Кіріспе

Философиялық атрибут
Авария (грекше συμβεβηκός), метафизика мен философияда – зат немесе субстанцияның міндетті түрде емес, кездейсоқ иеленетін қасиеті. Олсыз субстанция өзінің сақтала беретін өзгешелігін жоғалтпайды. Көптеген философтардың пікірінше, авария оның мәніне әсер етпейді. Бұл күнделікті тілде қолданылатын «жағдай» деген мағынаны білдірмейді, әдетте зиян келтіретін, кездейсоқ оқиғаны білдіреді. Аварияға мысалдар – түс, дәм, қозғалыс және тоқтау. Авария мәнмен қарама-қайшы келеді: зат немесе субстанцияны оның негізінен қандай екендігін, қажеттілігімен анықтайтын және оның болмауы жағдайында өзіндік болмысын жоғалтатын қасиет немесе қасиеттер жиынтығының белгіленуі. Аристотель бір заттың маңызды және кездейсоқ қасиеттері арасында ажырату жасады. Фома Аквинский және басқа да католик теологтары Евхаристияның теологиясын түсіндіруде, әсіресе нан мен шараптың дене мен қанға айналуында Аристотельдің субстанция және авария тұжырымдарын қолданды. Бұл мысалда нан мен шарап авария болып саналады, себебі трансбұрындықта олар дене мен қанның негізгі субстанциясына қосымша болады. Қазіргі философияда авария (немесе кездейсоқ қасиет) – қасиет және кездейсоқтық екі ұғымның бірігуі. Негізсіздік доктринасы барлық қасиетті авария деп санайды. Модальдық қажеттілік барлық қасиеттер маңызды және ешбір қасиет авария емес деп санайды.

Аристотель

Аристотель бір заттың маңызды және кездейсоқ қасиеттері арасында ажырату жасады. Мысалы, орындық ағаштан немесе металдан жасалуы мүмкін, бірақ бұл оның орындық болуына қатысты кездейсоқ: яғни, ол қандай материалдан жасалғанына қарамастан, орындық болып қалады. Техникалық тұрғыдан алғанда, кездейсоқ – бұл сипатталатын заттың мәнімен тікелей байланысы жоқ қасиет. Тағы бір мысал келтірейік, барлық жалғызбастар үйленбеген: бұл жалғызбас болудың қажетті немесе маңызды қасиеті. Бір жалғызбастың шашы қоңыр болуы мүмкін, бірақ бұл сол жеке адамға тән қасиет болады, ал оның жалғызбастығына қатысты бұл кездейсоқ қасиет болып табылады. Бұл ажырату тәжірибелік тексеруге тәуелді емес: тіпті егер қандай да бір себеппен қоңыр емес шашы бар барлық үйленбеген ерлер өлтірілсе де, және барлық жалғызбастар қоңыр шашты болса да, қоңыр шашты болу қасиеті кездейсоқ болып қалады, себебі жалғызбастың басқа түстегі шашы болуы логикалық тұрғыдан мүмкін. Аристотельдің пікірінше, кездейсоқтықтың тоғыз түрі бар: сан, сапа, қатынас, мінез-құлық, уақыт, орын, жағдай (немесе орналасу), әрекет және әсер ету ("әрекетке ұшырау"). «Субстанциямен» бірге, осы тоғыз түрлі кездейсоқтық Аристотельдің онтологиясының он негізгі санатын құрайды. Католик теологтары, мысалы Фома Аквинский, Евхаристия теологиясын түсіндіруде, әсіресе нан мен шараптың дене мен қанға айналуында Аристотельдің субстанция және кездейсоқ туралы ұғымдарын қолданды. Бұл дәстүр бойынша, нан мен шараптың сыртқы түрінің кездейсоқ (немесе түрлері) өзгермейді, бірақ субстанция нан мен шараптан Мәсіхтің Денесі мен Қанына айналады.