Кіріспе

Кептірілген жемістер, дәмдеуіштер және майдың қоспасы.

Майлы ет – кесілген кептірілген жемістер, дистилляцияланған спирт пен дәмдеуіштердің қоспасы, көбінесе сиыр майы (сует), әдетте пирогтарды немесе кондитерлік бұйымдарды толтыру үшін қолданылады. Бұрын майлы ет құрамында ет, әсіресе сиыр немесе бұғы еті болған. Көптеген қазіргі рецептерде суетті өсімдік майымен ауыстырады.

Этимология

"Майнс" атауы орта ағылшын тіліндегі "mincen" және көне француз тіліндегі "mincier" сөздерінен бастау алады, екеуі де жалпы латын тіліндегі "minutiare" – "ұсақтап кесу" деген мағынаға ие сөзден туындаған. "Майнсейт" сөзі – бұрынғы "майдаланған ет" терминінің өзгеруі. "Ет" сөзі бұл жерде жануар етін ғана емес, жалпы тағамды да білдіреді.

Түрлері мен тарихы

15-16-17 ғасырлардағы ағылшын рецептерінде пісірілген тағамдардың ішіне салынатын, ет пен жемістен жасалған ашытылған қоспа сипатталған. Алғашқы рецепттерде сірке және шараптар қолданылған, бірақ 18-ғасырға қарай олардың орнына дистилляцияланған спирттер, көбінесе бренди пайдаланылатын болды. Шамғақ, мускат жаңғағы, мац және корица сияқты дәмдеуіштер орта ғасырдың соңы мен Ренессанс дәуіріндегі ет тағамдарында жиі қолданылды. Қосылған қанттың арқасында тәттілігінің артуы, етті дәмді кешкі ас ретінде жеуді азайтып, оны десерттерге қарай бағыттауға көмектесті.

XVI ғасырдағы рецепт

Қой еті немесе сиыр еті ұсақтап туралған және бұрыш, тұз және аздап шафранмен дәмделуі керек, шафран түсін беру үшін қолданылады. Ішек майы немесе сүйек кемігі мол мөлшерде салынуы тиіс, сондай-ақ аздап сірке су, құрма, кішміш және шөлді құрма да қосылады. Тұздалған сиыр етінің қайнатылған сорпасының майлы бөлігін салыңыз. Егер сіз патшалық қамыр жасағыңыз келсе, май және жұмыртқа сарысын алып, ұнды араластырып қамыр дайындаңыз. 18-шы ғасырдың ортасынан соңына дейін Еуропада майдаланған ет ескі, ауылдық немесе қарапайым тағамдармен байланысты болды. Викториялық Англия бұл тағамды дәстүрлі Рождестволық қуаныш ретінде қайта жаңғыртты.

19 ғасырлық рецепт

Құрамы: 2 фунт кішміш, 3 фунт қара жүзім, 1 1/2 фунт майлы емес сиыр еті, 3 фунт сиыр майы, 2 фунт ылғалды қант, 2 унция цитрон, 2 унция қандырылған лимон қабығы, 2 унция қандырылған апельсин қабығы, 1 кішкентай жаңғақ, 1 құмыра алма, 2 лимонның қабығы, 1 лимонның шырыны, 1/2 пинта бренди. Дайындалуы – Кішмішті бір-екі рет тіліп кесіңіз, бірақ турамайсыз; қара жүзімді жуып, кептіріп, сабақтары мен қоқыстан тазалаңыз, сиыр етін және майды ұсақтап тураңыз, майды өте ұсақтап турауға көңіл бөліңіз; цитрон мен қандырылған қабықты тілімдеп кесіңіз, жаңғақты ұғыңыз, алмаларды қабығын сызып, ортасын алып тастап, ұсақтап тураңыз; лимон қабығын ұсақтап тураңыз, шырынын сүзіңіз, және барлық ингредиенттер дайын болған кезде оларды жақсы араластырыңыз, қалғандары жақсы араласқаннан кейін бренди қосыңыз; барлығын құмыраға тығып, ауа өтпеуін қамтамасыз етіңіз, ал майдаланған ет екі аптадан кейін пайдалануға дайын болады.

Алмадан жасалған ұнтақталған ет

XIX ғасырдың соңына қарай "алма майдаланған ет" "гигиеналық" балама ретінде ұсынылды, құрамында алма, сует, қарақұмық, қоңыр қант, кішміш, бұрыш, апельсин шырыны, лимон, мацса және алма сидрі болды, бірақ ет болған жоқ. 1910 жылы The Irish Times газетінің бір санында алмадан, суеттен, қарақұмықтан, қанттан, кішміштен, апельсин шырынынан, лимоннан, дәмдеуіштерден және брендиден жасалған алма майдаланған ет рецептісі жарияланды. Сонымен қатар, 1970 жылдары жарық көрген "Тамақ сақтау" кітабында алманың орнына жасыл помидорды пайдаланып майдаланған ет жасаудың ұқсас рецепті келтірілген.

20 ғасыр

ХХ ғасырдың ортасына қарай көптеген майдаланған ет рецепттерінде ет болмайтын, бірақ оларға май немесе сары май, немесе өсімдік майы қосылуы мүмкін, бұл оларды вегетариандық етеді. Кейбір рецепттерде бұғы еті, ұсақталған сиыр етінің қабырғасы немесе ұсақталған жүрек, құрғақ жемістер, дәмдеуіштер, тураланған алма, жаңа цитрус қабығы, занте рисасы, қандырылған жемістер, цитрон және бренди, ром немесе басқа да спирттік ішімдіктер қолданылады. Майдаланған ет дәмдерін тереңдету үшін және спирт ет ақуыздарын ыдыратып, қоспаның құрылымын өзгерту үшін уақытпен пісіріледі. Сақталған майдаланған етті 10 жылға дейін сақтауға болады. Майдаланған етті үйде дайындауға болады. Көбінесе етсіз, банкаларға, фольгамен қапталған қораптарға немесе қаңқаларға салынған, саудалық дайын өнімдер де қолжетімді. Майда пирогтар мен торттар Рождество мерекесінде жиі желінеді. АҚШ-тың солтүстік-шығысында майда пирогтар Ыраазылық күнінің дәстүрлі бөлігі болып табылады. Басқа пирогтар сияқты, майда пирогтар кейде, әсіресе чеддар ірімшігімен бірге беріледі.