Кіріспе

Никс В. Уайтсайд, 475 U. S. 157 (1986) – қылмыстық сотта қорғаушы адвокаттың тиімді көмегіне қатысты АҚШ Жоғарғы Сотының қарары.

Өмірбаян

Қылмысқа айыпталушы Уайтсайд сотқа берілу алдында өзінің жоспарланған куәлігін адвокатымен талқылап, ол құрбанның қолынан "металл зат" көргенін айтты, бұл оның құрбанның қолынан қару көрмегенін мәлімдеген бұрынғы сөздеріне қайшы келеді. Уайтсайдтың адвокаты Робинсон, егер ол (Робинсон) жалған куәлік туралы сотқа хабарлауға міндетті болады деп ескертті. Уайтсайд сотта құрбанның қолында қару бар деп ойлағанын, бірақ ол шын мәнінде оның қолында қару көрмегенін мойындады. Уайтсайд кінәлі деп танылды, содан кейін ол федералдық habeas corpus ордерін беруді сұрады, өйткені оның кінәлі жағдайы Алтыншы түзетуге сәйкес, адвокатының жалған куәлікті жариялау туралы ескертуі Уайтсайдты тиімді құқықтық көмек алудан айырды.

Жоғарғы соттың шешімі

Сот бір ауыздан Уайтсайдтың Алтыншы түзетудегі құқығынан айырылмағанын қабылдады. Бас судья Бергер жазған көпшілік пікірде адвокаттың клиентінің ісіне деген міндеті "сот процесінің шындықты іздеу табиғатына сәйкес келетін заңды және рұхсатты әрекеттермен шектеледі" делінген, сондай-ақ "қорғаушы алу құқығы жоспарланған жалған куәлікке қатысуға ниетті адвокатқа ие болу құқығын қамтымайды". Сот судьялары Блэкман, Бреннан және Стивенс келісім білдіріп, Уайтсайд адвокаттың әрекеттерінен сотталушының ісіне зиян келгенін көрсетпегенін, ал "тиімсіз өкілдік" туралы талапты қолдау үшін бұл қажет екенін мәлімдеді, бұл талап Strickland v. Washington, 466 U. S. 668 (1984) ісінде белгіленген. Бреннан судья жеке пікірде соттың "Алтыншы түзету бойынша қабылданатын мінез-құлық" деген тар мәселені ғана қарастырып отырғанын (төменгі соттың сөзін келтіре отырып) айтты. "Өкінішке орай, сот заңгерлер қауымымен этикалық мінез-құлыққа қатысты өз көзқарасын бөлісуге құмарлық танытып отырғандай көрінеді". Бірақ "штаттардың заңгерлер өз соттарында қалай әрекет ететінін анықтау құқығы бар, егер федералдық құқықтар бұзылмаса".