Кіріспе

Сыра бағы (немісше: Biergarten) – ашық ауада сыра, басқа сусындар мен жергілікті тағамдар ұсынылатын орын. Сыра бақшалары 19 ғасырда Баварияда, оның астанасы Мюнхенде пайда болды және Оңтүстік Германияда кең таралған. Олар көбінесе сыра қайнату зауытына, сыра үйіне, пабқа немесе мейрамханаға жалғастырылады.

Тарих

Мұндай нысандар, мысалы, Бамбергте 1605 жылдан бастап неміс тілінде "Bierkeller" ("Сыра жертөлелері") деп аталатын. Сол кезде Бамберг архиепископиясы тікелей Римге бағынышты болған, бірақ Бавария герцогтығына әлі бағынбаған. Осылайша, алғашқы "Биергартен" нақты мағынасында және Бавария Корольдігінің 1812 жылғы жарлығы бойынша 19 ғасырдың басында Мюнхенде пайда болды. Алғашқы қай сырахана болғаны белгісіз, бірақ ол Мюнхеннің үлкен алты сыраханасының бірі болған: Лёвенбрю, Хофбрюхаус, Августинербрю, Пауланер, Хакер-Пшорр және Спатен. 1539 жылы Бавария сыра пісіру ережелерінде сыра пісірудің маусымдық шектеулері енгізілген. 1553 жылы Альберт V өндіріс үшін 29 қыркүйек, Әулие Михаил күнінен 23 сәуір, Әулие Георгий күніне дейін мерзім белгіледі. Астық ұнын қайнату кезінде өрт қаупін азайту үшін салқын маусымдар таңдалды. Көптеген өрт оқиғалары болды, нәтижесінде жаз айларында сыра пісіруге тыйым салынды. Оған қарсылық ретінде ірі сыра зауыттары сыраны сақтау кезінде салқын сақтау үшін Изар өзенінің жағалауында жертөлелер қазды. Табиғи түрде, сыраны осы жерде ішуге арналған "сыра жертөлелері" пайда болды. Жылы маусымдарда жертөле температурасын одан әрі төмендету үшін 19 ғасыр сыра өндірушілері жертөлелердің үстіне құм-шағыл төседі, ал тік жарларға жылқы каштаны ағаштарын отырғызды, олардың тығыз жапырақтары мен тамырлары жертөлелерге зиян келтірмейді. Ұзақ уақыттан кейін, көлеңкелі орында салқын сыра ішу пайда болды. Ағаштар арасына қарапайым үстелдер мен орындықтар қойылып, бүгінде танымал "сыра бақшасы" құрылды. Тағам қызметі де соған ілесіп, бәсекелесуге қиындық көріп отырған кіші сыра зауыттарына қиындық тудырды, олар Максимилиан I-ге оны тыйым салуды сұрады. Келісім ретінде, сыра бақшалары келушілеріне өздерімен тағам әкелуге рұқсат берді, бұл әлі де кең таралған практика. Көптеген сыра бақшалары жабынған үстелдерді ұсынады, онда қонақтар үйден тағам сатып алуы керек. Өздерімен тағам әкелгендер бос үстелдерді пайдалануы керек, егер олар өздерінің жабыншаларын әкелмесе, бұл әдеттегі жағдай. 19 ғасырдың соңында кең таралған лагерлеудің пайда болуымен сыра бақшалары бұрынғыдан да танымал болды. Максимилианның жарлығы енді күшінде жоқ, және көптеген сыра бақшалары мекеме арқылы сатылмаған тағамдарды тыйым салады. Радиш (қыртыс), брецель (жұмсақ нан), обатзда (ірімдік соус), жартылай пісірілген тауық, шошқаның тізесі және пісірілген балық сияқты бавариялық тағамдар жиі ұсынылады. Сыра бақшасы үшін Gemütlichkeit атмосферасы да маңызды. Biergarten термині басқаша шектелмейді, және кез келген адам ашық ауадағы кез келген мейрамхананы осы атпен атауға болады, бірақ талғампаздар Wirtsgarten мен Biergarten арасындағы айырмашылықты жасайды, онда келушілер өздерімен тағам әкеле алады.

Әлем бойынша

"Сыра бағы" (Biergarten) термині, ашық ауада сыра қызметі көрсетілетін орындарды білдіретін жалпы атауға айналды. Көптеген елдерде мұндай мекемелер кездеседі. Дәстүрлі сыра бағының негізгі белгілері – ағаштар, ағаштан жасалған ұзын орындықтар, құм-қиыршық тас төсегі және осы жерде дайындалған тағамдар. Ал кейбір қазіргі заманғы сыра бақтарында пластик орындықтар, жылдам дайындалатын тағамдар және дәстүрлі сыра бағынан өзгеше нұсқалар қолданылады. Әлемдегі ең ірі дәстүрлі сыра бағы – Мюнхендегі Хиршгартен, ол 8000 адамға арналған.

