Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Цитрус жемістері
Citrus fruit
жеміс
the fruit
Грейпфрут (Citrus × paradisi) – салыстырмалы түрде ірі, қышқылдан жартылай тәтті, сәл ащы дәмімен танымал субтропикалық цитрус ағашы. Ішкі қабығы бөлікшеленген және түсі ақшыл сарыдан қою қызылға дейін өзгереді. Грейпфрут – 18 ғасырда Барбадос аралында пайда болған цитрус гибриді. Ол 17 ғасырда Азиядан әкелінген тәтті апельсиннің (C. × sinensis) және помелоның (C. maxima) немесе шаддоқтың кездейсоқ будандасуынан туындаған. Оны «тыйым салынған жеміс» деп те атаған, бірақ қазір бұл термин көбінесе помелоның (Citrus maxima) жалпылама атауы ретінде қолданылады.
The grapefruit (Citrus × paradisi) is a subtropical citrus tree known for its relatively large, sour to semi sweet, somewhat bitter fruit. The interior flesh is segmented and varies in color from pale yellow to dark pink/red. Grapefruit is a citrus hybrid that originated in Barbados in the 18th century. It is an accidental cross between the sweet orange (C. × sinensis) and the pomelo or shaddock (C. maxima), both of which were introduced from Asia in the 17th century. It has also been called the forbidden fruit. but that term is now mostly used as the common name for Citrus maxima.
Сипаттама
Грейпфрут ағаштары әдетте шамамен 150 см биіктікке жетеді, бірақ олар одан да биік өсуі мүмкін. Грейпфруттар – жеміс шыбындарының, мысалы, A. suspensa, ең көп таралған қоректік ортасы болып табылады, олар пісіп кеткен немесе бұзылған грейпфруттарға жұмыртқаларын салады. Бұл шыбындардың дернәсілдері содан кейін қоректік заттар алу үшін жемісті жейді, осылайша қуыршаққа айналуға дайындық жасайды. Бұл паразиттік құбылыс Орталық Америка және Солтүстік Американың оңтүстік аймақтарындағы елдерге миллиондаған долларлық экономикалық зиян келтірді.
The evergreen grapefruit trees usually grow to around tall, although they may reach Grapefruits are one of the most common hosts for fruit flies such as A. suspensa, which lay their eggs in overripe or spoiled grapefruits. The larvae of these flies then consume the fruit to gain nutrients until they can proceed into the pupae stage. This parasitism has led to millions in economic costs for nations in Central America and southern North America.
Түрлері
Техас және Флорида грейпфруттарының сорттарына мыналар жатады: "Дункан", "Флейм", "Хендерсон", "Гадсон", "Марш", "Оро Бланко", "Пинк", "Пуммело ХБ", "Рей", "Рио Стар", "Руби Ред", "Стар Руби", "Томпсон", "Триумф", "Уолтерс", "Уайт Марш". 1929 жылғы "Руби Ред" (немесе "Редблаш") патенты, қызыл грейпфруттың қызғылт сортта өсуінен кейін нақты коммерциялық табысқа байланысты болды. Сәулелену арқылы мутацияларды тудыру, әдетте қызғылт түске өтетін қызыл түсті сақтау үшін жаңа сорттар жасалды. "Рио Ред" сорты – 1984 жылы тіркелген Техас грейпфруты, тіркелген тауарлық белгілері Rio Star және Ruby Sweet, сондай-ақ кейде Reddest және Texas Choice деп те таныстырылады. "Рио Ред" – бұл мутациялық селекция арқылы алынған сорт, ол түйнектерді термиялық нейтрондармен өңдеу нәтижесінде шығарылды. Оның мутантты сортының жақсартылған қасиеттері – жеміс пен шырынның түсі, терең қызыл түс және кең бейімделуге қабілеттілігі. "Стар Руби" – қызыл сорттардың ең қою түстісі. Оның өсіру қиындығына байланысты коммерциялық сәттілігі шектеулі.
