Кіріспе

Яһуда III (немесе Неси'а II; еврейше: יהודה נשיאה; יודן נשיאה), Юдан Несия, шамамен 290-320 жылдары (амораимдердің төртінші буыны) ежелгі яһуди Синедрионының Наси қызметін атқарған көрнекті яһуди ғалымы.

Өмірбаян

Ол IV Гамалиелдің ұлы, ІІ Яһуданың немересі болды. Мишна мен Талмудтың Яһуда II немесе Яһуда III туралы баяндап жатқанын анықтау көбінесе қиындық тудырады; олар екеуінің арасында айқын ерекшелік жасамайды. "Несия" лақабын екеуі де тартқандықтан, "Яһуда Несия" деп аталғанда қайсысы екенін анықтау тек ішкі деректерге, әсіресе контексте аталған ғалымдардың есімдеріне сүйене отырып мүмкін. Ол Р. Иоханан бар Наппаханың (279 жылы қайтыс болған) шәкірті болды. Жаңа айдың уақыты туралы Рав Аммиге жолдаған сұрағында, ол Иохананнан алған үйретімін былай деп бастайды: "Біліңдер, Р. Иоханан бізге өмір бойы осылай үйретті". Яһуда III, Елазар бен Педат қайтыс болғаннан кейін, Израиль жеріндегі Тиберия академиясын басқарған Иохананның шәкірттері Амми мен Ассиге Палестина қалаларындағы балаларға арналған мектептерді ұйымдастыруды тапсырды. Әми әсіресе аггадикалық мәселелерде оның кеңесшісі ретінде көрінеді. Ол Әмимен бірге Гадараның ванналарына да барды. Алайда, Амми Яһуданың ауыр уақыттарда көп ораза күндерін белгілегеніне қарсылық білдіріп, халыққа артық жүк салмау керектігін айтты. Бір күні Хельбо, жоғарыда аталған Самуил бен Нахманның шәкірті, қала алаңында өткен ораза күніне қатыспаған Яһудадан осы шараға қатысуын сұрады, бұл оның тиімділігін арттырар еді. Аморралардың көрнекті өкілі Еремия, Яһудаға жолдаған хатында оны достарын жек көріп, жауларын жақсы көргені үшін айыптады. Яһуданың рим құлы Герман бірнеше рет есімдерінде кездеседі. Яһуда III-нің патриархатының ең маңызды оқиғасы император Диоклетианның Палестинаға сапары болды. Бір күні жұмада патриарх Диоклетианды кездейсоқ кездесуге шақырылды, ал Тибериядан Цезарея Филиппиге өте жылдам сапары туралы аңыз пайда болды, онда қарт Самуил бен Нахман да фигуралайды. Шіркеу әкесі Эпифанийдің патриарх туралы айтқан сөздері үшін Grätz-ге жүгініңіз. Яһуда III шамамен 320 жылы қайтыс болды, содан кейін Хия бар Абба өзінің әріптесі Зейраны, дін қызметкері және рухтық тегі коханимге жататын адамды, қайтыс болған патриархтың құрметіне коханимдер сақтауы тиіс заңдарды ескермеуге мәжбүр етті. Бұл оқиға Сепфористегі "жүзім бағының синагогында" болды; сондықтан Яһуда III Сепфористе жерленген деп есептеуге болады. Оның орнын ұлы Хиллел II басып алды. Яһуди дәстүрі бойынша, Яһуда III Овнитте жерленген.