Кіріспе

Православтық еврей раввині және сионист (1795–1874)

Зви (Зви) Хирш Калишер (24 наурыз 1795 – 16 қазан 1874) – православтық неміс раввині, Теодор Герцль мен сионистік қозғалыстан бұрын, діни тұрғысынан Израиль жеріне еврейлердің қайта қоныстануын қолдаған. Ол Соломон Калишердің әкесі болды.

Өмір

Калишер Пруссияның Позен провинциясындағы Лисса қаласында (қазіргі Польшаның Лесзно) дүниеге келген. Раввин болуға бейімделген ол, Якоб Лиссадан және Позен раввині Акива Эйгерден Талмуд білімін алды. Әйеліне үйленгеннен кейін Якоб Лиссадан бөлініп, Висла өзенінің жағасындағы Торн қаласына қоныстанды, ол кезде Пруссияда болған, ал қазір Польшаның солтүстігіндегі Торунь қаласында қалған өмірін өткізді. Торуньде ол еврей қауымының мәселелеріне белсенді түрде араласып, қырық жылдан астам уақыт бойы Раббинатсвервезер ("әрекеттегі раввин") лауазымын атқарды. Оның мінезінде мүңкісіздік басым болды; ол қызметі үшін ешқандай төлем қабылдаудан бас тартты. Оның әйелі шағын бизнесі арқылы олардың қарапайым күнкөрісін қамтамасыз етті. Зви Хирш есімі – идиш тілінде қайталанатын екі тілді атау. Ол сөзбе-сөз "құлан-құлан" дегенді білдіреді және еврей сөзі צבי tsvi "құлан" және неміс сөзі Hirsch "құлан" сөздеріне дейін жетеді. Бес кітапқа (Пятикнижие) түсіндірме; Сефер Етзиат Мицраим Пасха Хаггадасына түсіндірме; бірнеше Талмуд трактаттары бойынша Хиддушим; және т.б. Сондай-ақ ол "Ха Магид", "Цийон", "Ха Ибри" және "Ха Ливан" сияқты еврей журналдарына көп үлес қосты.

Елеулі қарсылық

Раввин Самсон Рафаэль Хирш Калишердің протосионистік көзқарастарына қарсы күресіп, былай деп жазды: «Біз ата-бабаларымыз бен ертедегі басшыларымыздың "жақсы топталып өткен жолдарынан" түсуге міндеттіміз, олар Ерец Исраелді дамыту арқылы геуланың (құтқарылудың) жеделдеуіне қатысты ешқандай міндеттілік туралы ешқашан айтқан емес. Олар құтқарылу жолы ретінде тек жақсы еврей болуды, тәубе етуді және геулаға күтуді айтады».