Кіріспе

Белгілі бір мерзімі бар банктік шот

Уақытша депозит немесе мерзімді депозит (АҚШ-та депозит сертификаты деп, ал Канадада кепілдендірілген инвестициялық сертификат деп те аталады) – белгілі бір мерзімі немесе мерзімі белгілі бір уақытқа дейін созылатын, әдетте "мерзімі" деп аталатын қаржы институтындағы салым. Уақытша салымдар жинақ немесе есеп айыру шоттары сияқты кез келген уақытта ескертусіз және айыппұлсыз алынатын талап бойынша салымдардан өзгеше. Ақша алу туралы хабарлама беруді талап ететін салымдар да уақытша салымдар болып саналады, бірақ олардың нақты мерзімі болмайды. Депозит сертификаттары мен облигациялардан айырмашылығы, мерзімді депозит әдетте саудаға шығарылмайды; оны салым салушы өздігінен өткізе алмайды, сондықтан салымшылар салымды мерзімінен бұрын ақшаға айналдыру қажет болған жағдайда қаржы институтымен тікелей байланысуға тиіс. Уақытша салымдар банкке қаражатты жоғары табыс әкелетін қаржылық өнімдерге инвестициялауға мүмкіндік береді. Кейбір елдерде, соның ішінде АҚШ-та, уақытша салымдарға банктердің резервтік талаптары қолданылмайды, өйткені қаражатты қысқа мерзімде алу мүмкін емес. Кейбір елдерде уақытша салымдар мемлекеттік кепілдікпен қамтамасыз етіледі немесе депозиттік сақтандыру арқылы қорғалады.

Пайыздар

Уақыттық салымдар әдетте пайыз табысын әкеледі, бұл пайыз мерзімі бойы белгілі болып, мерзімі біткенде төленеді, бірақ кейбіреулері, әсіресе ұзақ мерзімді салымдарда, мерзімі ішінде белгілі бір кезеңдерде төленуі мүмкін. Жалпы алғанда, мерзім ұзақ болған сайын және салым сомасы көп болған сайын, ұсынылатын пайыздық ставка да жоғары болады. Уақыттық салымға төленетін пайыздық табыс, әдетте, талап бойынша жинақ шотынан жоғары, бірақ акциялар мен облигациялар сияқты тәуекелді өнімдерден төмен болады. Кейбір банктер нарыққа байланысты уақыттық салым шоттарын ұсынады, олар негізгі сомаға кепілдік бере отырып, жоғарырақ табыс әкелу мүмкіндігін ұсынады.

Мерзімі жеткенде

Мерзімі жеткенде негізгі сома салымшыға қайтарылуы мүмкін (әдетте салымшы көрсеткен банк шотына аударым арқылы) немесе келесі мерзімге жаңартылуы мүмкін. Пайызы негізгі сомамен бірге сол шотқа немесе басқа банк шотына түсіріледі немесе негізгі сомамен бірге келесі мерзімге жаңартылуы мүмкін. Әдетте, мерзімінен бұрын салынған ақшаны алуға болады, бірақ осыған байланысты маңызды айып төлеу қажет болады.