Кіріспе

Ислам тарихшысы және географы (1160–1232/3) отбасының басқа мүшелері

Абу әл Хасан ʿАли ибн Мұхаммад ибн Мұхаммад аш Шайбани, көбінесе ʿАли ʿИзз ад Дин ибн әл Атир әл Жазари (علي عز الدين بن الاثیر الجزري; 1160–1233) деп белгілі, – араб тілінде жазған хадис сарапшысы, тарихшы және өмірбаян жазушы. Ол Ибн Атир отбасынан шыққан. Жиырма бір жасында ол әкесімен бірге Мосул қаласына қоныс аударып, білімін жалғастырды, және өзін тарих пен ислам дәстүрін зерттеуге толықтай арнады.

Өмірбаян

Ибн әл-Атир жоғарғы Месопотамияда өмір сүрген және Дияр-Бакр қаласына атын берген үлкен әрі ықпалды араб тайпасы Бану-Бакрдың Шайбан руынан шыққан. Ол сонымен қатар күрд текті болған деген де мәлімет бар. Оның ағалары Маджд ад-Дин мен Дия' ад-Дин Ибн Атир болды. Әл-Атир Мосулда ғылыми еңбекпен айналысып, Бағдадқа жиі сапар шекті, ал бір кезде Саладин армиясымен Сирияны аралап шықты. Кейін Алеппо мен Дамаск қалаларында тұрды. Оның ең маңызды еңбегі – әлем тарихы, «әл-Камил фи ат-Тарих» («Толық тарих»).

Өлім

Ибн әл-Атир 1232/1233 жылдары қайтыс болды және Мосул қаласының Баб Синджар ауданындағы зиратқа жерленді. Оның қабірі 20 ғасырда салынды, ал зират жаңғырту мақсатында тазаланғаннан кейін қабір жолдың ортасында қалды. Кейін бұл орын қате аңызға байланысты әйел мистик қабірі деп есептелді. Бірақ, үкімет одан кейін бұл қабірдің Ибн әл-Атирге тиесілі екенін көрсететін мәрмәр стела орнатты. Жергілікті езид халық фольклорында оның қабірі Мосул әміріне үйленген, бірақ уланудан қайтыс болған қыздың қабірі ретінде белгілі болды. 2014 жылдың маусым айында Ирак және Левант Ислам мемлекеті (ИИМ) мүшелері Ибн әл-Атирдің қабірін қиратты.