Кіріспе

Бюллетеньдерді басып шығару әдісі. Робсон айналысы – «есек дауысының» ықпалын жою мақсатымен, бір ауыстырылатын дауыс сайлауында кандидаттардың есімдерін бюллетеньдерге орналастыру әдісі. Дәстүр бойынша, сайлаудағы әрбір бюллетень бірдей болады, кандидаттардың есімдері мен олардың партиялық топтары (бар болса) бір ретпен тізіледі. Партиялық немесе топтық тізімде кандидаттардың есімдерінің реті топ шешімімен айқындалады. Бюллетеньдегі кандидаттардың немесе топтардың ретін әдетте сайлауды ұйымдастыратын орган жеребе арқылы анықтайды, бірақ бұрын жеке кандидаттар қатысқан сайлауларда тегі бойынша әліпбилік тәртіп қолданылған. Барлық бюллетеньдердің бірдей болуы бюллетеньнің жоғарғы немесе сол жағында тізімделген кандидатқа немесе топқа шамалы артықшылық бере алады (қағаздың форматына байланысты), себебі олар «есек дауысын» тартады. «Есек дауыс» берушілер бюллетеньдегі басымдықтарды солдан оңға және/немесе жоғарыдан төменге, кандидаттар мен топтардың бюллетеньдегі орналасу ретімен нөмірлейді. Мұндай дауыс берушілер дауыс беру жүйесінің ерекшелігі болып табылады, ол адамдардан әрбір кандидатқа немесе топқа өздерінің басымдықтарын білдіруді, оларды басымдық ретімен нөмірлеуді немесе дауыстарын жарамсыз деп тануды талап етеді. «Есек дауысы» жалпы дауыстардың шағын пайызын құраса да, тартысты сайыста нәтижеге әсер етуі мүмкін. Бюллетеньде кандидаттар неғұрлым көп болса, «есек дауысының» саны да соғұрлым артуы мүмкін. «Есек дауысының» артықшылығын жою үшін Робсон айналысы жүйесі бюллетеньдерді тең көлемде басып шығаруды талап етеді, сонда әр партиядағы бюллетеньдерде әртүрлі кандидаттың аты белгіленген орындарда көрсетіледі. Осының салдарынан бюллетеньнің әртүрлі нұсқаларында кандидаттардың есімдерінің орналасуының бірнеше мүмкін комбинациялары пайда болады. Бұл «есек дауысын» жоймаса да, оның әсерін сайлауға қатысқан барлық кандидаттар арасында теңдей бөліп таратады. Бұл әдіс алғаш рет 1980 жылы Австралияның Тасмания штатында Денисон округінде өткен қосымша сайлауда қолданылды. Оның атауы Басс округінің бұрынғы Либерал партиясының депутаты Нил Робсонның құрметіне берілген. 1995 жылы Австралия астаналық аумағындағы сайлауда қабылданды.

Индианадағы Кромковскийдің айналуы

Сананы айналдырудың осыған ұқсас түрі 1970 жылдары Индиана штатының Сент-Джозеф округінде қолданысқа енгізілді. Бұл әдіс баспа бюллетеньдері мен рычагты машинамен дауыс беру үшін пайдаланылды және сайлау комиссиясының төрағасы, сондай-ақ ең танымал сайланған лауазым иелерінің бірі (мерзімі біткенше Сент-Джозеф округінің хатшысы және мерзімі біткенше Сент-Джозеф округінің қазынашысы) Алоизиус Дж. Кромковскимен әзірленді және енгізілді. Әр округте әліпби бойынша ауыстырылған бюллетеньдер болды. Мысалы, 1-округте бюллетеньдегі есімдер стандартты әліпбилік тәртіппен тізілген. 2-округте бюллетеньдегі есімдер әліпби бойынша екінші кандидаттан басталып, бірінші кандидат тізімнің соңына жылдырылды, және т.с.с. Кейіннен бұл IC 3 11 14 11 арқылы заңмен бекітілді.