Австралия

Австралияда көптеген сыра бақтары бар, көбінесе пабтың құрамында немесе спорт алаңдарының қасында орналасқан.

Австрия

Австрияда сыра бағы Gastgarten (қонақтар бағы) деп аталады. Олар ein Paar Würstel (неміс Bratwurst жұбы) немесе Schweinebraten (неміс табада пісірілген шошқа еті) сияқты тағамдар ұсынады. Сыра тапсырыс кезінде әдетте Pfiff, Seidel немесе Krügerl таңдайды.

Канада

Канадада дәстүрлі түрде сыра бақшаларына ыңғайлы ашық ауада тамақтану мәдениеті болмаған. Суық ауа райы мен шақырғыш жәндіктер оның бір себебі. Дегенмен, 20-шы ғасырда қалалардың өсуімен ашық ауадағы кафелер мен мейрамханалардың террасаларында ішу жиі кездесетін болды. Мұндай террасалар әдетте лицензиясы бар мекемелерге жалғастырылады. Олар әсіресе 20-шы ғасырдың соңы мен 21-шы ғасырдың басында темекі шегуге қоғамдық жабық кеңістіктерде тыйым салынғандықтан темекі шегушілердің арасында танымал болды, бірақ қазіргі кезде мұндай тыйымдар көптеген аймақтарда лицензиялы террасаларды да қамтиды. Канаданың алкоголь заңдары әдетте лицензиясы жоқ қоғамдық орындарда ішуге тыйым салады, алайда соңғы жылдары мұндай саясат кейбір аймақтарда жеңілдетілді. Канадада сыра бақшалары көбінесе концерт немесе фестиваль сияқты шараларға қосылған бөлек аймақ болып табылады. Олар маусым мен басқа да жағдайларға байланысты ашық немесе жабық болуы мүмкін. Мұндай шараны өткізуге қажетті арнайы лицензия алу шарттары аймаққа қарай өзгереді және көбінесе коммерциялық емес ұйымдармен шектеледі. Атауына қарамастан, Канададағы көптеген сыра бақшалары басқа да алкогольдік сусындарды ұсынады. Сыра бақшалары хоккейдегі Мемориал кубогы сияқты ірі спорттық іс-шараларда өте танымал. Әдетте, бұл аймақтан алкогольді алып кетуге немесе сырттан әкелуге рұқсат етілмейді.

Германия

Германияда сыра бақтары әлі де өте танымал. Мюнхендегі Хиршгартен мейрамханасы әлемдегі ең үлкен сыра бақшасымен атақты, ол мүмкін, әлемдегі ең ірісі. Онда 8000-нан астам адам отыруға орын бар. Мейрамхана 1791 жылға дейін сақталып келген. 2011 жылы Берлинде өткен Сыра фестивалі "Әлемдегі ең ұзын сыра бақшасы" бойынша әлемдік рекордты орнатты.

Жапония

Жапонияда сыра бақтары танымал. Олардың көптегені универмагтар мен қонақүйлердің шатырында орналасқан.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда сыра бақшасы – пабқа тікелей жалғасқан ашық алаң. Ауылдық жерлерде олар әдетте айналағы аймақтың көрінісін ұсынады, ал қалаларда сыра бақшасы ашық бақша ретінде болады. Канал жағасында орналасқан пабтардың көпшілігінде каналға қарап жатқан сыра бақшасы кездеседі. Көптеген пабтар жыл бойында түрлі сыйлықтарда "Ұлыбританияның үздік сыра бақшасы" атағын жеңіп алу үшін бәсекелеседі. Кейбіреулері ашық ауада музыкадан бөлек, тамақ, сыра және басқа да сусындар ұсынады.

Америка Құрама Штаттары

Америка Құрама Штаттарында тарихи тұрғыдан алғанда, сыра бақшалары сыра ішуден басқа да көптеген ойын-сауықтар ұсынды. Кейбір орындарында атыс галереялары, боулинг аллеялары және тікелей классикалық музыка орындалған. Адамдар көңіл көтеруге және шараларға қатысуға, тіпті ішімдік ішкісі келмесе де келе алатын. Бүгінде көптеген сыра бақшаларында сыртқы ойындармен қатар үстел ойындары да бар. Солтүстік Каролина штатының Рали қаласындағы Рали сыра бақшасы 378 түрлі сыраның таңдауын ұсына отырып, әлемдік рекордты иеленеді. Американың алкоголь заңдары әр штат бойынша сыра бақшаларының жұмыс істеу шарттарын анықтайды (заңды ішу жасы – 21). Мысалы, Вашингтон штатының алкоголь заңдары ұйымдастырушылардан алкогольдік лицензия алуға өтініш беруді, алкогольді тек белгіленген орында ғана ішуді, аумақты қоршаумен қоршауды және қызметкерлердің анық мас адамдарды қызмет көрсетуден бас тартуын талап етеді. Қосымша заңдар шарамен байланысты алкогольге қатысты белгілерді шектейді және сыра бақшасында темекі тартуға тыйым салады.