1966 ж. жарияланған Католиктерге арналған Библияның аудармасы (RSVCE). Вулгат тәртібімен ескі өсиет кітаптары, теологтар мен ғалымдар арасында кең таралған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1966 жылғы ағылшын тіліндегі Библияның аудармасы
1966 English translation of the Bible
The Revised Standard Version Catholic Edition (RSVCE) – 1966 жылы алғаш жарық көрген ағылшын тіліндегі Библия аудармасы. 1965 жылы Католик Киелі кітаптар қауымдастығы Бернард Орчард OSB және Реджинальд С. Фуллердің редакторылығымен Revised Standard Version (RSV) нұсқасын католиктердің қолдануына бейімдеді. Онда Ескі өсиеттің деутероканондық кітаптары, Вульгатаның дәстүрлі тәртібімен орналастырылған. Редакторлардың мәлімдемесіне сәйкес, RSV Catholic Edition басылымының мақсаты – «католик дәстүрінің тұрғысынан қарағанда, ең қажетті өзгерістерді ғана енгізу» болды. Аудармасының формальды эквиваленттілігімен танымал, католик ғалымдары мен теологтары оны кеңінен пайдаланады және сілтеме жасайды, сондай-ақ Католик шіркеуінің катехизисіндегі Киелі жазу үзінділерін келтіру үшін қолданылады. RSV – алғашқы экуменикалық Библия деп есептеледі және екі дәстүрді біріктірді – католиктердің Дуай-Реймс Библиясын және протестанттардың Король Джеймс нұсқасын.
The Revised Standard Version Catholic Edition (RSVCE) is an English translation of the Bible first published in 1966. In 1965, the Catholic Biblical Association adapted, under the editorship of Bernard Orchard OSB and Reginald C. Fuller, the Revised Standard Version (RSV) for Catholic use. It contains the deuterocanonical books of the Old Testament placed in the traditional order of the Vulgate. The editors' stated aim for the RSV Catholic Edition was "to make the minimum number of alterations, and to change only what seemed absolutely necessary in the light of Catholic tradition." Noted for the formal equivalence of its translation, it is widely used and quoted by Catholic scholars and theologians, and is used for scripture quotations in the Catechism of the Catholic Church. The RSV is considered the first ecumenical Bible and brought together the two traditions – the Catholic Douay–Rheims Bible and the Protestant King James Version.
Өмірбаян
1943 жылы папа Пий XII-нің "Дивино аффланте спириту" энцикликасы Трент кеңесінен бері қалыптасқан дәстүр бойынша тек Вулгатадан емес, католик Киелі кітаптарының түпнұсқа тілдерінен аударма жасауға ынталандырды. "Дәл осы анық олқылықты ең қысқа мерзімде жою мақсатымен кейбір католик ғалымдары 1952 жылы жарық көрген Revised Standard Version нұсқасын католик оқырмандарына қабылдаулы ету үшін түзету мүмкіндігін қарастырды". 1965 жылы RSV CE Жаңа Ғаһдасы жарияланды.
The 1943 encyclical of Pope Pius XII, Divino afflante Spiritu, encouraged translations of the Catholic Bible from the original languages instead of the Vulgate alone, as had been the tradition since the Council of Trent. "It was in fact with a view to filling this rather obvious gap in the shortest possible time that some Catholic scholars considered the possibility of so editing the Revised Standard Version, on its appearance in 1952, as to make it acceptable to Catholic readers." In 1965, the RSV CE New Testament was published.
