
Протестант реформациясы тарихындағы конфессиялану – 1555-1648ж. Еуропада діни нанымдарды нығайту, әлеуметтік тәртіп орнату процесі. Догма, білім беруге әсер етті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Протестанттық реформация тарихында конфессионализация – Аугсбург бейбіт шарты (1555) мен Отыз жылдық соғыс (1618–1648) аралығында Еуропада болған «конфессия құру» процестерінің параллельді дамуы. Осы кезеңде Киелі Рим империясында протестанттық және католик конфессиялары арасында шартты түрде бейбітшілік сақталды, екеуі де өздерінің дінін тиісті аймақтардағы халық арасында нығайтуға тырысты. Бұл конфессия құру «әлеуметтік тәртіптілікті» күшейту арқылы жүзеге асты, себебі протестанттық және католиктік аймақтардағы шіркеулер өмірдің барлық саласындағы өздерінің ережелерін қатаң сақтауды талап етті. Бұл шіркеу догмасына, сенім қалыптастыруға, құлшылыққа және университеттердің дамуына әсер ететін ерекше конфессиялық үлгілерді құруға әкелді. Немец тарихшысы Эрнст Вальтер Зеден алғаш рет 1950 жылдары «конфессия құру» (Konfessionsbildung) құбылысын сипаттады. 1970 жылдары Вольфганг Рейнхард пен Хайнц Шиллинг осы идеяларды одан әрі дамытып, Киелі Рим империясындағы Рим-католик және лютерандық контексте шіркеу-мемлекеттік құрылымдалуға қатысты қолданды. Кальвиннің Женевасы да конфессиялық дәуірдің көрнекті үлгісі болып табылады, себебі ол жоғары деңгейдегі әлеуметтік бақылауға, біртұтас реформаланған христиандық сенімнің біртенділігіне ие болды. Женевалық үлгі Эразмның гуманизмінің түсіндірілуіне негізделген. Реформация Солтүстік Еуропаның тәуелсіздігін көрсетіп, католик православиесін қабылдауға қарсылық көрсетті, соның салдарынан Corpus Christianum-ға соңғы нүкте қойылды. Жаңа үлгі өздерінің түсіндірме теологиясы дұрыс және жеткілікті деген сенімге негізделген, орталықтандырылған христиандық қауымдастықты құруға ұмтылды. Конфессионализация монархтар мен билеушілер тарапынан қолдау тапты, себебі Реформация олардың аумақтарындағы шіркеулерді бақылауға алғаннан кейін, қатаң діни бағынуды қамтамасыз ету арқылы өздерінің поддандыларына көбірек билік жүргізе алды. Бұл ережелерді күшімен жүзеге асырудың басты құралы – «полиция ережелері» болды. Бұл діни, әлеуметтік және экономикалық өмірге қатысты мінез-құлық кодексі болды, оған қатардағы азаматтар қатаң жазалау қорқынышымен бағынуға міндетті болды. Үкіметтер (кейде басқаратын шіркеулермен ынтымақтастықта немесе қақтығыста) кедейлерге және мұқтаждарға материалдық көмек көрсетіп, мемлекет өз поддандыларынан бағынуды және салықтарды арттыруды талап етті. Осылайша, конфессионализация көбінесе 17 және 18 ғасырлардағы абсолютистік мемлекеттерге, сондай-ақ қазіргі әлеуметтік мемлекетке қарай дамудың бір кезеңі ретінде сипатталады. Нэнси Шилдс Коллманн «конфессионализация» терминін Ресей империясындағы католиктік, лютерандық, исламдық, иудаизм және буддизм сияқты православие емес діндердің қызметін басқару үшін қолданылған діни төрелік пен бақылауды білдіру үшін пайдаланды. Көпконфессиялық империя болған Ресей патшалығы, бір мемлекеттік дінге (православиеге) ие болды және православиелік христиандарға басқа діндерді уағыздауға тыйым салды. Алайда патша әкімшілігі басқа діндердегі орталықтандырылған институттарды (мысалы, Орынбор жиналысын) қолдады, өйткені олар жергілікті басқаруға көмектеседі және мемлекетпен одақтас болды.
In Protestant Reformation history, confessionalization is the parallel processes of "confession building" taking place in Europe between the Peace of Augsburg (1555) and the Thirty Years' War (1618–1648). For most of this time, there was a nominal peace in the Holy Roman Empire between the Protestant and Catholic confessions as both competed to establish their faith more firmly with the population of their respective areas. This confession building occurred through "social disciplining," as there was a stricter enforcement by the churches of their particular rules for all aspects of life in both Protestant and Catholic areas. This had the consequence of creating distinctive confessional identities that influenced church dogma, faith formation, liturgy, and the development of universities. The German historian Ernst Walter Zeeden first described the phenomenon of 'confession building' (Konfessionsbildung) in the 1950s. In the 1970s, Wolfgang Reinhard and Heinz Schilling further developed these ideas in parallel, applying their ideas to church state formation in Roman Catholic and Lutheran contexts in the Holy Roman Empire. Calvin's Geneva is also a model case for the confessional era because of its high degree of social control, unity and homogeneity under one expression of a reformed Christian faith. The Genevan model was informed by an interpretation of Erasmus' humanism. The reformation had shown the independent character of northern Europe to resist acceptance to Catholic orthodoxy and thus called for an end to the Corpus Christianum. The new model sought to establish a decentralized Christian community, rooted in the belief that one's own interpretative theology was correct and sufficient. Confessionalization was supported by monarchs and rulers in general, because after the Reformation had brought control over their territories' churches into their hands, they could exercise more power over their subjects by enforcing strict religious obedience. The main tool for the enforcement of these rules were "police regulations". These were behavior codes for religious, social and economic life to which the common citizen had to oblige under threat of severe punishment. Increasingly, the secular governments (sometimes in cooperation or conflict with the churches they controlled) provided material relief for the poor and needy, and in return the state demanded obedience and increased taxes from its subjects. Thus, confessionalization is often described as a developmental stage towards both the absolutist states of the 17th and 18th centuries, as well as the modern welfare state. Nancy Shields Kollmann used the term "confessionalization" to refer to the religious arbitration and control used in the Russian Empire to manage the activity of non Orthodox religions such as Catholicism, Lutheranism, Islam, Judaism, and Buddhism. Tsarist Russia, a multi confessional empire with one state religion, banned the proselytization of other faiths to Orthodox Christians. However, the tsarist administration supported centralizing institutions within other religions (such as the Orenburg Assembly) insofar as they would aid in local administration and were allied with the state.