Кіріспе

Канададағы ағылшын тілін сақтау альянсы (АЭТБ) – Канада үкіметінің ресми екі тілділік саясатына қарсы күрес жүргізген Канададағы ұйым. Ұйым 1977 жылы Ирен Хилчи құрды, ол француз тілін білмейтіндіктен жұмысында кемсітіліп отырғанын сезінген мемлекеттік қызметкер болды. Бірақ ұйымның ең танымал мүшесі Джок В. Эндрю болды, оның «Бүгін екі тілді, ертең француз» атты кітабында екі тілділік – Канаданы бір тілді француз мемлекетіне айналдыруға бағытталған үкіметтік қастандық екені айтылды. Ұйым 1980-жылдардың соңында ең беделді болды, өйткені ол Мич көлі келісімінің қабылдануына кедері келтіретін шараларға қатысты. Сонымен қатар, ұйым Онтарио үкіметінің француз тіліндегі қызметтер туралы заңына жауап ретінде Онтарио муниципалитеттерін тек ағылшын тілінде деп жариялау науқанына қатысты. Заң муниципалдық мемлекеттік қызметтерге қолданылмаса да, АЭТБ оны муниципалитеттерді тек ағылшын тілінде қаулылар қабылдауға итермелеу үшін осындай талаптарға бастайтын қадам ретінде көрсетті. Ең танымал мысал ретінде, Саулт-Сент-Мари қаласы 1990 жылдың 29 қаңтарында осындай қаулы қабылдады. Квебек сайлаушылары Саулт-Сент-Мари қаулысын және Броквилл туына қатысты оқиғаны ағылшын Канадасының Квебекке деген көзқарасының символы ретінде қарастырды, бұл оқиғалар 1990-жылдары Квебек тәуелсіздігі қозғалысының жаңаруына және осылайша 1995 жылғы Квебек референдумына ықпал етті. АЭТБ Конфедерация аймақтары партиясы және Реформа партиясымен тығыз байланыста жұмыс істеді, екеуі де екі тілділік және Квебектің Конфедерациядағы рөлі туралы ұқсас пікірлерді ұстанды. АЭТБ француз тіліне қарсы емес екенін, бірақ Канадада ресми екі тілділікті насихаттауға салық төлемдерінің бекер жұмсалып жатқанын мәлімдеді. 2000 жылдың ақпан айында ұйым бас кеңсесін Торонтоға көшіріп, «Канадалықтар екі тілділікке қарсы әділетсіздікке қарсы» (CABI) деп атауын өзгертті. 2001 жылы ұйым тағы бір рет атын өзгертті, «Канада тілдерін дамыту желісі» деп аталды. 2000 жылғы федералды сайлауда CABI тіркелген үшінші тарап қатысушысы ретінде 150 000 доллардан астам қаржы жұмсады. Қаржының көп бөлігі Онтарио газеттерінде жарнамалар орналастыруға жұмсалды. Келесі сайлауларда мұндай қатысу тіркелмеді. Бірнеше жыл бойы АЭТБ / CABI www.bilingualism.org домендік атын иеленді, бірақ тіркеу 2000 және 2010 жылдар аралығында мерзімі бітті.