Католиктік басылымның RSV-ге қатысты ескертулері
Католик Киелі кітаптары протестанттар қолданатын Киелі кітаптардағы кітаптардың саны, реті және кейде басымдығы жағынан өзгеше. Католик шіркеуі былай деп мәлімдейді: "Барлық христиан имандыларына Киелі жазбаларға оңай қол жеткізу мүмкіндігі берілуі керек. Сондықтан шіркеу бастапқыдан-ақ Ескі өсиеттің "Септуагинта" деп аталатын өте көне грек тіліне аудармасын өз аудармасы ретінде қабылдады; сондай-ақ, ол басқа шығыс тілдеріне жасалған аудармаларды және әсіресе "Вульгата" деп белгілі латын тіліне жасалған аударманы әрқашан құрметпен қарастырды." Септуагинтадағы барлық кітаптар католик шіркеуі Ескі өсиеттің бір бөлігі деп санай бермейді.
A Catholic Bible differs in the number, order, and occasionally preferred emphasis from books typically found in Bibles used by Protestants. The Catholic Church declares: "Easy access to Sacred Scripture should be provided for all the Christian faithful. That is why the Church from the very beginning accepted as her own that very ancient Greek translation of the Old Testament which is called the Septuagint; and she has always given a place of honor to other Eastern translations and Latin ones especially the Latin translation known as the Vulgate." Not all the books in the Septuagint are included among those that the Catholic Church considers to be part of the Old Testament.
RSV Екінші католиктік басылым (RSV-2CE)
2006 жылдың басында Игнатиус Пресс қайта қаралған стандартты нұсқасын шығарды, екінші католиктік басылым (RSV 2CE). Игнатий басылымы «Liturgiam authenticam, 2001 жылғы нормаларына сәйкес қайта қаралды» және «Католик епископтарының Ұлттық кеңесі, Діндарлық және пасторлық тәжірибелер жөніндегі хатшылығының [яғни 1966 жылғы] сол имприматуры бойынша 2000 жылдың 29 ақпанында бекітілді». Осы мақсатта Игнатиус Пресс ұсынған өзгертулерін АҚШ Католик епископтарының конференциясына және Құдайға ғибадат ету жөніндегі Конгрегацияға ұсынды, лекционарий оқулары ретінде қолданылатын мәтіндердің бөліктеріне қатысты нақты сұралған өзгерістерді енгізді. Алғашқы RSV және оның алғашқы католиктік басылымы сияқты, аударма авторлық құқығы Ұлттық шіркеулер кеңесінде сақталады. RSV 2CE – «Ignatius Press» баспасының «The Ignatius Catholic Study Bible: New Testament» кітабының негізі болып табылады, сондай-ақ «Midwest Theological Forum» баспасының «The Didache Bible» кітабында қолданылады, бұл Католик шіркеуінің катехизиміне негізделген түсіндірмелермен жабдықталған зерттеу Киелі кітабы. RSV 2CE сонымен қатар «Ascension Press» баспасы шығарған ағылшын тіліндегі «Great Adventure Catholic Bible» нұсқасында қолданылған аударма. Католик Ескі және Жаңа Келісімдерін қамтитын толық «Ignatius Catholic Study Bible» 2024 жылдың күзінде жарық көреді. Әке Майк Шмиц өзінің «Bible in a Year» подкастында осы аудармадан оқиды. Екінші католиктік басылымда ескірген жалқы есімдер (thee, thou) және оларға сәйкес келетін етістік формалары (didst, speaketh) алынып тасталды, Ватиканның «Liturgiam authenticam» құжатына сәйкес лекционарийде қолданылатын үзінділер қайта қаралды және католиктік аудармаларды жақсы көретін жағдайларда RSV-тің түсіндірмелерінен кейбір үзінділер көтерілді. Мысалы, RSV 2CE Исая 7:14-те «алма» сөзін «қыз» деп аударады, Жохан 1:18 және басқа да аяттарда «туылған» терминін қалпына келтіреді, Лұқа 1:28-де «жақсы көрінген» деген сөздің орнына «мүсіретті» деген сөз тіркесін қолданады және Забурларда «шыдамдылық» деген сөзді «икемділік» деген сөзбен ауыстырады (ебрей тілінен «hesed» сөзінен аударғанда).