The varieties of Texas and Florida grapefruit include: 'Duncan', 'Flame', 'Henderson', 'Hudson', 'Marsh', 'Oro Blanco', 'Pink', 'Pummelo HB', 'Ray', 'Rio Star', 'Ruby Red', 'Star Ruby', 'Thompson', 'Triumph', 'Walters', 'White Marsh'. The 1929 'Ruby Red' (or 'Redblush') patent was associated with real commercial success, which came after the discovery of a red grapefruit growing on a pink variety. Using radiation to trigger mutations, new varieties were developed to retain the red tones that typically faded to pink. The 'Rio Red' variety is a 1984 registered Texas grapefruit with registered trademarks Rio Star and Ruby Sweet, also sometimes promoted as Reddest and Texas Choice. The 'Rio Red' is a mutation bred variety that was developed by treatment of bud sticks with thermal neutrons. Its improved attributes of mutant variety are fruit and juice color, deeper red, and wide adaptation. The 'Star Ruby' is the darkest of the red varieties. it has found limited commercial success because it is more difficult to grow than other varieties.
Тамақ
Шикі ақ грейпфрут 90% судан, 8% көмірсулардан, 1% ақуыздан тұрады және майдың мөлшері өте аз (кесте). 100 грамм шикі грейпфрут 33 килокалория береді және С витаминінің бай көзі болып табылады (күнделікті қажеттіліктің 40%), басқа микроэлементтер маңызды мөлшерде кездеспейді. Грейпфрут сіздің күнделікті калий қажеттілігіңіздің 10%-ын, сондай-ақ тиамин және фолий қышқылының 8%-ын қамтамасыз етеді. Грейпфрут шырынында лайм немесе лимон шырынына қарағанда екі есе аз лимон қышқылы бар, ал апельсин шырынына қарағанда 93% көбірек лимон қышқылы бар.
Raw white grapefruit is 90% water, 8% carbohydrates, 1% protein, and contains negligible fat (table). In a reference amount of , raw grapefruit provides 33 kilocalories and is a rich source of vitamin C (40% of the Daily Value), with no other micronutrients in significant content. A grapefruit supplies about 10% of your daily potassium needs, along with 8% of your requirements for thiamine and folate. Grapefruit juice contains about half the citric acid of lime or lemon juice, and about 93% more citric acid than orange juice.
Ас үй
Коста-Рикада, әсіресе Атенас қаласында, грейпфруттың қышқылдығын кетіру үшін оны пісіріп, тәттіге айналдырады. Гаитиде грейпфрут көбінесе шырыны үшін (jus de Chadèque) қолданылады, сондай-ақ одан джем (confiture de Chadèque) дайындалады. Грейпфруттың сорттары жемісінің қабығы мен етінің түсіне қарай ажыратылады. Көбінесе сары және қызғылт етті сорттары кездеседі. Дәмдері жоғары қышқыл және аздап қышқылдан бастап, тәтті және қышқылға дейін өзгереді, бұл қанттардың (көбінесе сахароза), органикалық қышқылдардың (көбінесе лимон қышқылы) және хош иіс беруші монотерпендер мен сесквитерпендердің құрамымен байланысты. Грейпфруттың иісіне және дәміне әсер ететін хош иісті заттардың бірі – күкірт қоршайтын терпен, грейпфрут меркаптаны, басқа цитрус жемістерінен ерекшелендіреді.
In Costa Rica, especially in Atenas, grapefruit are often cooked to remove their sourness, rendering them as sweets; they are also stuffed with dulce de leche, resulting in a dessert called toronja rellena (stuffed grapefruit). In Haiti, grapefruit is used primarily for its juice (jus de Chadèque), but also is used to make jam (confiture de Chadèque). Grapefruit varieties are differentiated by the flesh color of fruit they produce. Common varieties are yellow and pink pulp colors. Flavors range from highly acidic and somewhat sour to sweet and tart, resulting from composition of sugars (mainly sucrose), organic acids (mainly citric acid), and monoterpenes and sesquiterpenes providing aromas. Grapefruit mercaptan, a sulfur containing terpene, is one of the aroma compounds influencing taste and odor of grapefruit, compared with other citrus fruits.
Өндіріс
2022 жылы грейпфрут пен помелоның әлемдік өндірісі 9,8 миллион тоннаны құрады, оның 53 пайызы Қытайда өндірілді, ал Вьетнам екінші ірі өндіруші ел болды (кестеде көрсетілген).
In 2022, world production of grapefruits (combined with pomelos) was 9.8 million tonnes, led by China with 53% of the world total with Vietnam as a secondary producer (table).