Кіріспе

Арброат түтіні – бұл түтінделген минтайдың бір түрі және Шотландияның Ангус аймағындағы Арброат қаласының арнайы тағамы.

Тарих

Арброаттың түтінді балығы Аушмитидің кішкентай балықшы ауылында, Арброаттан солтүстік-шығысқа қарай үш шақырым жерде пайда болған деп есептеледі. Жергілікті аңыз бойынша, бір түні дүкен өртеніп, тұзда сақталған шабақтардың ыдыстары жойылған. Ертесі күні адамдар ыдыстардың бір бөлігінің өртеніп, ішіндегі шабақтарды пісіріп жатқанын көрді. Тексергенде шабақтардың өте дәмді екені анықталды. Ауыл тұрғындарының скандинавиялық текті болуы мүмкін, себебі "Түтінді балық жасау" процесі Скандинавия аймақтарында әлі де қолданылып жүрген балықты ыстап пісіру әдістеріне ұқсас. 19 ғасырдың соңында Арброаттың балық аулау өнеркәсібі құлдыраған кезде, қалалық кеңес Аушмитиден келген балықшыларға қаланың "тун" деп аталатын бөлігінде жер берді. Сонымен қатар, оларға заманауи портынан пайдалануға рұқсат берді. Аушмити халқының көп бөлігі Арброат түтінді балығының рецептін алып, көшіп кетті. Бүгінде 15 жергілікті кәсіпорны Арброат түтінді балығын шығарып, Ұлыбританиядағы ірі супермаркеттерде және интернетте сатады. 2004 жылы Еуропалық комиссия "Arbroath smokies" атауын Еуроодақтың қорғалған тағамдар тізіміндегі қорғалған географиялық көрсеткіш ретінде тіркеді, оның ерекше статусын мойындады.

Дайындық

Арброт темекісі 1800 жылдардың соңына дейінгі дәстүрлі әдістермен дайындалады. Балықтарды алдымен бір түнге тұздап қояды. Содан кейін оларды жұп-жұп етіп, қанап жіппен байлап, кептіру үшін бір түнге қалдырады. Тұздалған, байланған және кептірілгеннен кейін, балықтар үшбұрышты ағаш тіреуге ілінеді. Бұл "тозау таяғы" екі балықтан тұратын бір жұп темекінің арасына бекітіледі, әр балық тіреудің екі жағында орналасады. Содан кейін таяқтар арнайы бөшкеге ілінген кептірілген балықты қатты ағаштан жасалған отпен бірге қою үшін қолданылады. Балық отқа ілінген кезде, бөшкенің үстін қақпақпен жабады және шеттерін ылғал джут қаптармен тығыздайды (су джут қаптардың өртенуіне кедерілді етеді). Мұның бәрі өте ыстық, ылғалды және түтінді отты жасауға арналған. Балықты күйдірмей пісіру үшін, сондай-ақ Арброт темекісінен күтілетін күшті түтінді дәм мен иіс беру үшін осы қатты ыстық пен тығыз түтін өте қажет. Әдетте, бір сағаттан кем уақыт ішінде темекі дайын болады.