In early 2006, Ignatius Press released the Revised Standard Version, Second Catholic Edition (RSV 2CE). The Ignatius Edition "was revised according to [the norms of] Liturgiam authenticam, 2001" and "approved under the same [i. e. 1966] imprimatur by the Secretariat for Doctrine and Pastoral Practices, National Council of Catholic Bishops, February 29, 2000." To that end, Ignatius Press submitted its proposed revisions to the United States Conference of Catholic Bishops and to the Congregation for Divine Worship, making specifically requested changes to those portions of the text in liturgical use as lectionary readings. As with the original RSV and its first Catholic edition, the translation copyright remains in the hands of the National Council of Churches. The RSV 2CE is the basis for Ignatius Press' The Ignatius Catholic Study Bible: New Testament, and is likewise used in Midwest Theological Forum's The Didache Bible, a study bible with commentaries based on the Catechism of the Catholic Church. The RSV 2CE is also the translation used in the English Language version Great Adventure Catholic Bible, published By Ascension Press. A full Ignatius Catholic Study Bible, including both the Catholic Old Testament and the New Testament, will be published in Fall 2024. Father Mike Schmitz reads from this translation in his Bible in a Year podcast. The Second Catholic Edition removed archaic pronouns (thee, thou) and accompanying verb forms (didst, speaketh), revised passages used in the lectionary according to the Vatican document Liturgiam authenticam and elevated some passages out of RSV footnotes when they favored Catholic renderings. For instance, the RSV 2CE renders "almah" as "virgin" in Isaiah 7:14, restores the term "begotten" in John 1:18 and other verses, uses the phrase "full of grace" instead of "favored one" in Luke 1:28, and substitutes "mercy" for "steadfast love" (translated from the Hebrew hesed) throughout the Psalms.
Литургиялық пайдалану және бекітулер
Католик авторлары Скотт Хан, Кертис Митч және Джимми Акин RSV2CE-ді пайдаланады. Жаңа американдық Киелі кітапқа негізделген қайта қарастырылған лекционарий АҚШ-тағы Рим ритуалы католик миссасында қолданылуға рұқсат етілген жалғыз ағылшын тіліндегі лекционарий болғанымен, Revised Standard Version, Second Catholic Edition бүкіл әлемдегі бұрынғы англикандықтар үшін католик шіркеулерінде діни қызметтерде пайдалану үшін бекітілді. Осы мақсатта, Игнатиус баспасы Антиль аралдарының епископтар конференциясы және Құдайға табыну және қасиетті ритуалдар жөніндегі Конгрегация бекіткен RSV 2CE негізіндегі лекционарийді жариялады, оны жеке ординариаттарда пайдалануға болады. Ұлыбританиядағы Уолсингхемдік Әміреміздің жеке ординариаты RSV 2CE-ді өзінің діни қызметтерінде "пайдалануға рұқсат етілген жалғыз лекционарий" деп қабылдады, ал Англия мен Уэльстің католик епископтар конференциясы 2015 жылдың қараша айында Англия мен Уэльс үшін жаңа лекционарийде пайдалануға рұқсат сұрауға келісті.
Catholic authors Scott Hahn, Curtis Mitch, and Jimmy Akin use the RSV2CE. Although the revised lectionary based on the New American Bible is the only English language lectionary that may be used at Roman Rite Catholic Mass in the United States, the Revised Standard Version, Second Catholic Edition has been approved for liturgical use in Ordinariate Catholic parishes for former Anglicans around the world. To that end, Ignatius Press has published a lectionary based on the RSV 2CE, approved for use by the Episcopal Conference of the Antilles and by the Congregation for Divine Worship and the Discipline of the Sacraments for use in the personal ordinariates. The Personal Ordinariate of Our Lady of Walsingham in the United Kingdom has adopted the RSV 2CE as "the sole lectionary authorized for use" in its liturgies, and the Catholic Bishops' Conference of England and Wales agreed in November 2015 to ask approval to use it in a new lectionary for England and Wales.